Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος : Η φύλαξη της ψυχής από τα πάθη και ο αγώνας για την αρετή

 

Στις 13 Νοεμβρίου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, ενός από τους μεγαλύτερους Πατέρες και διδασκάλους της Εκκλησίας. Η μορφή του παραμένει φωτεινό παράδειγμα βαθιάς πίστης, ασκητικού φρονήματος, αγάπης προς τον άνθρωπο και αφοσίωσης στην αλήθεια του Ευαγγελίου.

Η σημερινή ημέρα, 13 Νοεμβρίου 2026,  μάς προσφέρει την ευκαιρία να προσεγγίσουμε ένα ζήτημα διαχρονικό και ιδιαίτερα επίκαιρο: την ανάγκη να προστατεύουμε την ψυχή μας από τα πάθη, να καλλιεργούμε τις αρετές και να διατηρούμε ζωντανή την παρουσία του Θεού στην καθημερινότητά μας.

Αφετηρία του αφιερώματός μας αποτελεί η πνευματική διδασκαλία που αποδίδεται θεματικά στον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο με τίτλο «Πώς να φυλάσσουμε την ψυχή από τα πάθη». Οι σκέψεις αυτές θα συσχετιστούν με συγκεκριμένες ομιλίες του Αγίου, ώστε να αναδειχθεί η αυθεντική πατερική θεμελίωση του μηνύματός τους.

Τα φιστίκια στη Βαλύρα πηγαίνουν περίπατο!

 

Μια χούφτα ωμά   φιστίκια, με τα τσόφλια τους, στάθηκαν η αφορμή για να θυμηθούμε μια παλιά, χαριτωμένη και αστεία ιστορία από τη Βαλύρα της δεκαετίας του 1960.

Εκείνα τα χρόνια, τα φιστίκια άλλαζαν χέρια με τέτοια ταχύτητα, ώστε μέσα σε δύο μόλις ημέρες είχαν περάσει και τα είχαν δοκιμάσει σχεδόν όλοι οι κάτοικοι του χωριού!

Όταν πλησίαζε η εποχή της συγκομιδής και τα φιστίκια είχαν πλέον ωριμάσει, ο καλλιεργητής έπαιρνε μαζί του μια σακούλα γεμάτη από τον καρπό της χρονιάς και κατευθυνόταν στο καφενείο. Εκεί, παρέα με τον πρωινό καφέ, πρόσφερε τα πρώτα φιστίκια στους θαμώνες, οι οποίοι τα δοκίμαζαν με ευχαρίστηση και του έδιναν τις ευχές τους για καλή σοδειά.

Μάλιστα, άφηνε αρκετά μέσα σε ένα μπολ στο καφενείο, για να δοκιμάσουν και όσοι δεν είχαν προλάβει να παρευρεθούν εκείνη την ώρα και να γευτούν τα φιστίκια του  Γιάννη, του Κώστα, του Θανάση, του Νίκου ή του Παναγιώτη.

Ο καλλιεργητής, από την άλλη, φρόντιζε να μη μείνει κανένας από τους δικούς του παραπονεμένος. Συγγενείς, κουμπάροι και φίλοι λάμβαναν το δικό τους δείγμα από τον καρπό της σκληρής, επίπονης και επιμελημένης εργασίας του.

Και τότε άρχιζε το πραγματικό ταξίδι των φιστικιών!

Όταν η κυρία Άννα έβρασε τις χοντρολιές της

 

Ένα λαογραφικό διήγημα από την Πύλο της Μεσσηνίας

«Η συγχωρεμένη η μάνα μου ήταν ένας άγγελος επί γης», λέγει ο κύριος Θωμάς από την Πύλο.

Ο πατέρας μου, όμως, ήταν το ακριβώς αντίθετο. Πολύ τσιγκούνης, τόσο που ούτε στον άγιό του δεν άναβε κερί! Και πάντα καχύποπτος. Όλο και κάποιο σενάριο έπλαθε με τον νου του: πως του έκλεβαν τα εργαλεία από τα κτήματα ή πως κάποιοι επιτήδειοι τού ψιλοτινάζανε τις ελιές στα περιβόλια, προτού προλάβει ο ίδιος να μαζέψει τον καρπό των κόπων του.

«Νίκο», του έλεγε η κυρά Άννα, «δώσε τόπο στην οργή, θα πάθεις κανένα εγκεφαλικό!»

Ύστερα με κοιτούσε εμένα, που είχα κληρονομήσει τον δικό της χαρακτήρα, και στα πικραμένα χείλη της σχηματιζόταν ένα χαμόγελο.

Και τι δεν έκανε ο πατέρας μου! Άλλαζε τακτικά τα λουκέτα στις πόρτες στα συρματοπλέγματα των κτημάτων. Πορτοφόλι δεν είχε ποτέ. Προτιμούσε να κρύβει τα εκατοστάρικα μέσα σε χοντρές κάλτσες, κάτω από τα στρώματα και σε διάφορες απίθανες κρυψώνες. Στην τράπεζα, πάλι, ούτε να ακούσει για καταθέσεις!

Έτσι, με την αλλαγή του νομίσματος στην Ελλάδα, έχασε ένα σωρό από τις αποταμιεύσεις του.

Ακόμη και στα βαθιά του γεράματα, όταν πια η άνοια είχε αρχίσει να του θολώνει τη μνήμη, ανασήκωνε κανένα στρώμα και κοιτούσε από κάτω. Κι όταν έβρισκε τα μασούρια με τα χαρτονομίσματα, που ο ίδιος είχε ξεχάσει πως είχε κρύψει, γελούσε από τη χαρά του σαν μικρό παιδί που ανακάλυψε θησαυρό. Πού ταξίδευε ο νους του, μόνο ο Θεός το ήξερε!

Μια χρονιά, όταν ήρθε η εποχή να τινάξουμε τις χοντρολιές, τα δέντρα ήταν φορτωμένα καρπό. Τα κλαδιά είχαν λυγίσει από το βάρος και η σοδειά προμηνυόταν εξαιρετική.

Ένα πρωί, όμως, ο πατέρας μου ανακάλυψε πως δύο δέντρα είχαν ήδη τιναχτεί!

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Διάβασμα με γνώμονα την ψυχοπνευματική ωφέλεια του ανθρώπου

 

Η αξία του βιβλίου, η δύναμη της γνώσης και η ευθύνη της επιλογής των αναγνωσμάτων μας υπό το φως της Ορθόδοξης πνευματικότητας και της επιστημονικής γνώσης.

Εισαγωγή: Το διάβασμα ως τροφή της ψυχής και του νου

Το διάβασμα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πνευματικές δραστηριότητες του ανθρώπου. Είναι ένα ταξίδι γνώσης, αυτογνωσίας, προβληματισμού και εσωτερικής καλλιέργειας. Μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου μπορούμε να γνωρίσουμε πολιτισμούς, να προσεγγίσουμε μεγάλες αλήθειες, να ανακαλύψουμε νέους ορίζοντες, να διευρύνουμε την αντίληψή μας και να αναζητήσουμε απαντήσεις στα βαθύτερα υπαρξιακά ερωτήματα.

Ωστόσο, δεν είναι κάθε ανάγνωσμα ωφέλιμο και δεν οδηγεί κάθε μορφή γνώσης στην αληθινή σοφία. Όπως η τροφή που προσλαμβάνουμε επηρεάζει την υγεία του σώματός μας, έτσι και η πνευματική τροφή που επιλέγουμε επηρεάζει την ποιότητα της σκέψης, των συναισθημάτων, των πεποιθήσεων και τελικά της συμπεριφοράς μας.

Το βιβλίο δεν είναι ένας ουδέτερος σύντροφος. Μεταφέρει ιδέες, αξίες, αντιλήψεις, πρότυπα ζωής και ερμηνείες της πραγματικότητας. Μπορεί να γίνει πηγή παρηγοριάς, ελπίδας, ενθάρρυνσης και πνευματικής ανάτασης, μπορεί όμως, όταν είναι αναξιόπιστο, παραπλανητικό ή ιδεολογικά φανατισμένο, να καλλιεργήσει την πλάνη, τον φόβο, την προκατάληψη και την πνευματική σύγχυση.

Γι' αυτό χρειάζεται να αναρωτηθούμε όχι μόνο πόσο διαβάζουμε, αλλά κυρίως τι διαβάζουμε, γιατί το διαβάζουμε και ποιον σκοπό υπηρετεί η γνώση που αποκτούμε.

Η ουσιαστική επιδίωξή μας δεν πρέπει να είναι απλώς η συσσώρευση πληροφοριών, αλλά η απόκτηση γνώσης που συμβάλλει στην ολοκλήρωση της προσωπικότητάς μας, στην καλλιέργεια της αρετής, στην αγάπη προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο.

Ο πλούσιος λαχανόκηπος του κυρίου Μάριου Κλειώτη στη Βαλύρα

 

                                             Φωτoγραφίες: Μάριος Κλειώτης, FB

Ένας μικρός επίγειος παράδεισος, όπου η αγάπη για τη Μεσσηνιακή γη, η φροντίδα της φύσης και η δημιουργική διάθεση συναντούν την παράδοση της καλλιέργειας.

Στη Βαλύρα, εκεί όπου η αγάπη για τη γη και τη φύση αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής, υπάρχουν άνθρωποι που με την εργατικότητα, το μεράκι και την προσφορά τους ομορφαίνουν τον τόπο μας. Ένας από αυτούς είναι ο αγαπητός συγχωριανός μας, κύριος Μάριος Κλειώτης, ο οποίος καλλιεργεί με ιδιαίτερη φροντίδα έναν πλούσιο και περιποιημένο κήπο, γεμάτο χρώματα, αρώματα και καρπούς της Μεσσηνιακής γης.

Ο Μάριος δεν είναι μόνο ένας άνθρωπος που αγαπά τη φύση και την καλλιέργεια. Είναι ένα δραστήριο και ενεργό μέλος της τοπικής κοινωνίας της Βαλύρας, με ουσιαστική συμμετοχή στα κοινά και στις πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες του χωριού μας.

ΑΓΙΟΣ ΜΗΝΑΣ Ο ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑΣ

 

Ο άγιος της ανδρείας, της δικαιοσύνης και των θαυμαστών επεμβάσεων – Από το μαρτύριο του 304 μ.Χ. στη θαυμαστή παρουσία στο Ελ Αλαμέιν το 1942

11 Νοεμβρίου – Η μνήμη του Μεγαλομάρτυρος Αγίου Μηνά

Υπάρχουν Άγιοι που η ζωή τους αποτελεί παράδειγμα πίστης και υπάρχουν Άγιοι που η παρουσία τους έχει συνδεθεί με γεγονότα τα οποία άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στη συλλογική μνήμη των λαών. Ο Άγιος Μεγαλομάρτυρας Μηνάς ανήκει και στις δύο αυτές κατηγορίες.

Ένας γενναίος στρατιωτικός, ένας ασκητής της ερήμου, ένας ατρόμητος ομολογητής του Χριστού, ένας μάρτυρας που δεν δίστασε να θυσιάσει τη ζωή του για την πίστη του. Αλλά και ένας Άγιος που, σύμφωνα με την Ορθόδοξη παράδοση, συνέχισε να προστατεύει και να συντρέχει τους ανθρώπους, εμφανιζόμενος σε κρίσιμες στιγμές της ιστορίας.

Από την αρχαία Αίγυπτο και τη Φρυγία μέχρι την Κρήτη και τα πεδία των μαχών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το όνομά του συνδέθηκε με την προστασία των αδυνάτων, τη δικαιοσύνη, τη σωτηρία ανθρώπων που κινδύνευαν και την ανεύρεση των χαμένων.

Σήμερα, 11 Νοεμβρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του και μας καλεί να αναλογιστούμε όχι μόνο το μαρτύριό του, αλλά και το διαχρονικό μήνυμα της ζωής του.

Η κυρία Γεωργία Μπουρίκα-Μαρινοπούλου μας κέρασε γλυκό κυδώνι

 

                                             Φωτό: Γεωργία Μαρινοπούλου, FB

 

Το Φθινόπωρο έχει τη δική του γλυκιά ομορφιά στη Βαλύρα μας! Οι κυδωνιές των κήπων και των περιβολιών φορτώθηκαν με τους χρυσόξανθους καρπούς τους. Αρκετά ήταν τα κυδώνια που στόλισαν τα πανέρια και τα καλαθάκια μας, προσφέροντας ένα υπέροχο θέαμα, πραγματικό χάρμα οφθαλμών. Με το χρυσαφένιο τους χρώμα, το χαρακτηριστικό άρωμα και το σχήμα τους, τα κυδώνια αποτελούν ένα από τα πιο αγαπημένα φθινοπωρινά δώρα της φύσης.

Μέσα σε αυτή την όμορφη εποχή, οι νοικοκυρές του χωριού πιάνουν δουλειά στην κουζίνα και επιδίδονται στην παρασκευή του παραδοσιακού γλυκού κυδωνιού. Ένα γλυκό με ξεχωριστή θέση στην Ελληνική φιλοξενία, που περικλείει αρώματα, γεύσεις και μνήμες από τα παλιά, τότε που οι γιαγιάδες μας αξιοποιούσαν με τέχνη και νοικοκυροσύνη κάθε καρπό του κήπου τους.

Αυτή την περίοδο, μάλιστα, που στις 14 Νοεμβρίου αρχίζει η νηστεία των Χριστουγέννων, το γλυκό του κουταλιού αποκτά ξεχωριστή σημασία. Είναι ένα υπέροχο κέρασμα, κατάλληλο για τις ημέρες της νηστείας, που συνοδεύει τον Ελληνικό καφέ και προσφέρεται με αγάπη σε συγγενείς, φίλους και επισκέπτες.

Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης, ο ταπεινός ιατρός των ψυχών και των σωμάτων

 

 

Η δύναμη της προσευχής και η ευλογία των Ψαλμών

«Η πίστη μας δεν πουλιέται».

Μια φράση που αποτυπώνει ολόκληρη τη ζωή και την πνευματική πορεία ενός μεγάλου Αγίου της Ορθοδοξίας, του Οσίου Αρσενίου του Καππαδόκη. Ενός ανθρώπου που έκανε την αγάπη πράξη, την προσευχή καταφύγιο για κάθε πονεμένο και τη διακονία του συνανθρώπου καθημερινό τρόπο ζωής.

Ο Άγιος Αρσένιος δεν υπήρξε απλώς ένας φωτισμένος κληρικός και πνευματικός πατέρας. Υπήρξε ο προστάτης και ο παρηγορητής ενός ολόκληρου λαού, ο οποίος έβρισκε στο πρόσωπό του την ελπίδα, την ανακούφιση και τη βεβαιότητα ότι ο Θεός δεν εγκαταλείπει ποτέ τον άνθρωπο.

Δημήτρης Λεούσης, ο πολυτάλαντος γιος της Βαλύρας

 

 Ξυλουργός, αυτοδίδακτος μουσικός και άνθρωπος της δημιουργίας

Ένα πρωινό του Νοεμβρίου 2026, καθώς κατευθυνόμουν προς τον ποταμό της Μαυροζούμενας στη Βαλύρα για να κόψω μυρτιές, προκειμένου να στολίσω τα ανθοδοχεία στο Κοιμητήριο του Αγίου Γεωργίου, είχα μια απρόσμενη και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συνάντηση.

Ο κύριος Δημήτρης Λεούσης είχε ανοίξει διάπλατα τις πόρτες του πατρικού του σπιτιού και εργαζόταν ακούραστα. Με τα χέρια του είχε αναλάβει κάθε λογής εργασία: μεταλλικά κουφώματα, πλακάκια, ξυλουργικές παρεμβάσεις και, εκείνη τη στιγμή, τη διαμόρφωση ενός παρτεριού στον κήπο.

Ένας άνθρωπος που δεν περιμένει να γίνουν τα πράγματα από άλλους. Ξέρει να δημιουργεί, να επισκευάζει, να καλλωπίζει και να δίνει ζωή σε ό,τι περνά από τα χέρια του.

Μετά την εγκάρδια καλημέρα μας, δεν με άφησε να συνεχίσω τον δρόμο μου. Φαινόταν πως κάτι τον απασχολούσε.

«Μήπως γνωρίζεις τι απέγινε το μπουζούκι του φίλου μου, του Ηλία;» με ρώτησε.

Σεμινάριο του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Καλαμάτας στη Βαλύρα

 

Ενημέρωση και πρακτική εξάσκηση στις Πρώτες Βοήθειες – Η γνώση μπορεί να σώσει ζωές

Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026, κατά την οποία τιμάται η μνήμη του Αγίου Νεκταρίου Αιγίνης, και μετά τον εκκλησιασμό και τον εορτασμό της ημέρας, μια μικτή ομάδα περίπου 20 ατόμων, με αισθητή την παρουσία των γυναικών, συγκεντρώθηκε στον χώρο του Παλαιού Δημαρχείου Ιθώμης, στη Βαλύρα, για να παρακολουθήσει ένα δίωρο ενημερωτικό και εκπαιδευτικό σεμινάριο Πρώτων Βοηθειών, που οργάνωσε ο Σύλλογος Γυναικών Βαλύρας με υπεύθυνη την κυρία Δήμητρα Δημητρακοπούλου, μέλος του Δ.Σ.

Τρία στελέχη του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Καλαμάτας, δύο γυναίκες και ένας άνδρας, βρέθηκαν στη Βαλύρα, προκειμένου να μεταφέρουν στους συμμετέχοντες πολύτιμες γνώσεις και πρακτικές δεξιότητες για την αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών, όπως ο μερικός και ο ολικός πνιγμός από ξένο σώμα, το έμφραγμα του μυοκαρδίου και το εγκεφαλικό επεισόδιο.

Τον κύριο λόγο στην εκπαίδευση είχε η πλέον έμπειρη εκπαιδεύτρια,κυρία Κατερίνα, η οποία, με ιδιαίτερη μεταδοτικότητα, αμεσότητα και ευχάριστη διάθεση, εμπλουτισμένη με δόσεις χιούμορ, παρουσίασε ιατρικούς όρους, βασικές οδηγίες και πρακτικές ασκήσεις. Η παρουσίασή της κέρδισε το ενδιαφέρον του ακροατηρίου, ενώ οι ασκήσεις επαναλήφθηκαν όσες φορές χρειάστηκε, ώστε οι συμμετέχοντες να κατανοήσουν και να εμπεδώσουν τις σωστές κινήσεις.

Αρκετοί παρευρισκόμενοι προσφέρθηκαν με προθυμία να συμμετάσχουν στις πρακτικές επιδείξεις, ενώ δεν έλειψε και η ανταλλαγή προσωπικών εμπειριών από την καθημερινή ζωή. Έτσι, το σεμινάριο απέκτησε έναν ιδιαίτερα ζωντανό και διαδραστικό χαρακτήρα, καθώς η θεωρητική γνώση συνδυάστηκε με την πρακτική εφαρμογή.

Η κυρία Βαρβάρα Γεωργακοπούλου από τον Άγιο Φλώρο, στολίζει με ευσέβεια τη Βαλύρα

 

Έλεγαν οι παλαιότεροι στη Βαλύρα πως ο Θεός τις νύχτες σπέρνει χαρίσματα στις ψυχές των ανθρώπων, αλλά με θεία οικονομία, ώστε οι άνθρωποι, ως κοινωνία προσώπων, να αλληλοσυμπληρώνονται και να βρίσκουν ο ένας στον άλλον όσα χρειάζονται για να πορεύονται στη ζωή.

Συμβαίνει, όμως, κάποιες φορές ο Παντοδύναμος Θεός, για τους δικούς Του ανεξερεύνητους λόγους, να σκορπίζει τόσο απλόχερα τα χαρίσματά Του σε έναν άνθρωπο, ώστε ακόμη κι εκείνος, αν συνειδητοποιήσει το μέγεθος των δωρεών που έχει λάβει, να δυσκολεύεται να τις βαστάξει.

Μια τέτοια χαρισματική παρουσία είναι η κυρία Βαρβάρα Γεωργακοπούλου – Δημητρακοπούλου, η όμορφη νύφη μας από τον Άγιο Φλώρο. Προικισμένη σωματικά και ψυχικά, με πνευματική διάκριση, πίστη, ευλάβεια και μια ξεχωριστή εσωτερική καλλιέργεια, αποτελεί μια γυναικεία παρουσία που τιμά τον τόπο μας.

Ο Άγιος Νεκτάριος της Αίγινας στη Βαλύρα – Μια γιορτή πίστης, αγάπης και ελπίδας

 

                                          Φωτό: κ. Τάκης Ατζαμιδάκης, ζωγράφος

Ο θαυματουργός Άγιος Νεκτάριος, ο ταπεινός Ιεράρχης που έγινε καταφύγιο των πονεμένων ψυχών, τιμήθηκε με ευλάβεια και αρτοκλασία στη Βαλύρα.

Κάθε χρόνο, στις 9 Νοεμβρίου, η Ορθοδοξία τιμά τη μνήμη ενός από τους πλέον αγαπητούς αγίους της Εκκλησίας μας, του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, του θαυματουργού της Αίγινας. Η μορφή του, γλυκιά και παρηγορητική, έχει περάσει βαθιά στη συνείδηση των πιστών. Είναι ο Άγιος που συνδέθηκε με τον ανθρώπινο πόνο, την υπομονή, τη συγχώρεση και την ακλόνητη εμπιστοσύνη στη θεία πρόνοια.

Η Βαλύρα, με τις ζωντανές θρησκευτικές παραδόσεις και την ευλάβεια των κατοίκων της, τίμησε και φέτος τη μνήμη του αγαπημένου Αγίου.

Η αρτοκλασία και η ευλάβεια των κατοίκων της Βαλύρας

Στον Ιερό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, Αγίου Νεκταρίου και Οσίου Δαβίδ του εν Ευβοία, εορτάστηκε η μνήμη του Αγίου Νεκταρίου με την τέλεση της Θείας Λειτουργίας και αρτοκλασίας.

Την αρτοκλασία ανέλαβαν με ευλάβεια οι κυρίες Αγγελική Μαρινοπούλου και Κατερίνα Λαμπροπούλου, νηπιαγωγός.

Όπως μας εξήγησε η νεαρή νηπιαγωγός, τιμά κάθε χρόνο τον Άγιο Νεκτάριο, καθώς θεωρεί ιδιαίτερη ευλογία το γεγονός ότι ο πρώτος της διορισμός πραγματοποιήθηκε στην Αίγινα, το νησί που συνδέθηκε άρρηκτα με τη ζωή και την αγιότητα του μεγάλου Ιεράρχη.

Σοφία Μπεκρῆ : Κοινὴ ἡ θεραπεία τῆς πίστεως

                                                          Φωτό:  timiosprodromos.com

Δυὸ πονεμένες ὑπάρξεις μᾶς παρουσιάζει τὸ Εὐαγγέλιο τῆς Κυριακῆς Ζ’ Λουκᾶ (η’ 41-56): ἕνας πατέρας, ποὺ ἔπασχε γιὰ τὸ παιδί του, ποὺ πέθαινε, καὶ μιὰ γυναῖκα, ποὺ ἔπασχε ἡ ἴδια ἀπὸ χρόνια ἀσθένεια. Καὶ οἱ δύο ζητοῦν καὶ προσδοκοῦν νὰ λάβουν ἀπὸ τὸν Κύριο παρηγορία καὶ ἀνάπαυση στὴν θλίψη των. 

Καὶ οἱ δύο ἔχουν τὸν κοινὸ πόθο νὰ εὕρουν τὴν θεραπεία των, ποὺ τοὺς κάνει νὰ λησμονοῦν πρὸς στιγμήν «τὰ πρέπει» καὶ νὰ τολμοῦν, ἀψηφῶντας τήν «ἀπαγόρευση» τοῦ νόμου: ὁ ἕνας, ὡς ἀρχισυνάγωγος, θά «μολυνόταν» ἀπὸ τὸ κήρυγμά Του, καὶ ἡ ἄλλη, ὡς αἱμορροοῦσα, ἦταν, σύμφωνα μὲ τὸν μωσαϊκὸ νόμο, ἀκάθαρτη καὶ μολυσμένη.

Απόστολος και Ευαγγέλιο Κυριακής Ζ΄ Λουκά – Σύναξη των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και των λοιπών Ασωμάτων Δυνάμεων

 

 

Αποστολικό Ανάγνωσμα

Προς Εβραίους 2, 2–10

Το Αποστολικό ανάγνωσμα από την προς Εβραίους επιστολή μάς υπενθυμίζει ότι η σωτηρία δεν είναι μια ασήμαντη υπόθεση ούτε κάτι που μπορούμε να αναβάλλουμε επ’ αόριστον. Ο Χριστός είναι ο αρχηγός της σωτηρίας μας, Εκείνος που εισήλθε στην ανθρώπινη ιστορία, προσέλαβε την ανθρώπινη φύση και πέρασε μέσα από το πάθος και τον θάνατο για να ανοίξει στον άνθρωπο τον δρόμο προς τη δόξα.

Πρωτότυπο κείμενο

2. Εἰ γὰρ ὁ δι’ ἀγγέλων λαληθεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος, καὶ πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν,

Αγγελική Μπουρίκα: Η ομορφοκόρη της Βαλύρας στην Ελάτεια της Βοιωτίας

 

Ένα λαογραφικό αφιέρωμα στη γυναίκα που κράτησε ζωντανές τις ρίζες της, ακολούθησε την καρδιά της και ρίζωσε με αγάπη στη νέα της πατρίδα.

Το σωτήριον έτος 1969, στο προαύλιο του Γυμνασίου Μελιγαλά, μια νεαρή μαθήτρια, με την αθωότητα και τον ενθουσιασμό της εφηβείας, αποτύπωνε με κιμωλία πάνω σε μια πέτρα το όνειρό της: «Θέλω να γίνω γυμνάστρια!». Ήταν μια μικρή φράση, γραμμένη ίσως βιαστικά, έκρυβε όμως μέσα της έναν μεγάλο πόθο. Η Αγγελική Μπουρίκα, η αγαπημένη μας Κική, είχε ήδη διαλέξει νοερά τον δρόμο που ήθελε να ακολουθήσει. Η οικογένειά της, ωστόσο, είχε διαφορετικά σχέδια. Ο πατέρας της προτιμούσε να μάθει στενογραφία και να εξασφαλίσει σύντομα μια θέση γραμματέως, μια επαγγελματική αποκατάσταση που εκείνα τα χρόνια θεωρούνταν ασφαλής και προσοδοφόρα για μια νέα γυναίκα.

Την εποχή εκείνη, στον εύφορο Μεσσηνιακό κάμπο, τα έργα του αναδασμού έδιναν ζωή στην ύπαιθρο και απασχολούσαν πολλούς εργαζομένους στη Βαλύρα και στα γειτονικά χωριά. Ανάμεσά τους βρισκόταν ένας νεαρός τοπογράφος-μηχανικός από τη Λιβαδειά, ο κύριος Δημήτρης Γκαρίλας. Ήταν άνθρωπος εργατικός, έντιμος, οικονόμος και λιγομίλητος. Η ευγένεια, η προθυμία και η ήρεμη παρουσία του είχαν κερδίσει τις εκτιμήσεις όσων τον γνώριζαν. Δεν χρειαζόταν να λέει πολλά· η συμπεριφορά του μιλούσε από μόνη της.

Κάποιες φορές, στη ζωή, μια και μόνη ματιά αρκεί για να χαραχθεί στη μνήμη μια μορφή. Έτσι συνέβη και με τον Δημήτρη. Είδε την καλλίγραμμη, καλοσυνάτη κόρη της Βαλύρας και κάτι ιδιαίτερο γεννήθηκε μέσα του.

Οι Παμμέγιστοι Ταξιάρχες Μιχαήλ και Γαβριήλ και οι δύο δρόμοι της ψυχής

 

Ένα πνευματικό οδοιπορικό από την ανθρώπινη έπαρση στην ταπείνωση και από την αγάπη στην αποδοχή της Θείας Χάριτος.

1. Η μεγάλη εορτή της 8ης Νοεμβρίου – Η Σύναξη των Ασωμάτων Δυνάμεων

Η 8η Νοεμβρίου αποτελεί μία από τις πλέον λαμπρές και κατανυκτικές ημέρες του Ορθοδόξου εορτολογίου. Η Εκκλησία μας τιμά τη Σύναξη των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ, καθώς και όλων των επουράνιων Ασωμάτων και Αγγελικών Δυνάμεων.

Η λέξη «Σύναξη» δεν σημαίνει απλώς μια εορταστική συγκέντρωση. Εκφράζει την κοινή τιμή προς τις ουράνιες δυνάμεις, οι οποίες υπηρετούν αδιάλειπτα το θέλημα του Θεού και διακονούν το σχέδιο της Θείας Οικονομίας για τη σωτηρία του ανθρώπου.

Οι άγγελοι, σύμφωνα με την Αγία Γραφή, είναι «λειτουργικά πνεύματα εις διακονίαν αποστελλόμενα διά τους μέλλοντας κληρονομείν σωτηρίαν» (Εβρ. 1,14). Δεν αποτελούν αντικείμενα λατρείας, η οποία ανήκει αποκλειστικά στον Τριαδικό Θεό, αλλά τιμώνται ως υπηρέτες και αγγελιοφόροι Του.

Η παρουσία τους υπενθυμίζει ότι ο ορατός κόσμος δεν εξαντλεί την πραγματικότητα της δημιουργίας. Υπάρχει και ο αόρατος πνευματικός κόσμος, ο οποίος συμμετέχει στο μυστήριο της θείας αγάπης και της σωτηρίας.

Μοιράζοντας ευχές στη Βαλύρα με ένα κλαδί από χρυσόξανθη Τεκόμα

 

                               Φωτό:  Το ζεύγος Καρύδη στον ανθισμένο του Παράδεισο

Μια όμορφη ιστορία ανθρωπιάς, φιλίας, φιλοξενίας και αγάπης για τα λουλούδια, με πρωταγωνίστρια την κυρία Σούλα Καρύδη.

Στη Βαλύρα, εκεί όπου οι ανθρώπινες σχέσεις διατηρούν ακόμη τη ζεστασιά της παλιάς γειτονιάς και οι μικρές καθημερινές χειρονομίες αποκτούν ξεχωριστή αξία, υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν τον τόπο ομορφότερο όχι μόνο με την παρουσία τους, αλλά και με την καλοσύνη τους. Άνθρωποι που αγαπούν τη φύση, φροντίζουν τα λουλούδια τους και έχουν πάντοτε μια καλή κουβέντα, ένα χαμόγελο και ένα δώρο για τον επισκέπτη.

Μία από αυτές τις ξεχωριστές προσωπικότητες είναι η δραστήρια κυρία Σούλα Καρύδη, μητέρα του αγαπητού γεωπόνου της Βαλύρας, κ. Νίκου Καρύδη. Μπορεί στα νεανικά της χρόνια να διέπρεψε στην τέχνη της κομμωτικής, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, όμως η δημιουργικότητα και η αγάπη της για την ομορφιά δεν περιορίστηκαν ποτέ σε ένα επαγγελματικό αντικείμενο. Σήμερα, κατά την περίοδο της συνταξιοδότησής της, απολαμβάνει τον πολύτιμο χρόνο της και βρίσκει την ευκαιρία να πραγματοποιεί όσα ονειρεύεται και επιθυμεί η καρδιά της.

Βλέποντας τον άνθρωπο πριν από τη συμπεριφορά του ως τοπική κοινότητα

 

Η ανθρωπιά, η κατανόηση και η κοινωνική ευθύνη απέναντι στην ψυχική υγεία

Κάθε τοπική κοινωνία αποτελείται από ανθρώπους με διαφορετικές προσωπικότητες, εμπειρίες, δυνατότητες, ευαισθησίες και δυσκολίες. Ανάμεσά μας υπάρχουν άνθρωποι που επικοινωνούν με τρόπο διαφορετικό από τον συνηθισμένο, εκφράζουν ασυνήθιστες ιδέες, δυσκολεύονται να διατηρήσουν μια αμοιβαία συζήτηση ή παρουσιάζουν συμπεριφορές που προκαλούν αμηχανία στους γύρω τους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ανακύπτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: Πώς οφείλει να αντιδρά μια κοινότητα;

Η απάντηση ξεκινά από μια απλή αλλά θεμελιώδη αρχή: Να βλέπουμε πρώτα τον άνθρωπο και έπειτα τη συμπεριφορά του.

Φθινοπωρινός περίπατος στον κάμπο της Βαλύρας

 

Υπάρχουν στιγμές που η ομορφιά της φύσης γίνεται η καλύτερη αφορμή για να αφήσουμε πίσω μας την καθημερινότητα, να αναπνεύσουμε καθαρό αέρα, να περπατήσουμε, να χαμογελάσουμε και να ξαναβρούμε την αρμονία σώματος και ψυχής. Το Φθινόπωρο, με τα ιδιαίτερα χρώματα και τις γλυκές εναλλαγές του, προσφέρει απλόχερα τέτοιες ευκαιρίες. Και οι γυναίκες της Βαλύρας γνωρίζουν καλά πώς να αξιοποιούν τα δώρα κάθε εποχής!

Ο Σύλλογος Γυναικών Βαλύρας, εκτός από τις καθιερωμένες συναντήσεις και δραστηριότητές του στο παλιό Δημαρχείο της Ιθώμης, στη Βαλύρα, επιλέγει να βρίσκεται κοντά στη φύση, ακολουθώντας τον ρυθμό των εποχών. Με ευαισθησία απέναντι στο φυσικό περιβάλλον και αγάπη για τον τόπο τους, οι γυναίκες του Συλλόγου συνδυάζουν την κοινωνική συναναστροφή με την άσκηση, την ψυχική ευεξία και την αναζωογόνηση. Οι περίπατοι στην εξοχή αποτελούν πλέον μια όμορφη συνήθεια, που χαρίζει υγεία, χαμόγελα και πολύτιμες στιγμές συντροφικότητας.

Οι Οσιομάρτυρες Γαλακτίων και Επιστήμη

 

Η δύναμη της πνευματικής αγάπης, της συζυγικής πίστης και της απόλυτης αφιέρωσης στον Θεό

Οι Άγιοι Οσιομάρτυρες Γαλακτίων και Επιστήμη, τους οποίους η Εκκλησία μας τιμά στις 5 Νοεμβρίου, αποτελούν ένα από τα πιο συγκλονιστικά πρότυπα πνευματικής αγάπης, συζυγικής αφοσίωσης και ολοκληρωτικής προσφοράς στον Θεό. Ο βίος τους αναδεικνύει τη δύναμη μιας αγάπης που υπερβαίνει τα ανθρώπινα μέτρα, μεταμορφώνεται μέσα από την πίστη και παραμένει ακλόνητη ακόμη και μπροστά στον θάνατο.

Έζησαν στα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ., περίπου το 250 μ.Χ., στην Έμεσα της Συρίας, κατά την περίοδο των σκληρών διωγμών εναντίον των Χριστιανών από τον αυτοκράτορα Δέκιο.

Το σκιάχτρο στη Βαλύρα τη δεκαετία του 1960

 

Ένα λαογραφικό ταξίδι στους κήπους, στα σπαρτά και στις μνήμες των παιδικών μας χρόνων

Στη Βαλύρα της δεκαετίας του 1960, τότε που η ζωή του χωριού ήταν στενά δεμένη με τη γη και τις εποχές της, το σκιάχτρο αποτελούσε ένα γνώριμο και απαραίτητο στοιχείο της αγροτικής καθημερινότητας. Ήταν ο άγρυπνος φρουρός των κήπων και των χωραφιών, ένας ιδιότυπος φύλακας που είχε αναλάβει να προστατεύει τους καρπούς του μόχθου των ανθρώπων από τους απρόσκλητους επισκέπτες του ουρανού.

Οι γιαγιάδες τοποθετούσαν σκιάχτρα στους κήπους τους, εκεί όπου καλλιεργούσαν λαχανικά και φρούτα για τις ανάγκες της οικογένειας. Οι παππούδες, από την άλλη, τα έστηναν στα χωράφια με τα σπαρτά, κυρίως όταν ο καρπός άρχιζε να ωριμάζει και τα πουλιά συγκεντρώνονταν σε σμήνη, έτοιμα να απολαύσουν τη σοδειά. Σπουργίτια, κοτσύφια, περιστέρια και άλλα πουλιά μπορούσαν μέσα σε λίγο χρόνο να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές. Έτσι, το σκιάχτρο αναλάμβανε να τα απομακρύνει, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση της ανθρώπινης παρουσίας.

Ζωγραφική επάνω στους παλιούς τενεκέδες, μία δημιουργική ασχολία στη Βαλύρα

 

Αφιερωμένο στην κα Μαρία Φ. Ηλιοπούλου, αγιογράφο και ζωγράφο

Στη Βαλύρα, η δημιουργικότητα συναντά την παράδοση και η αγάπη για τα λουλούδια δίνει μια δεύτερη ζωή σε αντικείμενα που κάποτε εξυπηρετούσαν τις καθημερινές ανάγκες των νοικοκυριών. Οι παλιοί τενεκέδες του τυριού και του λαδιού, αντί να καταλήξουν άχρηστοι, μεταμορφώνονται σε μικρά έργα λαϊκής τέχνης, χάρη στο μεράκι, τη φαντασία και το ταλέντο των ανθρώπων του χωριού.

Όσοι στη Βαλύρα διαθέτουν καλλιτεχνική φλέβα, αγάπη για τη ζωγραφική ή απλώς διάθεση για δημιουργία, επιστρατεύουν τα πινέλα και τα αγαπημένα τους χρώματα, αποτυπώνοντας όμορφα σχέδια και πρωτότυπα μοτίβα πάνω στις μεταλλικές επιφάνειες των παλιών τενεκέδων. Με προσωπική αισθητική και φαντασία, ο καθένας δημιουργεί κάτι ξεχωριστό, δίνοντας στο παλιό αντικείμενο μια νέα, καλαίσθητη μορφή.

ΦΑΚΕΛΟΙ ΑΡΙΣΤΕΙΩΝ 15 ΧΩΡΙΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ -ΠΡΟΙΚΟΔΟΤΗΣΕΙΣ Φ31 ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΗΣ ΖΕΥΓΟΛΑΤΑΙΟΣ -ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΤΣΑΡΟΥ

 

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ 

 ΦΑΚΕΛΟΙ ΑΡΙΣΤΕΙΩΝ 15 ΧΩΡΙΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ -ΠΡΟΙΚΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Φ31 ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ  ΑΛΕΞΗΣ ΖΕΥΓΟΛΑΤΑΙΟΣ -ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΤΣΑΡΟΥ

ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ Α, ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ,ΣΤΙΣ ΣΕΛΙΔΕΣ 277-87 ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΙ 307 ΦΑΚΕΛΟΙ ΑΡΙΣΤΕΙΩΝΣ ΜΕ ΤΑ ΧΩΡΙΑ, ΟΠΟΤΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΤΟΥΣ ΑΡΙΣΤΟΧΟΥΣ ΤΩΝ 15 ΧΩΡΙΩΝ  ΠΟΥ ΕΚΑΝΑ, ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ.

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ  

1.       ΑΣΛΑΝΑΓΑ (ΑΡΙΣ) 27, 31, 67, 135, 174, 218, 232, 258, , 281

2.       ΒΑΛΥΡΑ 32, 43, 47, 49,  92, 144, 218, 220, 246, 258, 283

3.       ΔΙΑΒΟΛΙΤΣΙ 30, 96, 101, 135, 171, 177, 20, 218, 222, 258, 277, 283

4.       ΖΕΥΓΟΛΑΤΙΟ 31, 32, 41, 113, 203, 289

5.       ΚΑΤΣΑΡΟΥ 29, 31, 52,  109, 203, 232, 258

6.       ΚΟΥΡΤΣΑΟΥΣΗ 28, 43, 52, 105, 171, 218, 239, 229, 258, 277, 289

7.       ΛΕΖΙ 170, 218, 222, 258

Ο ΛΩΤΟΣ: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΡΠΟΣ ΤΟΥ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ ΣΤΗ ΒΑΛΥΡΑ

 

Λαογραφικές μνήμες, μυθολογία, διατροφική αξία και γαστρονομικές παραδόσεις στα περιβόλια της Μεσσηνίας

Ο Νοέμβριος είναι ο μήνας που η Ελληνική φύση φορά τα χρυσοκόκκινα και πορτοκαλιά της χρώματα. Ανάμεσα στους καρπούς που στολίζουν τα περιβόλια και τις φθινοπωρινές αγορές ξεχωρίζει ο λωτός, ένα φρούτο με ιδιαίτερη ομορφιά, γλυκιά γεύση, πλούσια διατροφική αξία και μακραίωνη πολιτισμική διαδρομή.

Στη Μεσσηνία, όπου η εύφορη γη χαρίζει απλόχερα τους καρπούς της, ο λωτός αποτελεί έναν ξεχωριστό θησαυρό της αγροτικής παραγωγής. Τα περιβόλια της Βαλύρας, αυτή την εποχή, αποκτούν μια ιδιαίτερη γοητεία, καθώς τα δέντρα γεμίζουν με τους πορτοκαλόχρυσους καρπούς τους, που μοιάζουν με μικρά φαναράκια κρεμασμένα στα κλαδιά.

Η συγκομιδή του λωτού δεν είναι μόνο μια αγροτική εργασία. Είναι μια ευκαιρία να θυμηθούμε τη σχέση του ανθρώπου με τη γη, την εποχικότητα, την οικογενειακή παράδοση και την αξία των τοπικών προϊόντων.

Η ΔΙΑΙΣΘΗΣΗ : Η Εσωτερική Γνώση μέσα από μία Ψυχολογική και Θεολογική – Ορθόδοξη Προσέγγιση

 

Από την ασυνείδητη επεξεργασία των πληροφοριών στη διάκριση των λογισμών και την πνευματική εγρήγορση.

Εισαγωγή

Η διαίσθηση αποτελεί μία από τις πιο ενδιαφέρουσες και σύνθετες λειτουργίες της ανθρώπινης ύπαρξης. Είναι εκείνη η ιδιαίτερη εμπειρία κατά την οποία ο άνθρωπος αισθάνεται ότι γνωρίζει ή αντιλαμβάνεται κάτι, χωρίς να μπορεί να εξηγήσει αμέσως με ποιον ακριβώς τρόπο έφτασε σε αυτή τη γνώση.

Μπορεί να εκδηλωθεί ως μια ξαφνική εσωτερική βεβαιότητα, ως ένα αδιόρατο συναίσθημα, ως μια αίσθηση οικειότητας ή επιφύλαξης απέναντι σε έναν άνθρωπο, ως μια αυθόρμητη σκέψη ή ως η εντύπωση ότι μια κατάσταση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Συχνά περιγράφεται ως «η φωνή μέσα μας», ως εσωτερικό ένστικτο ή ως μια γνώση που προηγείται της λογικής επεξεργασίας.

Ωστόσο, η διαίσθηση χρειάζεται προσεκτική προσέγγιση.

Ο Βυσσινόκηπος δεν πλειστηριάζεται-παραμένει θείος

Η βροχή δεν έπεφτε απλώς· ξεπλένε τον χρόνο από πάνω τους. Ήταν ένα από εκείνα τα φθινοπωρινά απογεύματα όπου το φως του δειλινού αρνιόταν να παραδοθεί στο σκοτάδι, βάφοντας τα σύννεφα με μια απόχρωση βαθιάς, ώριμης ώχρας, σαν τη σκουριά που αφήνει η μνήμη στα παλιά κλειδιά.

Γύρω τους, ο κόσμος μετρούσε απώλειες, τετραγωνικά μέτρα, χρέη και τίτλους ιδιοκτησίας. Οι δικαστικοί επιμελητές του ορθού λόγου είχαν βγάλει στο σφυρί καθετί χειροπιαστό: τα νεανικά τους σχέδια, τα δέντρα που φύτεψαν σε ξένα χώματα, τις βεβαιότητες μιας ζωής που νόμιζαν ότι τους ανήκε. Ο δικός τους «Βυσσινόκηπος» –το σύμβολο όλων όσων αγάπησαν, των αναμνήσεων, της ίδιας της νιότης τους– είχε κηρυχθεί σε κατάσταση χρεοκοπίας από τους νόμους της καθημερινής φθοράς.

Όμως εκεί, μέσα στην καρδιά της καταιγίδας, τίποτα από αυτά δεν είχε σημασία.

Αφυγραντήρας: Πότε προστατεύει την υγεία και πότε μπορεί να γίνει επικίνδυνος

  Όσα πρέπει να γνωρίζετε πριν τον θέσετε ξανά σε λειτουργία

Με την επιστροφή των βροχών και την αύξηση της υγρασίας, οι αφυγραντήρες επανέρχονται στο προσκήνιο. Ποια είναι τα οφέλη τους για την υγεία, ποια είναι η ιδανική υγρασία στο σπίτι και γιατί ο καθαρισμός της συσκευής πριν από την επαναλειτουργία της είναι απαραίτητος.

Καθώς οι βροχές κάνουν και πάλι την εμφάνισή τους και η υγρασία στην ατμόσφαιρα αυξάνεται, σε πολλά σπίτια οι αφυγραντήρες ετοιμάζονται να επιστρέψουν στην καθημερινή χρήση. Πρόκειται για συσκευές που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη δημιουργία ενός πιο υγιεινού και άνετου περιβάλλοντος, ιδιαίτερα σε κατοικίες με προβλήματα υγρασίας, συμπύκνωσης υδρατμών και εμφάνισης μούχλας.

Ωστόσο, πριν θέσετε ξανά σε λειτουργία τον αφυγραντήρα που παρέμεινε αποθηκευμένος για μήνες, είναι σημαντικό να ελέγξετε την κατάστασή του και να φροντίσετε για τον σχολαστικό καθαρισμό του. Η παραμέληση της συντήρησής του μπορεί να επηρεάσει τόσο την αποτελεσματικότητά του όσο και την ποιότητα του αέρα στο εσωτερικό του σπιτιού.

Οι κήποι της Βαλύρας γέμισαν με λάπαθα... να φάνε και οι κότες!

 

Ένα λαογραφικό οδοιπορικό στο Μπιζάνι, με πρωταγωνιστές τη φύση, τη γειτονική αλληλεγγύη, τα άγρια χόρτα και τις γεύσεις της παραδοσιακής μας κουζίνας.

Η βροχερή ημέρα και τα δώρα της γειτονιάς

Σήμερα, Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026, η βροχή έκανε από νωρίς αισθητή την παρουσία της στη Βαλύρα Μεσσηνίας. Ο ουρανός ήταν συννεφιασμένος και οι σταγόνες της φθινοπωρινής βροχής έπεφταν επίμονα, αναγκάζοντας τους περισσότερους να παραμείνουν κοντά στην οικογενειακή εστία. Εξαίρεση, βέβαια, αποτελούσαν όσοι είχαν επαγγελματικές υποχρεώσεις.

Παρ' όλα αυτά, η γειτονιά μας στο Μπιζάνι είχε   τα δικά της τυχερά, όπως συμβαίνει και τις ηλιόλουστες ημέρες. Γιατί εδώ, ακόμη και τα πιο απλά πράγματα της καθημερινότητας μπορούν να μετατραπούν σε μικρές γιορτές ανθρωπιάς και αλληλεγγύης.

Κωστούλα Φειδά: Ένας αμάραντος ανθός στον κάμπο της Βαλύρας

 Καθώς ο ήλιος παιχνίδιζε με τα σύννεφα το απόγευμα, κι εκείνα έμοιαζαν να μας διαβεβαιώνουν πως ούτε μία σταγόνα βροχής δεν θα έπεφτε από τον ουρανό τις επόμενες τρεις ώρες, η καρδιά μας λαχτάρησε έναν κυριακάτικο περίπατο στον κάμπο της Βαλύρας.

Πρώτη Νοεμβρίου 2026, εορτή των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού και του Οσίου Δαβίδ του εν Ευβοία. Μετά τον ύμνο της αγάπης, κατά τον πρωινό εκκλησιασμό, η ψυχή αποζητούσε να συλλέξει τα δώρα της φύσης και να τα μοιράσει απλόχερα σε όλους, μέχρι εκεί όπου έφταναν τα χέρια μας και το παλιό, περίτεχνα πλεγμένο με βέργες λυγαριάς και γερό καλάμι καλάθι μας.

Τι πορτοκάλια, τι μανταρίνια, τι λεμόνια! Αγριοράδικα και ζοχοί, αλλά και τα τελευταία σύκα της εποχής, που προορίζονταν για τη μαρμελάδα του μήνα, μια γλυκιά παρηγοριά για τις κρύες ημέρες που έρχονταν. Όλα αυτά συλλέξαμε με χαρά, ώσπου οι πρώτες σταγόνες της βροχής άρχισαν να υγραίνουν τα δάχτυλά μας. Τότε ο νους μάς προειδοποίησε: «Ως εδώ! Πώς με ταλαιπωρείτε χωρίς ένα χοντρό σακάκι, μέσα στο κρύο της νύχτας;»

Σοφία Μπεκρῆ: Νὰ πλουτίσουμε ἀπὸ τὸ ἔλεός Του!

                                                                  Φωτό: pemptousia.gr

Τὴν Ε’ Κυριακὴ Λουκᾶ ἀναγιγνώσκεται στὶς Ἐκκλησίες μας ἡ γνωστὴ παραβολὴ τοῦ πλουσίου καὶ πτωχοῦ Λαζάρου (Λουκ. ιστ’ 19-31), ποὺ ξεκινάει ὡς ἑξῆς: «Ἄνθρωπος δέ τις ἦν πλούσιος, καὶ ἐνεδιδύσκετο πορφύραν καὶ βύσσον εὐφραινόμενος καθ’ ἡμέραν λαμπρῶς.»

Στὴν εἰκόνα τοῦ πλουσίου ποὺ ἦταν ἐνδεδυμένος μὲ πολυτέλεια καὶ εὐφραινόταν καθημερινῶς μὲ λαμπρότητα, ἀντιδιαστέλλεται ἡ εἰκόνα τοῦ πτωχοῦ Λαζάρου, ὁ ὁποῖος «ἐβέβλητο πρὸς τὸν πυλῶνα αὐτοῦ ἡλκωμένος (πληγιασμένος). Καὶ ἡ ἀντίθεση γίνεται ἀκόμη πιὸ αἰσθητή, ἀφοῦ ὁ πλούσιος εὐφραινόταν «καθ’ ἡμέραν λαμπρῶς», ἐνῶ ὁ φτωχὸς ἐπιθυμοῦσε «χορτασθῆναι ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ πλουσίου.» (Λουκ., ιστ’ 19-21).

Κυριακή 1η Νοεμβρίου 2026: Απόστολος και Ευαγγέλιο – Κυριακή Ε΄ Λουκά

 

                                                   Photo:st-marymagdalene.org

Η αγάπη ως καρπός της πίστεως και ο πλούσιος και ο φτωχός Λάζαρος

 

Η Κυριακή 1η Νοεμβρίου 2026 μάς εισάγει σε έναν βαθύτατο πνευματικό προβληματισμό. Από τη μία πλευρά, ο Αποστολικός λόγος μάς φανερώνει την υπεροχή της αγάπης ως κορυφαίου χαρίσματος του Αγίου Πνεύματος· από την άλλη, η Ευαγγελική παραβολή του πλουσίου και του φτωχού Λαζάρου μάς καλεί να εξετάσουμε τη στάση μας απέναντι στον πάσχοντα συνάνθρωπο.

Τα δύο αναγνώσματα συναντώνται σε ένα κοινό μήνυμα: η αληθινή πίστη δεν μπορεί να αποχωριστεί την έμπρακτη αγάπη.

Η ημέρα συνδέεται επίσης με την τιμή των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, οι οποίοι αποτελούν φωτεινό παράδειγμα ανιδιοτελούς προσφοράς, θεραπείας και φιλανθρωπίας.

Ο Σύλλογος Γυναικών Βαλύρας εόρτασε τον Όσιο Δαβίδ τον εν Ευβοία

 

Η κα Ελένη Τσιλίκα, πρόεδρος και η κα Ελένη  Καπότη-Αδαμοπούλου , αντιπρόεδρος 

του Συλλόγου Γυναικών Βαλύρας

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα, θρησκευτική ευλάβεια και συγκίνηση εορτάστηκε την Κυριακή, 1η Νοεμβρίου 2026, η μνήμη του αγαπημένου μας Οσίου Δαβίδ του εν Ευβοία, στον Ιερό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, Αγίου Νεκταρίου Αιγίνης και Οσίου Δαβίδ του εν Ευβοία, στη Βαλύρα. Ο εορτασμός πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή του Συλλόγου Γυναικών Βαλύρας, ο οποίος τίμησε τον Άγιο με την καθιερωμένη αρτοκλασία, προσευχόμενος για την ευλογία, την πρόοδο και τη συνέχιση της δημιουργικής του πορείας.

Από τις πρώτες πρωινές ώρες, ο Ιερός Ναός είχε κατακλυστεί από πιστούς, οι οποίοι προσήλθαν για να τιμήσουν τη μνήμη του Οσίου Δαβίδ και να συμμετάσχουν στην πανηγυρική Θεία Λειτουργία. Η παρουσία των κατοίκων της Βαλύρας και των ευσεβών προσκυνητών δημιούργησε μια ατμόσφαιρα βαθιάς κατάνυξης, ενότητας και πνευματικής αγαλλίασης.

Η Βαλύρα τιμά τη μνήμη του Οσίου Δαβίδ εν Ευβοία στον περικαλλή ναό που είναι αφιερωμένος στη μνήμη του

 

                                           Φωτό: Giorgos Oikonomopoulos, FB

Στην όμορφη Βαλύρα Μεσσηνίας, ανάμεσα στα πέτρινα σπίτια, στις γειτονιές και στις εκκλησιές που αποτελούν ζωντανά σημεία αναφοράς της ιστορικής και πνευματικής διαδρομής του τόπου, ξεχωρίζει ένας περικαλλής πέτρινος ιερός ναός, αφιερωμένος στους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη, στον Άγιο Νεκτάριο Αιγίνης και στον Όσιο Δαβίδ εν Ευβοία.

Πρόκειται για έναν ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής ομορφιάς ναό, ο οποίος αποτελεί πραγματικό στολίδι στον θείο διάκοσμο του χωριού και σημείο πνευματικής αναφοράς για τους κατοίκους του. Η θεμελίωσή του πραγματοποιήθηκε στις 10 Αυγούστου 2006 και τα εγκαίνιά του τελέστηκαν στις 4 Νοεμβρίου 2007, από τους Σεβασμιωτάτους Μητροπολίτες Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομο και Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευστάθιο.

Irvin D. Yalom: Η ψυχοθεραπεία ως συνάντηση με τον εαυτό, τον Άλλον και το νόημα της ύπαρξης

 

Φιλοσοφική, ψυχολογική, κοινωνιολογική και θεολογική προσέγγιση στη θεωρία και το έργο του σπουδαίου ψυχιάτρου και συγγραφέα.

Υπάρχουν βιβλία που τα διαβάζουμε και βιβλία που μας διαβάζουν. Βιβλία που δεν περιορίζονται στην αφήγηση μιας ιστορίας, αλλά ανοίγουν δρόμους αυτογνωσίας, μας φέρνουν αντιμέτωπους με τις βαθύτερες αγωνίες μας και μας προσκαλούν να επαναδιαπραγματευτούμε τη σχέση μας με τη ζωή, τον θάνατο, την αγάπη, την ελευθερία και τους άλλους ανθρώπους.

Ένας από τους συγγραφείς που κατόρθωσαν να μετατρέψουν την ψυχοθεραπευτική εμπειρία σε βαθιά υπαρξιακή και λογοτεχνική περιπλάνηση είναι ο Irvin D. Yalom (γεν. 1931), ομότιμος καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Stanford, πρωτοπόρος της υπαρξιακής ψυχοθεραπείας και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της σύγχρονης ανθρωπιστικής ψυχοθεραπευτικής σκέψης.

Το έργο του δεν αποτελεί απλώς μια επιστημονική προσέγγιση της ανθρώπινης ψυχής. Είναι μια διαρκής πρόσκληση να κοιτάξουμε κατάματα την ανθρώπινη συνθήκη, να αναγνωρίσουμε την ευαλωτότητά μας και να αναζητήσουμε το νόημα όχι έξω από τη ζωή, αλλά μέσα στην ίδια την εμπειρία της.

Δώρα Βαρανάκη: «Οι αγαπημένες μου δημιουργούν!»

 

                                              Φωτογραφίες: κα Δώρα Βαρανάκη στο FB

Μια όμορφη, ξεχωριστή και γεμάτη συναίσθημα στιγμή εκτυλίχθηκε στη Λέσχη Φιλίας και Δημιουργίας της Μεσσήνης, με πρωταγωνίστρια τη δραστήρια πρόεδρο της πόλης, κυρία Δώρα Βαρανάκη.

Η κυρία Βαρανάκη επισκέφθηκε τη Λέσχη και είχε την ευκαιρία να θαυμάσει από κοντά τις μοναδικές δημιουργίες των μελών της. Εντυπωσιασμένη από το ταλέντο, τη φαντασία, το μεράκι και την αγάπη με την οποία οι συμμετέχοντες δημιουργούν, εξέφρασε αυθόρμητα τον ενθουσιασμό της με μια υπέροχη φράση, βγαλμένη πραγματικά από την καρδιά της:

«Οι αγαπημένες μου δημιουργούν!»

Μια φράση γεμάτη τρυφερότητα και αναγνώριση, που αποτυπώνει με τον καλύτερο τρόπο τη ζεστή σχέση, την αγάπη και την εκτίμηση προς τα μέλη της Λέσχης.

Ένας χώρος φιλίας, έκφρασης και δημιουργίας

Η Λέσχη Φιλίας και Δημιουργίας στη Μεσσήνη αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό χώρο κοινωνικοποίησης, επικοινωνίας και δημιουργικής απασχόλησης για τους κατοίκους της περιοχής, με ιδιαίτερη έμφαση στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας.

Τα αγριοράδικα της Βαλύρας

 

 Η φθινοπωρινή πρασινάδα της γης, η γεύση της παράδοσης και η σοφία της λαϊκής διατροφής

Ένα μικρό αφιέρωμα στο άγριο ραδίκι, το ευλογημένο χορταρικό της Μεσσηνιακής γης, που κάθε φθινόπωρο ξαναζωντανεύει τους κήπους, τους αγρούς και τα μονοπάτια της Βαλύρας.

Όταν η γη φοράει τα πράσινά της

Τα αγριοράδικα έχουν την τιμητική τους το φθινόπωρο στη Βαλύρα. Ύστερα από ένα παρατεταμένο, ζεστό καλοκαίρι, περιμέναμε με λαχτάρα να φορέσει η γη τη νεανική, καταπράσινη φορεσιά της. Και εκείνη δεν μας απογοήτευσε! Με τις πρώτες φθινοπωρινές δροσιές, οι κήποι, οι αγροί, τα μονοπάτια και τα μικρά, απάτητα δρομάκια γέμισαν με τρυφερούς βλαστούς από ραδίκια, που ξεπροβάλλουν μέσα από το χώμα, διεκδικώντας το δικό τους μερίδιο στο φως.

Ανάμεσα στο πράσινο ξεχωρίζουν εδώ κι εκεί τα διακριτικά μωβ-γαλάζια ανθάκια τους, σαν μικρές πινελιές ζωγραφικής πάνω στον φθινοπωρινό καμβά της φύσης. Είναι το άγριο ραδίκι, γνωστό στη βοτανική ως Cichorium intybus L., ένα ανθεκτικό πολυετές φυτό που έχει συνδέσει την παρουσία του με την Ελληνική ύπαιθρο, τη λαϊκή διατροφή και την παραδοσιακή γνώση.

«Ουρανός σαν μπακαλιάρος…ο καιρός θα είναι χάρος» – Τα λόγια των παλιών που εντυπωσιάζουν στον Δήμο Μεσσήνης

 

Οι λαϊκές παροιμίες, η ναυτική παράδοση και τα σημάδια της φύσης για την αλλαγή του καιρού

Ένας εντυπωσιακός σχηματισμός νεφών έκανε την εμφάνισή του στον ουρανό της Μεσσήνης, δημιουργώντας ένα μοναδικό θέαμα που θυμίζει λέπια ψαριού. Οι φωτογραφίες αναρτήθηκαν στη σελίδα του στο Facebook από τον κ. Γιώργο Οικονομόπουλο, οδηγό του Δήμου Μεσσήνης και φωτογράφο, τον οποίο ευχαριστούμε θερμά για την όμορφη καταγραφή και τη συμβολή του στην ενημέρωση των πολιτών.

Το φαινόμενο δεν εντυπωσιάζει μόνο με την εικόνα του, αλλά ξυπνά και μνήμες από την εποχή που οι άνθρωποι παρατηρούσαν τον ουρανό, προσπαθώντας να προβλέψουν τις καιρικές αλλαγές χωρίς δορυφόρους, ραντάρ και σύγχρονα μετεωρολογικά μοντέλα.

Τι είναι τα σύννεφα που εμφανίστηκαν πάνω από τη Μεσσήνη;

Ο συγκεκριμένος σχηματισμός παραπέμπει στα Altocumulus undulatus (υψισωρείτες κυματίες), σύννεφα με κυματιστή διάταξη που δημιουργούν ένα εντυπωσιακό μοτίβο, παρόμοιο με  φολίδες  ψαριού.

Στη διεθνή ορολογία είναι γνωστά ως mackerel sky, δηλαδή «ουρανός μακρέλα» ή «λεπιδωτός ουρανός». Παρόμοια εικόνα μπορούν να δημιουργήσουν και άλλοι τύποι νεφών, όπως οι cirrocumulus, γι’ αυτό και η ακριβής αναγνώριση εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά τους.

Οι σχηματισμοί αυτοί συνδέονται με τις κινήσεις και τους κυματισμούς της ατμόσφαιρας και ενδέχεται να αποτελούν ένδειξη επερχόμενης μεταβολής του καιρού.

Η κυδωνιά της Βαλύρας

 

 Ένα φθινοπωρινό αφιέρωμα στον χρυσό καρπό της μνήμης, της παράδοσης και της γεύσης

Εισαγωγή: Όταν η κυδωνιά γέμιζε τα τραπέζια των γιαγιάδων μας

Τόσο στα παλιά χρόνια όσο και σήμερα, το τέλος του μηνός Οκτωβρίου επιφύλασσε μια γλυκιά έκπληξη επάνω στα λευκά τραπεζομάντιλα των γιαγιάδων μας. Ήταν η εποχή που οι παραδοσιακές συνταγές με κυδώνι έπαιρναν τη θέση τους στα σπιτικά τραπέζια, φέρνοντας μαζί τους τα αρώματα των καρπερών κήπων και των περιβολιών της Βαλύρας. Το γλυκό του κουταλιού, το κυδωνόπαστο, ο πελτές και τα μαγειρευτά με κυδώνια δεν ήταν απλώς παρασκευές της εποχής· ήταν μικρές τελετουργίες φιλοξενίας, οικογενειακής θαλπωρής και μετάδοσης της γνώσης από γενιά σε γενιά.

Αφορμή για τούτο το αφιέρωμα στάθηκε μια κυδωνιά στον κήπο της κυρίας Νίνας Φωτεινού, στην περιοχή της Αγίας Τριάδας στη Βαλύρα, τόσο φορτωμένη με καρπούς, ώστε τα κλαδιά της έμοιαζαν να λυγίζουν κάτω από το χρυσό βάρος τους. Η εικόνα της μάς ταξίδεψε σε εποχές όπου η φύση όριζε τον ρυθμό της καθημερινότητας και η σοδειά του φθινοπώρου γινόταν αφορμή για δημιουργία, μοίρασμα και χαρά.

Καθώς ο ήλιος κατέβαινε στα παλάτια του, πίσω από την Ιθώμη, η κυδωνιά τον κοιτούσε φορτωμένη και ανήσυχη.

«Ήλιε μου», του έλεγε, «πρέπει σύντομα να ξεπεζέψω τους καρπούς μου· τα κλαδιά μου θα τσακιστούν από το βάρος τους!»

Σηκώνοντας τη σημαία μας ψηλά στον Δήμο Μεσσήνης

 

                                      Φωτογραφίες:  Giorgos Oikonomopoulos, FB

Υπάρχουν εικόνες που δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να μιλήσουν στην καρδιά μας. Εικόνες που κρύβουν μέσα τους την αγάπη για τον τόπο, τον σεβασμό στα εθνικά μας σύμβολα και την αθόρυβη προσφορά ανθρώπων που εργάζονται καθημερινά για το κοινό καλό. Μία τέτοια εικόνα μάς χάρισε ο αγαπητός στον Δήμο Μεσσήνης οδηγός και φωτογράφος, κύριος Γιώργος Οικονομόπουλος, ο οποίος μας άφησε πραγματικά ενεούς, όταν αντικρίσαμε, μέσα από σχετική ανάρτησή του, τη γαλανόλευκη να υψώνεται περήφανη προς τον ουρανό της Μεσσήνης!

ΙΩΑΝΝΗΣ Δ ΛΥΡΑΣ: Η ΒΑΛΥΡΑ ΚΑΙ Η ΛΑΜΠΑΙΝΑ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1940–1941

 

Εισαγωγή

Σήμερα, 28η Οκτωβρίου 2026, μετά την κατάθεση στεφάνων στο ηρώο των πεσόντων, στον προαύλιο χώρο του ιερού ναού Αγίου Αθανασίου Βαλύρας, τόσο οι μαθητές με τους δασκάλους τους, όσο και όλοι οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να ξεδιπλώσουν την ιστορία του τόπου μας με την ανεκτίμητη συμβολή του καθηγητή βιολογίας, εκπαιδευτικού και ιστοριοδίφη. κ Ιωάννη Δ. Λύρα. Τιμήθηκαν όχι μόνο όσων τα ονόματα είναι εγχάρακτα επάνω στις μαρμαρόπλακες του ηρώου, αλλά και όλοι εκείνοι που η μνήμη μας δεν ανακαλεί , καθώς και οι επιζώντες ήρωες του 1940. Με τη μέγιστη υπομονή, θέρμη ψυχής για την ιστορία της Βαλύρας, ανεκτίμητος θεματοφύλακας παραμένει δίπλα μας ο καθηγητής μας Ιωάννης Δ. Λύρας, για να μας γαλουχεί κεντρίζοντας και διαπλαθοντας την ιστορική μας μνήμη και εθνική μας συνείδηση. Ακολουθεί ο λόγος του που εκφωνήθηκε κατά τον εορτασμό της  28ης Οκτωβρίου 2026 που βασίστηκε στην έρευνα, μελέτη και αναρτήσεις στην ιστοσελίδα του lyrasi.blogspot.com από το 2010 ως 2026.

Ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου 2026 από τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς του Δημοτικού Σχολείου Βαλύρας

 

Μηνύματα ελευθερίας, ενότητας και εθνικής αξιοπρέπειας από τη σχολική κοινότητα της Βαλύρας – Μια γιορτή μνήμης, συγκίνησης και ελπίδας για τις νεότερες γενιές

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα, εθνική υπερηφάνεια και συγκίνηση τιμήθηκε την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2026 η επέτειος του ιστορικού «ΟΧΙ» από τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και τη σχολική κοινότητα του Δημοτικού Σχολείου Βαλύρας. Η φετινή γιορτή αποτέλεσε έναν ουσιαστικό φόρο τιμής στους ήρωες του Έπους του 1940, στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και σε όλους εκείνους που υπερασπίστηκαν με αυταπάρνηση την ελευθερία και την αξιοπρέπεια της πατρίδας μας.

Οι εκδηλώσεις, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, της εκπαιδευτικής κοινότητας, φορέων και κατοίκων της Βαλύρας, ανέδειξαν τη σημασία της ιστορικής μνήμης και τη διαχρονική αξία των ιδανικών που ενέπνευσαν τον Ελληνικό λαό στις δυσκολότερες στιγμές της ιστορίας του.

Αφιέρωμα στους πεσόντες Βαλυραίους του 1940

 

Μνήμη, θυσία και ελευθερία — Η μικρή Βασιλική διαβάζει το όνομα του παππού της στο Ηρώο της Βαλύρας

Στον προαύλιο χώρο του Ιερού Ναού του Αγίου Αθανασίου, πολιούχου της Βαλύρας, στέκει το Ηρώο των πεσόντων, ένα μνημείο τιμής και ευγνωμοσύνης προς τους συμπατριώτες μας που θυσίασαν τη ζωή τους για την πατρίδα. Το Ηρώο, δωρεά του Περίκλη Α. Καρύδη το έτος 1967, αποτελεί έναν ιερό τόπο μνήμης, όπου η ιστορία του τόπου συναντά την ιστορία κάθε οικογένειας.

Σήμερα, η μικρή Βασιλική είναι μόλις επτά ετών. Στέκεται μπροστά στο Ηρώο και διαβάζει το όνομα του παππού της, του Ηλιόπουλου Παναγιώτη του Γεωργίου. Ίσως να μην μπορεί ακόμη να κατανοήσει ολόκληρο το βάρος της ιστορίας που κρύβεται πίσω από αυτά τα χαραγμένα γράμματα. Μπορεί, όμως, να αισθανθεί πως το όνομα αυτό δεν είναι απλώς μια επιγραφή πάνω σε μια μαρμάρινη πλάκα. Είναι η μνήμη ενός ανθρώπου, η ιστορία μιας οικογένειας και ένα κομμάτι από την ψυχή της Βαλύρας.

28η Οκτωβρίου 1940: Το Έπος του «ΟΧΙ» και η διαμόρφωση της εθνικής και ιστορικής συνείδησης

 

Μνήμη, ελευθερία, ενότητα, πίστη και ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές

Εισαγωγή: Η ιστορία ως θεμέλιο της εθνικής συνείδησης

Η 28η Οκτωβρίου 1940 αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επετείους της νεότερης Ελληνικής ιστορίας. Δεν είναι απλώς μια ημέρα εθνικής μνήμης και απόδοσης τιμής στους ήρωες του Έπους του 1940, αλλά μια διαρκής υπενθύμιση της δύναμης που αποκτά ένας λαός όταν υπερασπίζεται την ελευθερία, την αξιοπρέπεια και την πατρίδα του.

Η εθνική ιστορία συμβάλλει καθοριστικά στη διαμόρφωση της εθνικής συνείδησης. Όσο αντικειμενικότερη και πληρέστερη είναι η γνώση του παρελθόντος, τόσο ουσιαστικότερη γίνεται η επίγνωση του παρόντος και των δυνατοτήτων του μέλλοντος. Σε κρίσιμες στιγμές, όταν απειλείται η ελευθερία και η ακεραιότητα της πατρίδας, η ιστορική μνήμη και η συλλογική συνείδηση μπορούν να εμπνεύσουν τους ανθρώπους να αναλάβουν ευθύνες και να αγωνιστούν για ένα κοινό αγαθό.

Ένας λαός που γνωρίζει την ιστορία του είναι σε θέση να εξετάζει με μεγαλύτερη ωριμότητα την πραγματικότητα, να αναγνωρίζει τα λάθη του και να αντιλαμβάνεται τους παράγοντες που επηρεάζουν την πορεία και την πρόοδό του. Η ιστορική γνώση, επομένως, δεν αποβλέπει μόνο στη διατήρηση αναμνήσεων, αλλά και στη διαμόρφωση ελεύθερων, υπεύθυνων και συνειδητοποιημένων πολιτών.

Ο Τηλέμαχος και ο Οδυσσέας: Πέρα από το «σύμπλεγμα του Τηλέμαχου»

 

Μια φιλοσοφική, ψυχολογική, κοινωνιολογική και θεολογική προσέγγιση της πατρότητας, της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ανθρώπινης ωρίμανσης

 Ο Ιταλός ψυχαναλυτής Massimo Recalcati   θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα της εποχής μας: τι αναζητούν τα παιδιά από τους γονείς τους και, ευρύτερα, τι αναζητά ο άνθρωπος από τις μορφές που εκπροσωπούν την ευθύνη, τον νόμο, την ηθική και το νόημα της ζωής; 

Η Θεωρία του Ιταλού ψυχαναλυτή Massimo Recalcati αναφέρεται στο βιβλίο του με τίτλο "Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου: Γονείς και παιδιά μετά τη δύση του πατέρα".Στα Ελληνικά το βιβλίο κυκλοφορεί σε μετάφραση της Άννας Πλεύρη και της Γιοβάννας Βεσσαλά από τις εκδόσεις Κέλευθος.

 Η εικόνα του Τηλέμαχου που ατενίζει το πέλαγος περιμένοντας τον πατέρα του είναι πράγματι ισχυρή. Ωστόσο, η ομηρική ποίηση είναι πολύ βαθύτερη από μια απλή ψυχαναλυτική αναλογία. Ο Οδυσσέας δεν είναι μόνο ο πατέρας που επιστρέφει, ούτε ο Τηλέμαχος μόνο το παιδί που περιμένει. Ο πρώτος είναι ένας σύνθετος ήρωας, με ευφυΐα, αντοχή, αλλά και αμφιλεγόμενες πλευρές. Ο δεύτερος δεν παραμένει ένας παθητικός αναζητητής πατρικής προστασίας: αναπτύσσεται, αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, ταξιδεύει, μαθαίνει και διεκδικεί τη θέση του στον κόσμο.

Επομένως, η ουσιαστική συζήτηση δεν είναι αν ο Recalcati έχει δίκιο ή άδικο σε κάθε σημείο. Είναι κατά πόσον η ερμηνεία του φωτίζει ολόκληρη την ομηρική αφήγηση ή αν, εστιάζοντας στη συμβολική λειτουργία του πατέρα, αφήνει σε δεύτερο πλάνο την αυτονομία του γιου, τη θέση της Πηνελόπης, τη λειτουργία της κοινότητας, την ηθική αμφισημία του Οδυσσέα και το ζήτημα της δικαιοσύνης.

Η ακόλουθη προσέγγιση επιχειρεί να αναδείξει αυτές τις διαστάσεις, χωρίς να υποτιμά τη συμβολή της ψυχανάλυσης, αλλά και χωρίς να περιορίζει το ομηρικό έργο σε ένα μοναδικό ερμηνευτικό σχήμα.