Η φράση «Όταν σε αδικούν κράτα σιωπή. Άσε τον χρόνο στον Θεό. Αυτός ξέρει καλύτερα πότε και πώς θα σε δικαιώσει» αποτελεί πυρήνα της θεολογικής και πατερικής σοφίας, η οποία αναδεικνύει την αρετή της ταπείνωσης, της υπομονής και της εμπιστοσύνης στη θεία πρόνοια. Αυτό ήταν το σημερινό μήνυμα της φίλης της ιστοσελίδας μας, κας Μαίρης Δημοπούλου, καταξιωμένης ζωγράφου και αγιογράφου, με καταγωγή από τα Φιλιατρά Μεσσηνίας. Η Μαίρη ζει στην Αθήνα και έργα της κοσμούν εκκλησίες, ιερές μονές και ιδιωτικές συλλογές εντός και εκτός Ελλάδας. Εργάζεται με βαθιά πίστη, ταπείνωση και σιωπή. Το μήνυμα που μας έστειλε το έχει υπηρετήσει με υπομονή όλη της τη ζωή, και ουδέποτε έχασε την αισιοδοξία της και το γλυκό της χαμόγελο.Γι΄αυτό και ό,τι αγιογραφεί αποτυπώνει θαυμάσια τη Βυζαντινή Θεολογία της εικόνας.
Η Αγία Γραφή διδάσκει επανειλημμένα την αξία της σιωπής και της υπομονής όταν αντιμετωπίζουμε αδικίες. Ο Προφήτης Σολομών, για παράδειγμα, συμβουλεύει: «Μη βιάζεσαι να θυμώσεις· η οργή μένει στον ανόητο» (Παροιμίες 19:11). Παρομοίως, ο Ψαλμός 37:7 προσκαλεί τον πιστό: «Σιώπησε μπροστά στον Κύριο και περίμενε Αυτόν· μη φανείς ανήσυχος εκείνος που ευδοκιμεί στις οδούς του». Η σιωπή εδώ δεν υποδηλώνει παθητικότητα, αλλά εμπιστοσύνη στον Θεό, ο οποίος είναι ο τελικός κριτής και δικαιωτής κάθε αδικίας.
Στην Πατερική Παράδοση, η έννοια αυτή ενισχύεται με έμφαση στη σωφροσύνη και την πνευματική διακριτικότητα. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναφέρει ότι «ο άνθρωπος που αγανακτεί με αδικίες χωρίς να σιωπά, παραδίδει την ψυχή του σε θυμό, αντί να την εμπιστευθεί στον Θεό» (Χρυσόστομος, PG 61:155). Παρόμοια, ο Άγιος Μαξίμος ο Ομολογητής επισημαίνει ότι «η υπομονή και η ταπείνωση είναι τα μέσα με τα οποία η ψυχή καθαρίζεται και ελευθερώνεται από το κακό των ανθρώπων» (Maximus, Ἔργα, τόμ. 2).
Η σιωπή απέναντι στην αδικία, λοιπόν, δεν είναι παθητική αποδοχή, αλλά ενεργός πνευματική στάση. Στην πρακτική της χριστιανικής ζωής, η σιωπή συνοδεύεται από την προσευχή, ώστε ο πιστός να ενδυναμώνεται και να μετατρέπει τον πόνο της αδικίας σε ευκαιρία πνευματικής ωρίμανσης. Όπως αναφέρει ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος: «Ο Θεός δεν αφήνει τον δίκαιο χωρίς ανταπόδοση· αλλά η δικαίωση Του έρχεται κατά τον καιρό Του, εκεί που η ψυχή μας γίνεται ικανή να δεχθεί τη χάρη Του» (Συμεών, Λόγοι 45).
Η πρακτική της σιωπής και της εμπιστοσύνης στον Θεό βρίσκει εφαρμογή όχι μόνο στην καθημερινή ζωή αλλά και στην τέχνη της αγιογραφίας. Η αγιογραφική τέχνη, όπως εκφράζεται στο έργο της κας Μαίρης Δημοπούλου, είναι πράξη ταπείνωσης και προσευχής· η κάθε εικόνα αποτελεί μέσο έκφρασης πίστης και παράλληλα σιωπηλής διδασκαλίας για τον Χριστό. Μέσα από την προσευχή και τη βαθιά πίστη, ο αγιογράφος μεταφέρει την πνευματική πραγματικότητα του Θεού στον θεατή, κάνοντας την τέχνη εργαλείο πνευματικής ωρίμανσης (Cutler, 2015; Jenkins, 2000).
Ευχές
Ευχόμαστε στην κα Μαίρη Δημοπούλου καλή συνέχεια στο πολύτιμο έργο της, να συνεχίσει με πίστη και ταπείνωση να αγιογραφεί μοναδικές εικόνες, που φωτίζουν ψυχές και οδηγούν τους ανθρώπους στην προσευχή και τη θεία φώτιση. Το έργο της αποτελεί ζωντανή μαρτυρία της ορθόδοξης παράδοσης και της δύναμης της πνευματικής αφοσίωσης.Την ευχαριστούμε θερμά για την πρόταση του θέματος αυτής της ανάρτησης.
Βιβλιογραφία
Cutler, A. (2015). Byzantine art and spirituality: Images as prayer. London: Routledge.
Jenkins, R. (2000). The Orthodox Church and visual theology. Oxford: Oxford University Press.
Maximus the Confessor. (1991). Selected writings (C. J. de Catanzaro, Trans.). Washington, DC: Catholic University of America Press.
Symeon the New Theologian. (1980). The discourses (C. Halkin, Trans.). Washington, DC: Dumbarton Oaks.
Chrysostom, J. (1986). Homilies on the Gospel of Matthew (P. Allen, Trans.). Washington, DC: Catholic University of America Press.
Παροιμίες 19:11, Ψαλμός 37:7.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου