ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΑΝΔΡΕΑ ΚΡΗΤΗΣ.Μέρος Γ΄:Ανθολογία από τον Μέγα Κανόνα-Επίλογος

 

 

Κεφάλαιο  Ζ΄

 Δέκα θεολογικοί σταθμοί για την πορεία της μετανοίας

Ο Μέγας Κανών του Αγίου Ανδρέου Κρήτης δεν είναι απλώς ένα αριστούργημα της εκκλησιαστικής ποίησης· είναι ένα πνευματικό προσκύνημα. Κάθε τροπάριο αποτελεί μία βαθμίδα προς την αυτογνωσία και την κοινωνία με τον Θεό. Οι ακόλουθοι δέκα χαρακτηριστικοί σταθμοί δεν αποσκοπούν στην πλήρη παρουσίαση του έργου, αλλά στην ανάδειξη των βασικών θεολογικών του αξόνων.

1. Η αρχή της μετανοίας

«Πόθεν ἄρξωμαι…»

Με αυτή τη συγκλονιστική αρχή ανοίγει ολόκληρος ο Μέγας Κανών. Ο άνθρωπος δεν ξεκινά από δικαιολογίες ούτε από κατηγορίες προς τους άλλους. Στέκεται ενώπιον του Θεού με ειλικρίνεια και αναζητεί την αφετηρία της επιστροφής του. Η μετάνοια αρχίζει από την αυτογνωσία.

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΑΝΔΡΕΑ ΚΡΗΤΗΣ. Μέρος Β΄: Η θεολογία του Αγίου Ανδρέου Κρήτης

 

Κεφάλαιο Δ΄

Χριστολογία, Ανθρωπολογία, Εκκλησιολογία και Θεομητορική διδασκαλία

Η υμνογραφία της Ορθόδοξης Εκκλησίας δεν αποτελεί απλώς ποιητική έκφραση της πίστεως. Είναι δογματική θεολογία σε ποιητικό λόγο. Στους ύμνους της συμπυκνώνονται οι αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων, η εμπειρία των Πατέρων και η λειτουργική συνείδηση της Εκκλησίας. Ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης ανήκει στους μεγάλους εκείνους υμνογράφους που κατόρθωσαν να μεταπλάσουν το δόγμα σε προσευχή και την προσευχή σε θεολογία. Γι’ αυτό και το έργο του δεν μπορεί να διαβαστεί μόνο ως λογοτεχνία· πρέπει να προσεγγισθεί ως έκφραση της ζώσας πίστεως της Εκκλησίας (Meyendorff, 1974).

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΑΝΔΡΕΑ ΚΡΗΤΗΣ. Μέρος Α΄:Ο υμνωδός της μετανοίας και ο θεολόγος της ελπίδας

 

 

«Ἐλέησόν με, ὁ Θεός, ἐλέησόν με.»

Πρόλογος

Η Εκκλησία του Χριστού αναδεικνύει μέσα στους αιώνες μορφές που δεν περιορίζονται στη δική τους ιστορική εποχή, αλλά μεταμορφώνονται σε διαχρονικούς διδασκάλους της πίστεως. Ανάμεσα στις σπουδαιότερες προσωπικότητες της Πατερικής περιόδου ξεχωρίζει ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης, Αρχιεπίσκοπος Γορτύνης, υμνογράφος, θεολόγος, ποιμένας και Άγιος της Εκκλησίας.

Η προσωπικότητά του συνδυάζει τη βαθιά θεολογική σκέψη, την ποιητική ευαισθησία, τη λειτουργική εμπειρία και την ποιμαντική αγάπη. Δεν υπήρξε μόνο ένας σπουδαίος συγγραφέας, αλλά ένας άνθρωπος που βίωσε το μυστήριο της μετανοίας και το μετέδωσε μέσα από την υμνογραφία του.

Το αριστούργημά του, ο Μέγας Κανών, αποτελεί μέχρι σήμερα το κορυφαίο λειτουργικό κείμενο της περιόδου της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Πρόκειται για μία θεολογική σύνθεση μοναδικής πνευματικής δύναμης, στην οποία ο άνθρωπος καλείται να σταθεί ενώπιον του Θεού χωρίς προσωπείο, χωρίς δικαιολογίες και χωρίς αυτάρκεια, αναγνωρίζοντας την ανάγκη της Θείας Χάριτος (Ware, 1993).

Η θεολογία του Αγίου Ανδρέου δεν είναι απαισιόδοξη ούτε ηθικιστική. Αντιθέτως, αποτελεί ύμνο στην ελευθερία του ανθρώπου, στη δύναμη της μετάνοιας και στο άπειρο έλεος του Θεού. Ο άνθρωπος δεν καταδικάζεται για τις πτώσεις του· ανακαινίζεται μέσω της Θείας Χάριτος, όταν επιστρέφει με ταπείνωση στον Δημιουργό του (Daley, 2006).

Το παρόν αφιέρωμα επιχειρεί να παρουσιάσει συνολικά τη ζωή, το έργο και τη θεολογία του Αγίου Ανδρέου Κρήτης, συνδυάζοντας ιστορική έρευνα, Πατερική θεολογία, λειτουργική παράδοση και σύγχρονο πνευματικό προβληματισμό.

Κάτω από τις ανθισμένες κρεβατίνες της Βαλύρας

 

Υπάρχουν εικόνες που μένουν ανεξίτηλες στη μνήμη. Μία από αυτές είναι οι αυλές της Βαλύρας, όπου το καλοκαίρι ο χρόνος μοιάζει να κυλά πιο αργά κάτω από τη φυσική σκιά  στις ανθισμένες κρεβατίνες. Εκεί όπου το φως του Μεσσηνιακού ηλίου  φιλτράρεται ανάμεσα στα φύλλα της κληματαριάς, τα λευκά άνθη του ρυγχόσπερμου σκορπούν το άρωμά τους, οι βουκαμβίλιες ξεχειλίζουν από χρώματα , οι γλυτσίνες κλέβουν την παράσταση και το γιασεμί γεμίζει τα δειλινά με τη γλυκιά ευωδιά του.

Η κρεβατίνα, ή αλλιώς πέργκολα, δεν αποτελεί απλώς ένα αρχιτεκτονικό στοιχείο της αυλής. Είναι κομμάτι της Ελληνικής παράδοσης, της φιλοξενίας και της καθημερινής ζωής. Κάτω από αυτήν μεγάλωσαν γενιές ανθρώπων, στρώθηκαν Κυριακάτικα τραπέζια, ειπώθηκαν ιστορίες, γιορτάστηκαν χαρές και μοιράστηκαν λύπες.

Ιχθύς εν κεφαλή όζει: Η Μάνια, ο ροζ καρχαρίας

 

Υπάρχουν άνθρωποι που γεννιούνται με τη δίψα να αγαπήσουν. Υπάρχουν άλλοι που γεννιούνται με τη δίψα να κυριαρχήσουν. Η Μάνια ανήκε στη δεύτερη κατηγορία.

Από πολύ μικρή ξεχώριζε για την οξύνοιά της, την ακατάπαυστη ενεργητικότητά της και την ακατανίκητη ανάγκη να βρίσκεται πάντοτε ένα βήμα μπροστά από όλους. Δεν ανεχόταν τη μετριότητα ούτε στον εαυτό της ούτε στους άλλους. Ήθελε να είναι η καλύτερη μαθήτρια, η πιο εύστροφη, η πιο ικανή, η πιο γρήγορη στις απαντήσεις. Δεν την ικανοποιούσε απλώς η επιτυχία· έπρεπε να είναι ασύγκριτη.

Το μεγαλύτερό της άγχος δεν ήταν μήπως αποτύχει. Ήταν μήπως εμφανιστεί κάποιος εξυπνότερός της. Κι αν ακόμη διαισθανόταν πως κάποιος μπορούσε να την επισκιάσει, τον αντιμετώπιζε σαν θήραμα. Με τρόπο ύπουλο ή ευθύ, τον απαξίωνε, τον απομόνωνε ή τον συνέτριβε ψυχολογικά. Δεν άφηνε περιθώρια για ανταγωνισμό.

Εγκαταλελειμμένα οικόπεδα και κίνδυνος πυρκαγιάς: Πότε και πώς μπορεί να παρέμβει ο Δήμος για την προστασία των πολιτών

 

Η κλιματική κρίση έχει μετατρέψει την πρόληψη των πυρκαγιών σε κορυφαία προτεραιότητα της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Κάθε καλοκαίρι, εκατοντάδες πυρκαγιές ξεκινούν από ακαθάριστα οικόπεδα, στα οποία έχουν συσσωρευθεί ξερά χόρτα, κλαδιά και πυκνή βλάστηση. Οι συνέπειες είναι συχνά καταστροφικές, καθώς μια μικρή εστία μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να απειλήσει κατοικίες, ανθρώπινες ζωές, δασικές εκτάσεις και κρίσιμες υποδομές.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλούν τα εγκαταλελειμμένα οικόπεδα, όπου οι ιδιοκτήτες είτε έχουν αποβιώσει, είτε οι κληρονόμοι δεν έχουν αποδεχθεί την κληρονομιά, είτε διαμένουν επί δεκαετίες στο εξωτερικό χωρίς να γνωρίζουν καν την ύπαρξη του ακινήτου. Υπάρχουν ακόμη περιπτώσεις υπερηλίκων που πάσχουν από σοβαρή γνωστική έκπτωση ή άνοια, καθώς και πολιτών με σοβαρές ψυχικές διαταραχές, οι οποίοι αντικειμενικά αδυνατούν να φροντίσουν την περιουσία τους.

Το εύλογο ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: μπορεί ο Δήμος να επέμβει αυτεπάγγελτα για να καθαρίσει ένα τέτοιο οικόπεδο, χωρίς να παραβιάζει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας;

Η απάντηση, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει η νομοθεσία, είναι καταφατική.

Το Νυχτολούλουδο της Βαλύρας

 

 

Ήταν ένα γλυκό απόγευμα του Ιουνίου του 2026. Ο ήλιος έγερνε αργά στο διάσελο της Εύας και της Ιθώμης, σκορπίζοντας χρυσαφένιο φως πάνω από τη Βαλύρα της Μεσσηνίας. Περπατώντας σε ένα γραφικό δρομάκι του χωριού, στάθηκα, όπως κάνουν σχεδόν όλοι οι περαστικοί, μπροστά στην αυλόπορτα της οικίας του κυρίου Ιωάννη Καρανάνου και της  κυρίας  Διονυσίας Γρίβα .

Δεν είναι ένας δρόμος που τον διασχίζει κανείς βιαστικά. Είναι ένα μικρό υπαίθριο περιβόλι, ένας τόπος με κήπους και σπίτια που σε καλεί να σταθείς και να θαυμάσεις την ομορφιά. Τα καταπράσινα βασιλικά μοσχοβολούν, τα ολάνθιστα γεράνια ξεχειλίζουν από χρώματα, το εύρωστο δεντρολίβανο και οι δαφνούλες στέκουν αγέρωχα, το γιασεμί απλώνει το άρωμά του, οι τριανταφυλλιές χαμογελούν στον διαβάτη, ενώ η ανθισμένη γλυτσίνα  αγκαλιάζει τον μαντρότοιχο σαν μωβ καταρράκτης. Ανάμεσά τους βρίσκονται  πολλά αρωματικά βότανα, φυτεμένα με φροντίδα και αγάπη.

Ξεχωρίζει όμως ένα φυτό, το πιο αγαπημένο της κυρίας Διονυσίας: το νυχτολούλουδο. Το προσέχει σαν τα μάτια της. Έχει φτάσει σχεδόν στο ενάμισι μέτρο ύψος και στέκει περήφανο, σαν σιωπηλός φύλακας της αυλής.

«Μάθε να συνομιλείς με τον Θεό»

 

 Η προσευχή ως διάλογος κατά τον Άγιο Αυγουστίνο και η Πατερική Παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας

Εισαγωγή

Η πνευματική ζωή της Εκκλησίας θεμελιώνεται στη ζωντανή σχέση του ανθρώπου με τον Θεό. Η σχέση αυτή εκφράζεται κατεξοχήν μέσα από την προσευχή, η οποία δεν αποτελεί απλώς μία θρησκευτική υποχρέωση ούτε μία τυπική λατρευτική πράξη, αλλά προσωπική κοινωνία και διάλογο με τον Δημιουργό. Η φράση που αποδίδεται στον Άγιο Αυγουστίνο, «Μάθε να συνομιλείς με τον Θεό. Ο διάλογος θα σε οδηγήσει στη γεύση του Θεού και στη σωτηρία της ψυχής σου», συνοψίζει με ιδιαίτερη θεολογική πυκνότητα ολόκληρη τη χριστιανική εμπειρία της προσευχής.

Η σκέψη αυτή δεν αποτελεί μια απομονωμένη πνευματική προτροπή, αλλά εντάσσεται στη συνολική θεολογία του Αγίου Αυγουστίνου περί της Θείας Χάριτος, της θεογνωσίας και της εσωτερικής μεταμορφώσεως του ανθρώπου. Παράλληλα, συναντά αξιοσημείωτες αναλογίες με την ασκητική και νηπτική παράδοση της Ανατολικής Εκκλησίας, όπου η νοερά προσευχή και η ησυχία αποτελούν οδό κοινωνίας με τον Θεό.

Η πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα στη Μεσσηνία και η εξέλιξη της μετασεισμικής ακολουθίας

 

Η Μεσσηνία αποτελεί μία από τις πλέον σεισμογενείς περιοχές της Ελλάδας, καθώς βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με το Ελληνικό Τόξο, μία από τις σημαντικότερες τεκτονικές δομές της Ανατολικής Μεσογείου. Η σεισμική δραστηριότητα της περιοχής χαρακτηρίζεται από συχνές μικρές δονήσεις αλλά και περιστασιακά ισχυρότερους σεισμούς, οι οποίοι αποτελούν φυσική εκδήλωση της συνεχούς κίνησης των λιθοσφαιρικών πλακών.

Τις πρώτες μεταμεσονύχτιες ώρες της 2ας Ιουλίου 2026 (00:11), καταγράφηκε ασθενής σεισμική δόνηση με επίκεντρο 10,6 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Κορομηλιάς Μεσσηνίας. Το μέγεθός της ήταν ιδιαίτερα μικρό και δεν προκάλεσε ανησυχία στον πληθυσμό ούτε καταγράφηκαν ζημιές. Παρόμοιες δονήσεις είναι συνηθισμένες σε περιοχές με έντονη τεκτονική δραστηριότητα και εντάσσονται στο φυσιολογικό επίπεδο της καθημερινής σεισμικότητας.

Ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, ωστόσο, παρουσιάζει ο ισχυρός σεισμός που σημειώθηκε στις 14 Ιουνίου 2026, στις 21:17, με επίκεντρο στον θαλάσσιο χώρο 15–18 χιλιόμετρα νότια–νοτιοδυτικά της Μεθώνης.

Στην εποχή του βερίκοκου

 

 Ιστορία, διατροφική αξία και γαστρονομική παράδοση ενός πολύτιμου καρπού της Μεσογείου

 

Εισαγωγή

Κάθε εποχή του χρόνου διαθέτει τους δικούς της γευστικούς συμβολισμούς, εκείνα τα προϊόντα που συνδέονται άρρηκτα με τις μνήμες, τα αρώματα και τις καθημερινές συνήθειες των ανθρώπων. Το Ελληνικό καλοκαίρι δεν θα μπορούσε να νοηθεί χωρίς την παρουσία των ώριμων βερίκοκων, των καρπών που με το χαρακτηριστικό χρυσοπορτοκαλί τους χρώμα και το λεπτό άρωμά τους προαναγγέλλουν την κορύφωση της θερινής περιόδου.

Η συγκομιδή τους συμπίπτει με τις πρώτες ημέρες του Ιουνίου και συνεχίζεται έως τα μέσα του Ιουλίου, περίοδο κατά την οποία οι λαϊκές αγορές και οι οικογενειακοί κήποι γεμίζουν από τις ποικίλες Ελληνικές ποικιλίες. Η σύντομη διάρκεια της εποχής τους ενισχύει ακόμη περισσότερο την αξία τους, καθώς αποτελούν έναν καρπό που καταναλώνεται κυρίως φρέσκος, ενώ ένα σημαντικό μέρος της παραγωγής μεταποιείται σε μαρμελάδες, κομπόστες, αποξηραμένα φρούτα και παραδοσιακά γλυκά.

Το βερίκοκο δεν είναι απλώς ένα ακόμη εποχικό φρούτο. Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο ένα γεωργικό προϊόν μπορεί να ενσωματωθεί στην ιστορία, στη διατροφή και στον πολιτισμό ενός τόπου. Από τις πρώτες καλλιέργειες στην αρχαία Ασία μέχρι τις σύγχρονες Ελληνικές δενδροκαλλιέργειες, η πορεία του αντανακλά την ιστορία της γεωργίας, του εμπορίου και της διατροφής των λαών.

Αποχαιρετισμός στον Γιώργο Διαμαντόπουλο

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τον Γιώργο Διαμαντόπουλο, έναν άνθρωπο που πορεύτηκε στη ζωή με αξιοπρέπεια, δύναμη ψυχής και αγωνιστικότητα. Η είδηση της απώλειάς του, σε ηλικία 79 ετών, σκόρπισε συγκίνηση σε όλους όσοι είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν, να συνεργαστούν μαζί του ή να μοιραστούν στιγμές της ζωής του.

Γέννημα της Βαλύρας, δεν ξέχασε ποτέ τις ρίζες του και διατήρησε άρρηκτους δεσμούς με τον τόπο και τους ανθρώπους του. Ήταν ένας άνθρωπος της προσφοράς, της τιμιότητας και της εργατικότητας, που αντιμετώπισε τις δυσκολίες της ζωής με καρτερικότητα και αισιοδοξία. Άφησε πίσω του το παράδειγμα ενός ανθρώπου που αγωνίστηκε με ήθος, χωρίς να ζητά ανταλλάγματα, κερδίζοντας τον σεβασμό και την εκτίμηση όσων τον γνώρισαν.

Καλό μήνα από την Χίο!

                                               Φωτό: Tina Kondopoulou

Η κα Tina Kondopoulou μας έστειλε μία  φωτογραφία με μία πανέμορφη, ηλιόλουστη βεράντα , με μαγευτική θέα στη θάλασσα κάτω από  τον καταγάλανο ουρανό στη Χίο, μαζί με εγκάρδιες ευχές για καλό μήνα. 

Στο προσκήνιο κυριαρχεί μια ανθισμένη βουκαμβίλια με έντονα φούξια άνθη, ενώ στο κέντρο υπάρχει ένα ξύλινο τραπέζι εξωτερικού χώρου με καρέκλες, έτοιμο για χαλάρωση. Στο βάθος, το απέραντο γαλάζιο της θάλασσας συναντά τον ορίζοντα, δημιουργώντας ένα απόλυτα καλοκαιρινό και γαλήνιο σκηνικό. 

Η πνευματική αφύπνιση ως πορεία μετανοίας και θεογνωσίας

 

 Μία Βιβλική και  Πατερική προσέγγιση του σύγχρονου βιώματος

Εισαγωγή

Η έννοια της «πνευματικής αφύπνισης» απαντά συχνά στη σύγχρονη ψυχολογική και πνευματική βιβλιογραφία, περιγράφοντας την εσωτερική μεταβολή του ανθρώπου, την αναζήτηση βαθύτερου νοήματος και την υπέρβαση παλαιών αντιλήψεων περί του εαυτού και του κόσμου. Το κείμενο που αποτελεί αφορμή της παρούσας μελέτης παρουσιάζει την αφύπνιση ως μια επίπονη αλλά λυτρωτική διαδικασία, κατά την οποία ο άνθρωπος διέρχεται από δοκιμασίες, αμφιβολίες, συναισθηματική αναστάτωση και τελικά οδηγείται σε μια νέα κατάσταση εσωτερικής ωρίμανσης.

Η περιγραφή αυτή εμφανίζει αξιοσημείωτες ομοιότητες με όσα η Αγία Γραφή και η πατερική παράδοση ονομάζουν κάθαρση της καρδιάς, μετάνοια, πνευματικό αγώνα και φωτισμό. Παράλληλα, περιλαμβάνει και στοιχεία που προέρχονται από σύγχρονες πνευματικές αντιλήψεις, όπως η αναφορά στη «ροή του Σύμπαντος». Η Ορθόδοξη πατερική θεολογία διαφοροποιείται από αυτή τη θεώρηση, διότι δεν αντιλαμβάνεται την πορεία του ανθρώπου ως παράδοση σε μία απρόσωπη κοσμική δύναμη, αλλά ως ελεύθερη ανταπόκριση στη χάρη του προσωπικού Θεού, ο οποίος ενεργεί μέσα στην ιστορία διά της θείας Πρόνοιας και του Αγίου Πνεύματος (πρβλ. Ρωμ. 8:14).

Η ευχή της γερόντισσας

 

Ο Χάρης είχε μάθει από μικρός να κρατά μέσα του έναν μικρό, αθόρυβο κήπο. Εκεί άνθιζαν λέξεις, εικόνες και συναισθήματα που δεν τα άφηνε ποτέ να μαραθούν, όσο απαιτητική κι αν γινόταν η καθημερινότητά του. Στα παιδικά του χρόνια, όταν ακόμα τα γράμματα στο τετράδιο έμοιαζαν με μικρά μονοπάτια ανακάλυψης, είχε αγαπήσει την ποίηση. Έγραφε μικρά ποιηματάκια για τη βροχή, τα λουλούδια της αυλής, τη μητέρα του που τον περίμενε στο παράθυρο και τα καλοκαιρινά απογεύματα που έμοιαζαν ατελείωτα.

Τα χρόνια πέρασαν. Η ζωή τον οδήγησε σε άλλους δρόμους. Δεν έγινε συγγραφέας ούτε ποιητής επαγγελματίας. Εργάστηκε ως υπεύθυνος σε ένα υποδηματοποιείο, ένα μικρό αλλά γνωστό κατάστημα κοντά στο Μοναστηράκι της Αθήνας. Εκεί περνούσαν καθημερινά άνθρωποι διαφορετικοί μεταξύ τους: πελάτες βιαστικοί, παλιοί γνωστοί, ταξιδιώτες, εργαζόμενοι που έκαναν μια σύντομη στάση μέσα στον θόρυβο της πόλης.

Παρόλο που η δουλειά του απαιτούσε χρόνο, υπομονή και ευθύνη, ο Χάρης δεν εγκατέλειψε ποτέ τη λογοτεχνία.

Όταν η θεία Μίνα πονήρεψε

 

Υπάρχουν ιστορίες που δεν γράφονται για να προκαλέσουν γέλιο, αλλά για να μας κάνουν σοφότερους. Η ιστορία της θείας Μίνας είναι μία από αυτές. Μια ιστορία που ξεκινά πριν από εξήντα πέντε χρόνια, όταν μια νεαρή κοπέλα αποφοίτησε από τη Γαλλική Σχολή της Αθήνας κρατώντας στα χέρια της ένα πτυχίο που συμβόλιζε κόπους, όνειρα και φιλοδοξίες.

Το πτυχίο εκείνο δεν έγινε ποτέ διαβατήριο για μια επαγγελματική σταδιοδρομία. Η θεία Μίνα το δίπλωσε προσεκτικά, το τοποθέτησε στο πρώτο συρτάρι του κομοδίνου της και το έκλεισε σχεδόν ερμητικά, σαν να έκλεινε μέσα του ένα κεφάλαιο της ζωής της. Δεν μετάνιωσε ποτέ. Επέλεξε να επενδύσει όλη την αγάπη, τη μόρφωση, την υπομονή και τη δύναμή της στη δημιουργία της οικογένειάς της. Μαζί με τον σύζυγό της μεγάλωσαν πέντε θυγατέρες, τις σπούδασαν, τους στάθηκαν σε κάθε δυσκολία και κατάφεραν ακόμη να δημιουργήσουν πέντε διαμερίσματα, ώστε κάθε παιδί να ξεκινήσει τη ζωή του με ασφάλεια.

Τα χρόνια πέρασαν σαν νερό. Οι κόρες παντρεύτηκαν, απέκτησαν παιδιά και η ζωή τις οδήγησε όλες στη Βιρτζίνια των Ηνωμένων Πολιτειών. Τα διαμερίσματα στην Ελλάδα νοικιάστηκαν και το άλλοτε γεμάτο σπίτι άρχισε να βυθίζεται στη σιωπή.

ΑΕΠ ΤΟΜΟΙ 15ΑΒ, 15Γ, 16.Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΧΩΡΙΩΝ ΚΑΙ ΜΟΝΩΝ ΒΟΥΛΚΑΝΟΥ ΣΤΟΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΑΓΩΝΑ ΤΟ 1821

 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Όποιος δεν γνωρίζει τη ιστορία και παράδοση  το τόπου του και της περιοχής του και δεν τιμά το πως και το γιατί, θα μείνει για πάντα στο σκοτάδι της  αμάθειας. Να νιώσεις τους προγόνους σου να φωτίσεις την ορμή τους, να συνεχίσεις το έργο του, και να δώσεις τους απογόνους σου την εντολή να σε ξεπεράσουν.

Στο διάβα του χρόνου χάθηκαν πολλά. Χάθηκε η ζωντανή ιστορία, και οι προγονοί μας πήραν μαζί τους όλα τα μυστικά βιώματα, αναμνήσεις, αγώνες, αγωνίες, παράπονα, και τα σκέπασε το χώμα και η λησμονιά  τους θρύλους μύθους, παραδόσεις 

Η Πανσέληνος του Ιουνίου φώτισε την πεζοπορία του Tsouka Trail στη Βαλύρα

 

Μια ξεχωριστή λαογραφική και φυσιολατρική βραδιά έζησαν οι φίλοι της πεζοπορίας την Κυριακή 29 Ιουνίου, όταν η ομάδα πεζοπορίας Tsouka Trail της Βαλύρας Μεσσηνίας πραγματοποίησε μια μαγευτική εξόρμηση στον εύφορο κάμπο της Βαλύρας, με σκοπό να υποδεχθεί και να χαιρετίσει την περίφημη Πανσέληνο  του Ιουνίου.

Λίγο πριν από την ανατολή του φεγγαριού, πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε στον ιστορικό Σιδηροδρομικό Σταθμό της Βαλύρας, σημείο εκκίνησης της πεζοπορίας των έξι χιλιομέτρων.Αναμέσά τους και παιδιά του Δημοτικού Σχολείου με εντυπωσιακές αθλητικές επιδόσεις. Η βραδιά είχε όλα τα στοιχεία μιας αυθεντικής Ελληνικής καλοκαιρινής εμπειρίας: δροσιά, ευωδιές από τον Μεσσηνιακό κάμπο, παρέες, χαμόγελα και το βλέμμα όλων στραμμένο προς τον επιβλητικό Ταΰγετο.

Ηλιοστάσια, Ισημερίες και Πανσέληνος στην Ορθόδοξη Παράδοση

  

Η Θεολογία του Χρόνου, του Φωτός και της Κτίσεως

ΜΕΡΟΣ Ε΄

Από τον Κοσμικό Χρόνο στον Λειτουργικό Χρόνο: Η μεταμόρφωση της δημιουργίας μέσα στη Θεία Οικονομία

«Τὰ σὰ ἐκ τῶν σῶν Σοὶ προσφέρομεν κατὰ πάντα καὶ διὰ πάντα.»

(Θεία Λειτουργία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου)

1. Ο χρόνος ως δωρεά και όχι ως πεπρωμένο

Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά γνωρίσματα της βιβλικής και πατερικής θεολογίας είναι ότι ο χρόνος δεν νοείται ως δύναμη που εξουσιάζει τον άνθρωπο, αλλά ως δωρεά του Θεού. Η αντίληψη αυτή διαφοροποιείται ριζικά από πολλές αρχαίες κοσμοθεωρίες, στις οποίες ο άνθρωπος εμφανίζεται παγιδευμένος σε έναν αέναο κύκλο γεννήσεων, θανάτων και κοσμικών επαναλήψεων.

Η Αγία Γραφή παρουσιάζει τον χρόνο ως το πλαίσιο μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται η ιστορία της σωτηρίας. Δεν πρόκειται για έναν κλειστό κύκλο, αλλά για μία πορεία που ξεκινά από τη δημιουργία, κορυφώνεται στην Ενανθρώπηση του Λόγου και ολοκληρώνεται εσχατολογικά στη Βασιλεία του Θεού (Μάξιμος Ομολογητής, περ. 630/2014).

Ο Απόστολος Παύλος χρησιμοποιεί τον όρο «πλήρωμα τοῦ χρόνου» (Γαλ. 4:4), υποδηλώνοντας ότι η Ενανθρώπηση δεν αποτελεί ένα τυχαίο ιστορικό γεγονός, αλλά το κέντρο προς το οποίο συγκλίνει ολόκληρη η ιστορία. Ο χρόνος αποκτά νόημα όχι από τη διαδοχή των ημερών και των ετών, αλλά από την παρουσία του Χριστού μέσα σε αυτόν.

Η Εκκλησία, επομένως, δεν απολυτοποιεί τον χρόνο. Τον ευχαριστεί, τον αγιάζει και τον προσφέρει στον Θεό.

Ηλιοστάσια, Ισημερίες και Πανσέληνος στην Ορθόδοξη Παράδοση

 

Η Θεολογία του Χρόνου, του Φωτός και της Κτίσεως

ΜΕΡΟΣ Α΄

Εισαγωγή – Ο Χρόνος ως Δημιούργημα του Θεού και η Θεολογία της Κτίσεως

«Οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ, ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τὸ στερέωμα» (Ψαλμ. 18[19]:2).

Εισαγωγή

Από την αυγή της ανθρώπινης ιστορίας ο άνθρωπος ύψωσε το βλέμμα προς τον ουρανό αναζητώντας το νόημα της υπάρξεώς του. Η εναλλαγή ημέρας και νύκτας, οι εποχές του έτους, οι ισημερίες, τα ηλιοστάσια και οι φάσεις της σελήνης υπήρξαν τα πρώτα «βιβλία» που διάβασε ο άνθρωπος, πριν ακόμη αναπτύξει τη γραφή και τη φιλοσοφία. Οι φυσικοί αυτοί ρυθμοί δεν υπήρξαν απλώς αστρονομικά γεγονότα· αποτέλεσαν τη βάση της γεωργικής ζωής, της κοινωνικής οργάνωσης και της θρησκευτικής εμπειρίας σχεδόν όλων των αρχαίων πολιτισμών (Eliade, 1959).

Η Αγία Γραφή δεν αγνοεί αυτή την πραγματικότητα. Αντιθέτως, από τις πρώτες κιόλας σελίδες της Γενέσεως παρουσιάζει τον Θεό ως Δημιουργό όχι μόνο του χώρου αλλά και του χρόνου. Ο χρόνος δεν είναι μία ανεξάρτητη δύναμη ούτε ένας αέναος κύκλος χωρίς σκοπό. Είναι δημιούργημα του Θεού και υπηρετεί το σχέδιο της θείας οικονομίας (Βασίλειος ο Μέγας, περ. 370/1970).

Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να διερευνήσει ακριβώς αυτή τη λεπτή αλλά ουσιώδη διάκριση. Πώς η Εκκλησία προσέλαβε τους φυσικούς κύκλους του χρόνου; Πώς μεταμόρφωσε τα ηλιοστάσια, τις ισημερίες και την πανσέληνο σε στοιχεία της λειτουργικής ζωής, χωρίς να διολισθήσει σε φυσιολατρικές ή αστρολογικές αντιλήψεις; Και πώς η πατερική θεολογία ερμήνευσε τη σχέση ανάμεσα στον κοσμικό χρόνο και τον χρόνο της σωτηρίας;

Σοφία Μπεκρῆ: Ἄς μὴν βρεθοῦμε πρὸ ἐκπλήξεων!

Ὁ ἑκατόνταρχος τοῦ Εὐαγγελίου (Ματθ., η’ 5-13) τῆς Δ’ Κυριακῆς Ματθαίου, παρὰ τὰ πολλά του ἀξιώματα καὶ τὰ ἀκόμη περισσότερα ὑλικά του ἀγαθά, συναισθάνεται τὴν ἀδυναμία του καὶ καταφεύγει στὸν Κύριο, γιὰ νὰ δώσῃ λύση στό «πρόβλημά» του. 

Ποιό εἶναι, ἀλήθεια, τὸ πρόβλημά του; Τί εἶναι ἐκεῖνο ποὺ τὸν ἀπασχολεῖ καὶ ἀδυνατεῖ νὰ εὕρῃ τὴν λύση του; Μήπως ὁ ἴδιος ἢ ἄλλο μέλος τῆς οἰκογενείας του ἢ ἔστω κάποιος ἀγαπημένος του συγγενὴς πάσχει ἀπὸ κάποια ἀνίατη ἀσθένεια καὶ καταφεύγει στὸν Κύριο, ἐπειδὴ ἄκουσε ὅτι κάνει θαύματα; 

Ὄχι! Ἡ ὑπόθεση ποὺ τὸν ἀπασχολεῖ δὲν ἀφορᾶ οὔτε τὸν ἴδιο, οὔτε κάποιο ἄλλο μέλος τῆς οἰκογενείας του, οὔτε ἀκόμη κάποιον συγγενῆ του, ἀλλὰ τὸν πονᾶ καὶ τὸν θλίβει ἡ ἀσθένεια τοῦ δούλου του: «Κύριε, ὁ παῖς μου βέβληται ἐν τῇ οἰκίᾳ παραλυτικός, δεινῶς βασανιζόμενος» (Ματθ., η’ 6). Μάλιστα, καλῶς ἀκούσαμε! Ἕνας τρανὸς Ῥωμαῖος ἀφέντης ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴν θεραπεία ἑνὸς ταπεινοῦ καὶ τιποτένιου δούλου («res», δηλ. «πρᾶγμα» θεωροῦσαν οἱ Ῥωμαῖοι τοὺς δούλους, ὅπως καὶ τὶς γυναῖκες)! 

Σοφία Μπεκρῆ: Νὰ κάνουμε ἕνα δῶρο στοὺς Ἁγίους Ἀναργύρους!

Ἀναφέρεται στὸ Συναξάρι τῶν Ἁγίων Κοσμᾶ καὶ Δαμιανοῦ τῶν Ἀναργύρων τῶν ἐκ Ῥώμης, τὴν μνήμη τῶν ὁποίων ἑορτάζομε τὴν 1η Ἰουλίου, ὅτι δὲν ἐπέλεγαν τοὺς ἀσθενεῖς των, μὲ βάση τὸ βαλάντιό των, ἀλλὰ προσέφεραν σὲ ὅλους, ἀδιακρίτως καὶ ἀναργύρως, τὴν βοήθειά των. Ὅταν, μάλιστα, οἱ πιὸ πλούσιοι ἐξ αὐτῶν τοὺς ἔδιναν χρήματα, ἐκεῖνοι ὄχι μόνον δὲν τὰ δέχονταν ἀλλὰ τοὺς ὑποδείκνυαν ἄλλους, ἐνδεέστερους ἀδελφούς των, γιὰ νὰ βοηθήσουν. 

Ἴσως κάποιος ἀναρωτιέται εὔλογα: «Καὶ ποιός φρόντιζε γιὰ τοὺς Ἁγίους Ἀναργύρους, ἀφοῦ δὲν ἀμείβονταν γιὰ τὴν ἐργασία των;» Ἡ ἀπάντηση εἶναι ἁπλῆ. Ἡ κοινότητα φρόντιζε γιὰ τὶς ἀνάγκες των. Ὡς γνωστόν, οἱ Ἅγιοι ἔζησαν κατὰ τοὺς πρώτους χριστιανικοὺς χρόνους (3ος αἰ.), ὁπότε λειτουργοῦσαν οἱ κοινότητες καὶ ὅλες οἱ ἀνάγκες, πνευματικές, μορφωτικὲς καὶ κοινωνικές, ὅλων τῶν μελῶν, καλύπτονταν στὸ πλαίσιό των (βλ. κεφ. Β’ καὶ Δ’ Πράξεων τῶν Ἀποστόλων). Ἑπομένως, ἐκεῖνοι, ὡς «ἰατῆρες ψυχῶν τε καὶ σωμάτων», θεράπευαν, μὲ τὶς γνώσεις των καὶ μὲ τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ, τὸν πόνο καὶ τὶς ἀσθένειες, καὶ οἱ εὐεργετημένοι ἀπὸ αὐτοὺς ἀδελφοί των μεριμνοῦσαν γιὰ τὴν κάλυψη τῶν πενιχρῶν των ἀναγκῶν. Τί πιὸ δίκαιο καὶ πιὸ ὄμορφο!

Όταν η Γη ανατρίχιαζε

 

Υπάρχουν άνθρωποι που καλλιεργούν τη γη. Υπάρχουν κι εκείνοι που καλλιεργούν την ψυχή τους, κι έπειτα η γη ανταποκρίνεται. Οι παλαιότεροι δεν μιλούσαν για βιολογικές μεθόδους, ούτε για σύγχρονες τεχνικές καλλιέργειας. Μιλούσαν για ευλογία, για καθαρή συνείδηση, για σταυρωμένο χέρι πριν από τη σπορά, για ευχαριστία μετά τον θερισμό. Ήξεραν πως το χώμα δεν είναι απλώς ένα υπόστρωμα όπου φυτρώνουν φυτά, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που αφουγκράζεται τον άνθρωπο.

Ο κύριος Μιχάλης ήταν ένας ευγενικός Μεσσήνιος που εδώ και πολλά χρόνια κατοικούσε στην Αθήνα. Η ζωή τον είχε φέρει μακριά από τα χωράφια όπου μεγάλωσε, όμως ποτέ δεν ξέχασε τη μυρωδιά του βρεγμένου χώματος μετά τη βροχή ούτε τις αυγινές εικόνες της μητέρας του να κατεβαίνει στον κήπο κρατώντας το καλαθάκι της.

Δίπλα του στεκόταν πάντοτε η κυρία Αθηνά. Γεννημένη στην Αθήνα, μεγαλωμένη μέσα στις παραδόσεις μιας νοικοκυρεμένης οικογένειας, είχε μάθει να αγαπά το σπίτι, την καθαριότητα, τη μαγειρική και την προσφορά. Δεν γνώριζε όμως τη ζωή του χωραφιού όπως τη γνώριζε ο σύζυγός της.

Έφυγε από τη ζωή ο Σταύρος Ιωάν. Μπάκας, σε ηλικία 95 ετών

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

Με βαθιά θλίψη η οικογένεια, οι συγγενείς, οι φίλοι και ολόκληρη η κοινωνία της Βαλύρας αποχαιρετούν έναν ξεχωριστό άνθρωπο, τον αγαπητό Σταύρο Ιωάν. Μπάκα, που έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών, σε ηλικία 95 ετών.

Ο Σταύρος Μπάκας υπήρξε ένας άνθρωπος συνδεδεμένος με τον τόπο του, την οικογένειά του και την παράδοση. Με την εργατικότητα, το ήθος και την αφοσίωσή του άφησε το δικό του αποτύπωμα στην κοινωνία της Βαλύρας. Ως ελαιοτριβέας υπηρέτησε για πολλά χρόνια έναν από τους σημαντικότερους καρπούς της μεσσηνιακής γης, την ελιά, συμβάλλοντας με τον κόπο και τη γνώση του στην τοπική παραγωγή και στην οικονομική ζωή του χωριού.

Ήταν ένας άνθρωπος της δουλειάς, της υπομονής και της δημιουργίας. Σε όλη του τη ζωή αντιμετώπισε τις χαρές και τις δυσκολίες με αξιοπρέπεια, αποτελώντας παράδειγμα για τις νεότερες γενιές. Η πορεία του χαρακτηρίστηκε από αγώνα, επιμονή και αγάπη για την οικογένεια και τον τόπο του.

Κατά Ματθαίον η΄ 5-13: Η πίστη που υπερβαίνει τα όρια και συναντά τον Χριστό

 

Περίληψη

Η θεραπεία του δούλου του εκατοντάρχου (Ματθ. 8:5-13) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες Ευαγγελικές περικοπές που παρουσιάζουν τη δύναμη της πίστεως και την καθολικότητα της σωτηρίας που προσφέρει ο Χριστός. Ένας Ρωμαίος αξιωματικός, πρόσωπο εκτός του λαού του Ισραήλ και εκπρόσωπος της κατοχικής εξουσίας, προσεγγίζει τον Ιησού με βαθιά ταπείνωση και εμπιστοσύνη. Η πίστη του δεν στηρίζεται στην απαίτηση ενός θαύματος αλλά στην απόλυτη βεβαιότητα ότι ο λόγος του Χριστού έχει εξουσία πάνω στην ασθένεια και στον θάνατο. Η πατερική παράδοση, ιδιαίτερα οι Άγιοι  Ιωάννης ο Χρυσόστομος,  Κύριλλος Αλεξανδρείας και  Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, αναδεικνύει την περικοπή ως υπόδειγμα ταπεινώσεως, υπακοής και εμπιστοσύνης στον Θεό. Το γεγονός ότι ο Χριστός επαινεί την πίστη ενός εθνικού αποκαλύπτει ότι η Βασιλεία του Θεού υπερβαίνει εθνικά, κοινωνικά και θρησκευτικά όρια.

Λέξεις-κλειδιά: πίστη, εκατόνταρχος, θεραπεία, λόγος Χριστού, ταπείνωση, χάρη, πατερική ερμηνεία.

Προς Ρωμαίους στ΄ 18-23: Από τη δουλεία της αμαρτίας στην ελευθερία της Θείας Χάριτος

 

 

                                                             Φωτό: pinterest

Περίληψη

Η περικοπή προς Ρωμ. 6:18-23 αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεολογικές ενότητες της προς Ρωμαίους Επιστολής, διότι παρουσιάζει τη ριζική μεταμόρφωση του ανθρώπου μέσα από την εν Χριστώ ζωή. Ο Απόστολος Παύλος χρησιμοποιεί τη μεταφορά της δουλείας για να περιγράψει δύο αντίθετες υπαρξιακές καταστάσεις: την υποδούλωση στην αμαρτία και την ελεύθερη αφιέρωση στον Θεό. Η πατερική παράδοση, ιδιαίτερα η ερμηνεία  των Αγίων Ιωάννου Χρυσοστόμου,   Θεοφυλάκτου Βουλγαρίας,  Κυρίλλου Αλεξανδρείας και   Μεγάλου Βασιλείου, αναδεικνύει ότι η αληθινή ελευθερία δεν βρίσκεται στην ανεξαρτησία από κάθε δεσμό, αλλά στην αποκατάσταση της κοινωνίας του ανθρώπου με τον Δημιουργό του. Η παρούσα μελέτη εξετάζει  την περικοπή υπό το φως της πατερικής ερμηνείας και των σύγχρονων βιβλικών προσεγγίσεων.

Λέξεις-κλειδιά: Απόστολος Παύλος, Προς Ρωμαίους, αμαρτία, χάρη, ελευθερία, αγιασμός, Πατέρες της Εκκλησίας.

Θα έλθω, μητέρα, όταν μου παραδώσεις το διαμέρισμα άδειο

 

Ο Δημήτρης κουβαλούσε πάντοτε στην πλάτη του ένα ολόκληρο σόι. Όχι μεταφορικά, αλλά σχεδόν κυριολεκτικά. Όπου κι αν πήγαινε, ό,τι κι αν πετύχαινε, πίσω του ακολουθούσε η βαριά σκιά μιας οικογένειας με ιστορία, παράδοση, κοινωνική καταξίωση και, πάνω απ' όλα, αντικείμενα. Πολλά αντικείμενα.

Δεν ήταν μόνο οι αρχές με τις οποίες είχε μεγαλώσει. Ούτε μόνο η ανατροφή του, οι αξίες, η πειθαρχία και η αίσθηση καθήκοντος που του είχε εμφυσήσει η μητέρα του, η κυρία Χαρίκλεια. Ήταν ότι μαζί με το όνομά του κληρονομούσε και ένα μεγάλο φορτίο: οικογενειακά κειμήλια, ασημικά, πορσελάνες, πίνακες, έπιπλα, χαλιά, μπουφέδες, σερβίτσια, υφαντά, ιστορίες και αναμνήσεις τριών γενεών.

Η κυρία Χαρίκλεια θεωρούσε αυτονόητο ότι όλα αυτά θα περνούσαν κάποτε στον μοναχογιό της.

Εκείνος όμως είχε αρχίσει να αναρωτιέται αν η κληρονομιά είναι πάντοτε ευλογία.

Σαν εικόνισμα

 

Η νότια Μεσσηνία του 1950 ξυπνούσε με το λάλημα του πετεινού και κοιμόταν με το καντήλι αναμμένο μπροστά στο εικονοστάσι. Ήταν μια εποχή που οι άνθρωποι μετρούσαν τον πλούτο όχι μόνο με τα στρέμματα και τις ελιές, αλλά και με την τιμή, την πίστη και τον λόγο τους. Τα χωριά μοσχοβολούσαν ασβέστη, βασιλικό και φρεσκοζυμωμένο ψωμί. Οι γυναίκες άπλωναν τα λευκά υφαντά στις αυλές, οι άνδρες έφευγαν χαράματα για τα χωράφια με το μουλάρι, κι από τα καμπαναριά ακουγόταν η καμπάνα σαν να ευλογούσε κάθε καινούρια μέρα.

Στο μεγαλύτερο αρχοντικό του χωριού κατοικούσε ο κυρ Ανέστης. Ήταν ευσεβής γαιοκτήμονας, άνθρωπος που είχε τελειώσει το σχολαρχείο, μα περισσότερο από τα γράμματα αγαπούσε τον νόμο του Θεού. Δεν υπήρχε Κυριακή που να μη σταθεί ευλαβικά στο στασίδι του, ούτε βράδυ που να μη διαβάσει λίγες γραμμές από το Ψαλτήρι πριν σβήσει το λυχνάρι.

Ο Θεός όμως του είχε δώσει και βαρύ σταυρό.

Η γυναίκα του είχε φύγει νέα από ανίατη αρρώστια, αφήνοντάς του στα χέρια τη μοναχοκόρη τους, την Ελπηνίκη. Από τότε ο κυρ Ανέστης έγινε και πατέρας και μητέρα. Δεν ξανακοίταξε άλλη γυναίκα. Δεν σκέφτηκε δεύτερο γάμο, ούτε λογάριασε τη μοναξιά του.

Η ζωή του είχε ένα μόνο κέντρο.

Την κόρη του.

Γιατί να φάω κότα όταν όλα μπορώ να τα βρω μέσα σε ένα αυγό;

 

                                                             Φωτό:pinterest

 

Το αυγό: μια μικρή τροφή με τεράστια διατροφική αξία

Το αυγό αποτελεί μία από τις πληρέστερες φυσικές τροφές και δικαίως χαρακτηρίζεται ως «διατροφικός θησαυρός». Μέσα σε ένα μόνο αυγό βρίσκονται πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, απαραίτητα αμινοξέα, βιταμίνες, μέταλλα και πολύτιμα αντιοξειδωτικά. Δεν είναι τυχαίο ότι χρησιμοποιείται ως πρότυπο πρωτεΐνης για τη σύγκριση όλων των υπόλοιπων πρωτεϊνικών τροφών (FAO & WHO, 2013).

Ο τίτλος «Γιατί να φάω κότα όταν όλα μπορώ να τα βρω μέσα σε ένα αυγό;» αποτελεί ασφαλώς ένα λογοτεχνικό ερέθισμα και όχι κυριολεκτική προτροπή. Το κοτόπουλο παραμένει εξαιρετική πηγή άπαχης πρωτεΐνης, όμως το αυγό ξεχωρίζει για τη μοναδική πυκνότητα θρεπτικών συστατικών που περιέχει σε τόσο μικρό όγκο τροφής.

Σήμα βατράχου

 

     

«Ο παππούς μου», λέγει ο κύριος Μάρκος, ψυχοθεραπευτής γνωσιακής κατεύθυνσης, «υπηρέτησε τη γη της υπαίθρου περισσότερο από εξήντα χρόνια και ήταν γεννημένος με μια εντυπωσιακή ψυχολογική προδιάθεση. Θεωρώ μεγάλη τιμή που φέρω το όνομα ενός αγρότη ο οποίος είχε συλλάβει, με τη σοφία της ζωής, τεχνικές που αργότερα θα περιέγραφε η γνωσιακή ψυχολογία. Πολύ πριν η επιστήμη μετακινηθεί από τον συμπεριφορισμό στη γνωσιακή θεώρηση, εκείνος ήξερε πως ο άνθρωπος αλλάζει όχι μόνο με τις εντολές αλλά και με τις εικόνες, τα σύμβολα, το χιούμορ και τα συναισθήματα.»

Κάθε χωριό έχει τους δικούς του σοφούς. Άλλοι φορούν ράσα, άλλοι κοστούμια, άλλοι κρατούν βιβλία. Στο δικό μας χωριό ο σοφός φορούσε πάνινο καπέλο, κρατούσε τσάπα και μιλούσε με τις φωνές των ζώων.

Η Αγία Παρασκευή της Βαλύρας: ένα πέτρινο αποτύπωμα πίστης στους πρόποδες της Ιθώμης

 

 

Εικονική αναστήλωση του ναΐδρίου 

 

Στον ευλογημένο διάκοσμο της Βαλύρας Μεσσηνίας, όπου η ιστορία, η φύση και η παράδοση συνυφαίνονται αρμονικά, καταγράφονται δεκατέσσερις εκκλησίες και εκκλησάκια, μικρά πνευματικά καταφύγια που στέκουν ως αθόρυβοι μάρτυρες μιας άλλης εποχής. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το παλιό εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής, κρυμμένο στους πρόποδες της Ιθώμης, προς την περιοχή Γοργόρεμα, μέσα στην αγκαλιά των αιωνόβιων ελαιώνων.

Εκεί, ανάμεσα στις ρίζες των δέντρων και στους ψιθύρους του Μεσσηνιακού ανέμου, η πέτρα κρατά ακόμη τη μνήμη των ανθρώπων που πέρασαν, προσευχήθηκαν και άφησαν ένα λουλούδι ευλάβειας στη χάρη της Αγίας. Ο καθηγητής Βιολογίας και ιστοριοδίφης της Βαλύρας, κ. Ιωάννης Δ. Λύρας, με τη φωτογραφική του ματιά διέσωσε την εικόνα του ναού όπως παραμένει για περισσότερο από έναν αιώνα: ένα ταπεινό μνημείο πίστης, με το Άγιο Βήμα εκτεθειμένο στους βοριάδες της ανθρώπινης αδιαφορίας, αλλά όχι λησμονημένο από τη συλλογική μνήμη.

Μέρος Β΄: Κύριε πέμψον μοι άνθρωπον ειδότα ΣΕ

 

 Εισαγωγή

Η αναζήτηση ενός ανθρώπου που γνωρίζει πραγματικά τον Θεό αποτελεί διαχρονικό αίτημα της ανθρώπινης ψυχής. Σε κάθε εποχή ο άνθρωπος αναζητεί πρόσωπα αυθεντικά, ανθρώπους στους οποίους ο λόγος και η ζωή βρίσκονται σε απόλυτη συμφωνία.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν αντιλαμβάνεται την πνευματική ζωή ως ατομική προσπάθεια αυτοβελτιώσεως. Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε για κοινωνία με τον Θεό και με τον πλησίον. Η πορεία προς την τελείωση πραγματοποιείται μέσα στην Εκκλησία, μέσα από τη μυστηριακή ζωή, την άσκηση και τη σχέση με ανθρώπους που έχουν εμπειρία της Θείας Χάριτος.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερο νόημα η προσευχή του Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου:

«Κύριε, πέμψον μοι ἄνθρωπον εἰδότα Σε»

(PG 120, 701C–704A).

Ο Άγιος Συμεών δεν ζητεί απλώς έναν δάσκαλο γνώσεων. Ζητεί έναν άνθρωπο που έχει γνωρίσει τον Θεό, έναν άνθρωπο που η ύπαρξή του αποτελεί μαρτυρία της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος.

13. Η ασκητική πορεία προς την αρετή: κάθαρση, φωτισμός, θέωση

Μέρος Α΄: Κύριε, πέμψον μοι άνθρωπον ειδότα ΣΕ

 

Ο ενάρετος άνθρωπος κατά τον Άγιο Συμεών τον Νέο Θεολόγο- βιβλική και πατερική θεώρηση

 Εισαγωγή

Η αναζήτηση του ενάρετου ανθρώπου αποτελεί ένα από τα κεντρικά θέματα της Ορθόδοξης πνευματικής παραδόσεως. Η φράση του Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου «Κύριε, πέμψον μοι ἄνθρωπον εἰδότα Σε» εκφράζει τη βαθιά επιθυμία του ανθρώπου να συναντήσει έναν πνευματικό οδηγό που δεν γνωρίζει τον Θεό μόνο θεωρητικά, αλλά έχει εμπειρική κοινωνία μαζί Του. Στην πατερική σκέψη η αρετή δεν είναι απλώς ηθική τελείωση, αλλά καρπός της ενεργείας της Θείας Χάριτος και πορεία προς τη θέωση.

Η παρούσα μελέτη εξετάζει την έννοια του ενάρετου ανθρώπου μέσα από τη βιβλική παράδοση, τη διδασκαλία του Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου και τη μαρτυρία μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη σημασία της πνευματικής πατρότητας, της διάκρισης, της ταπεινώσεως και της εμπειρικής θεογνωσίας.

Ποιος είναι τελικά ο κ. Γιώργος Παρασκευάς Φειδάς;

 

Ένα ταξίδι από τη Βαλύρα, στο Rhode Island, στο Βυζάντιο, στη Μάνη, στην Καλαβρία και... μέχρι τον Ουρανό!

Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν ολόκληρη τη ζωή τους προσπαθώντας να ανακαλύψουν ποιοι είναι. Υπάρχουν άλλοι που πηγαίνουν σε ψυχολόγους, διαβάζουν φιλοσοφία, μελετούν ιστορία, συμβουλεύονται πνευματικούς και αναζητούν απαντήσεις στα μεγάλα ερωτήματα της ύπαρξης.

Και υπάρχει και ο φίλος μας, ο Βαλυραίος επιχειρηματίας της εστίασης στο Rhode Island των Ηνωμένων Πολιτειών, κ. Γιώργος Παρασκευάς Φειδάς, ο οποίος αποφάσισε να στείλει λίγο σάλιο σε ένα εργαστήριο DNA και να βάλει σε περιπέτειες ολόκληρη την παρέα μας!

Πριν από λίγες ημέρες, ο κ. Γιώργος μάς ανακοίνωσε με εμφανή προβληματισμό τα αποτελέσματα της γενετικής του ανάλυσης. Τα ευρήματα ήταν εντυπωσιακά. Οι πρόγονοί του φαίνεται πως συνδέονται με τη Μάνη, με το Βυζάντιο και με την Καλαβρία της Νότιας Ιταλίας.

Από εκείνη τη στιγμή γεννήθηκε ένα μεγάλο υπαρξιακό ερώτημα:

«Τι είμαι τελικά; Το DNA μου; Η εθνικότητά μου; Κάτοικος του πλανήτη; Ή μήπως τέκνο του Θεού;»

Ο Άγιος Πορφύριος και το Αηδόνι της Ψυχής

 

Εισαγωγή

Ο λόγος του Αγίου Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτου «Να γίνεσαι σαν το αηδόνι που κελαηδάει μέσα στο δάσος, χωρίς να το νοιάζει αν το ακούει κανείς» συμπυκνώνει μια ολόκληρη ανθρωπολογία, ηθική και θεολογία της ύπαρξης. Η εικόνα του αηδονιού δεν αποτελεί απλώς ένα ποιητικό σχήμα· αποτελεί μια βαθιά υπαρξιακή πρόταση ζωής. Ο άνθρωπος καλείται να ενεργεί, να αγαπά, να δημιουργεί και να προσεύχεται όχι για να αναγνωριστεί, αλλά επειδή η αγάπη και η αγαθοεργία αποτελούν την αληθινή φύση του ανακαινισμένου ανθρώπου.

Ο λόγος αυτός αγγίζει κεντρικά ζητήματα της φιλοσοφίας, της ψυχολογίας, της κοινωνιολογίας και της Ορθόδοξης θεολογίας. Αποτελεί ταυτόχρονα κριτική στην κουλτούρα της αυτοπροβολής και πρόσκληση προς μια ζωή αυθεντικότητας, ελευθερίας και αγάπης.

ΠΕΝΘΟΣ ΣΤΗ ΒΑΛΥΡΑ – ΕΦΥΓΕ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ Η ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΕΤΡΑ ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 83 ΕΤΩΝ

 

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

Βαρύ είναι το κλίμα πένθους στη Βαλύρα μετά την είδηση της απώλειας της Σταυρούλας Πέτρα, χήρας Ευσταθίου Πέτρα, η οποία απεβίωσε σε ηλικία 83 ετών, σκορπίζοντας θλίψη στην οικογένεια, στους συγγενείς και στους φίλους της.

Η Σταυρούλα Πέτρα υπήρξε μια γυναίκα που έζησε με αξίες, εργατικότητα και αγάπη για την οικογένειά της. Ήταν ιδιαίτερα αγαπητή στην τοπική κοινωνία, όπου διακρίθηκε για την καλοσύνη, την ευγένεια και τη διακριτική παρουσία της. Η μνήμη της θα παραμείνει ζωντανή στις καρδιές όσων τη γνώρισαν και μοιράστηκαν στιγμές μαζί της.

Η νεκρώσιμος ακολουθία θα τελεστεί την Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026 και ώρα 11:00 το πρωί στον Ενοριακό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλύρας. Ακολούθως θα πραγματοποιηθεί η ταφή στο κοιμητήριο του Αγίου Γεωργίου όπου συγγενείς, φίλοι και συγχωριανοί θα απευθύνουν το τελευταίο αντίο.

ΠΕΝΘΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΝΤΖΑ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ: ΕΦΥΓΕ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ Η ΚΑΤΙΝΑ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 89 ΕΤΩΝ

  

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

Με θλίψη πληροφορηθήκαμε την απώλεια της συμπατριώτισσάς μας Κατίνας Βασιλοπούλου, χήρας Θεοδώρου Βασιλοπούλου, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών, αφήνοντας πίσω της την οικογένειά της, συγγενείς και φίλους που τη γνώρισαν και την αγάπησαν.

Η εκλιπούσα υπήρξε μια ιδιαίτερα αγαπητή παρουσία, διακρινόμενη για την καλοσύνη, την αξιοπρέπεια και την αγάπη της προς την οικογένεια και τον συνάνθρωπο. Όσοι είχαν την τύχη να τη γνωρίσουν θα τη θυμούνται για τον ήρεμο χαρακτήρα της, τη σεμνότητα και την ανθρωπιά που τη διέκριναν σε όλη τη διάρκεια της ζωής της.

Σύμφωνα με την ενημέρωση που έλαβε η σύνταξή μας από τον εφημέριο πατέρα Ιωάννη Φωτεινό, το Γραφείο Τελετών Αφοί Χιώτη Μελιγαλά – Οιχαλίας, καθώς και από τους οικείους της, η νεκρώσιμος ακολουθία θα τελεστεί την Πέμπτη 25 Ιουνίου 2026 και ώρα 12:30 το μεσημέρι στο Κοιμητήριο Κάντζας Παλλήνης Αττικής.

Ο Νώντας της Ιθώμης

 

 

Ανήμερα της εορτής της μνήμης της Γενέσεως του Τιμίου Προδρόμου, 24 Ιουνίου 2026, το παλιό πέτρινο ξωκκλήσι του Αγίου Ιωάννου Ριγανά, στους πρόποδες της Ιθώμης, στεκόταν αγέρωχο μέσα στο καλοκαιρινό φως. Από την ανατολική του πλευρά ατενίζει τον απέραντο Μεσσηνιακό κάμπο και τον γαλάζιο όγκο του Ταϋγέτου, ενώ προς τα δυτικά αγκαλιάζει με το βλέμμα την Ιερά Μονή της Παναγίας Βουλκανιωτίσσης, στο διάσελο της Εύας και της Ιθώμης. Γύρω του θυμάρια, ρίγανες και αγριολούλουδα μοσχοβολούν κάτω από τον ήλιο του Ιουνίου.

Από την πλατεία της Βαλύρας, πριν ο ήλιος καθίσει στο μεσημεριανό τραπέζι, είχε ξεκινήσει μια ηλικιωμένη προσκυνήτρια. Στηριζόταν στη μαγκούρα της και κουβαλούσε λίγα εφόδια, μα κυρίως κουβαλούσε ένα τάμα σαράντα ολόκληρων χρόνων.

Όταν ήταν νέα ακόμη, είχε παρακαλέσει τον Θεό:

«Αξίωσέ με, όταν πάρω τη σύνταξή μου, να ανέβω ανήμερα στο ξωκκλήσι του Αγίου Ιωάννου του Ριγανά, στη γενέτειρά μου Βαλύρα, και να προσκυνήσω.»

Ο Παγκόσμιος Εορτασμός του Θερινού Ηλιοστασίου στην Αρχαιότητα και Σήμερα

 

                                                                   Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Το θερινό ηλιοστάσιο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αστρονομικά γεγονότα του έτους. Πρόκειται για τη στιγμή κατά την οποία ο Ήλιος φτάνει στο βορειότερο σημείο της φαινόμενης πορείας του στον ουρανό, χαρίζοντας στο βόρειο ημισφαίριο τη μεγαλύτερη ημέρα και τη μικρότερη νύχτα του χρόνου. Η λέξη «ηλιοστάσιο» προέρχεται από τις Ελληνικές λέξεις «ήλιος» και «στάση», αποδίδοντας εύστοχα την εντύπωση ότι ο Ήλιος «στέκεται» για λίγο πριν αρχίσει την αντίστροφη πορεία του.

Ωστόσο, το θερινό ηλιοστάσιο δεν υπήρξε μόνο ένα αστρονομικό φαινόμενο. Από τα βάθη της προϊστορίας μέχρι τη σύγχρονη εποχή, συνδέθηκε με τη γεωργία, τη θρησκεία, τη λαϊκή παράδοση, την κοινωνική συνοχή και την πνευματική αναζήτηση. Οι άνθρωποι όλων των πολιτισμών αναγνώρισαν στη μέγιστη επικράτηση του φυσικού φωτός ένα σύμβολο ζωής, γονιμότητας, αφθονίας και ελπίδας (Ruggles, 2015).

Η Βαλύρα εορτάζει τον Άγιο Ιωάννη τον Ριγανά

 

Κάθε χρόνο, στις 24 Ιουνίου, η Βαλύρα τιμά με ιδιαίτερη ευλάβεια και κατάνυξη το Γενέθλιο του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, του Αγίου που ο λαός μας ονόμασε «Ριγανά» και «Λαμπατάρη». Η ημέρα αυτή αποτελεί για τους κατοίκους του χωριού μια ξεχωριστή πνευματική και λαογραφική γιορτή, καθώς συνδέεται άρρηκτα με το παλιό, μικρό, γραφικό και ιστορικό ξωκκλήσι του Αγίου Ιωάννου του Ριγανά, το οποίο βρίσκεται στους πρόποδες της Ιερής Ιθώμης, μέσα σε ένα ειδυλλιακό φυσικό περιβάλλον που αποπνέει γαλήνη, ευλογία και ιστορική μνήμη.

Το ταπεινό πέτρινο εκκλησάκι χάνεται κυριολεκτικά στα βάθη του χρόνου. Κανείς δεν γνωρίζει με ακρίβεια πότε ακριβώς κτίστηκε, αν και βρίσκεται μέσα στο κτήμα μίας κυρίας με καταγωγή από τον Μελιγαλά, η οποία το φρόντιζε με ευλάβεια. Ωστόσο, η παράδοση των παλαιοτέρων και τα ευρήματα της περιοχής μαρτυρούν την παλαιότητά του. Παλιά πιθάρια και άλλα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας που έχουν κατά καιρούς εντοπιστεί γύρω από το ξωκκλήσι, αποδεικνύουν ότι ο χώρος κατοικούνταν και χρησιμοποιούνταν ήδη από την εποχή της Τουρκοκρατίας. 

Η μακαρία γη της Μεσσηνίας δεν είναι των αδαών χαβούζα

 

Εισαγωγή

Η Μεσσηνία δεν είναι απλώς μία γεωγραφική ενότητα της νοτιοδυτικής Πελοποννήσου. Είναι ένας τόπος ιστορικής συνέχειας, πολιτισμικής κληρονομιάς, αγροτικής παραγωγικότητας και ιδιαίτερης περιβαλλοντικής αξίας. Από τις ελαιοκαλλιέργειες που παράγουν το φημισμένο ελαιόλαδο ΠΟΠ Καλαμάτας έως τις εύφορες πεδιάδες, τους υγροτόπους και τα παραδοσιακά χωριά της ενδοχώρας, η Μεσσηνία συνιστά ένα μοναδικό οικοσύστημα ανθρώπου και φύσης. Η γη αυτή, που επί αιώνες συντηρεί κοινωνίες, οικογένειες και οικονομικές δραστηριότητες, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένας απεριόριστος χώρος υποδοχής κάθε είδους δραστηριότητας χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό, κοινωνική συναίνεση και περιβαλλοντική λογοδοσία.

Τα τελευταία χρόνια, η ενεργειακή μετάβαση και οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την κυκλική οικονομία έχουν ενισχύσει σημαντικά τις επενδύσεις στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των μονάδων βιοαερίου. Η τεχνολογία αυτή παρουσιάζεται ως μία περιβαλλοντικά φιλική λύση για τη διαχείριση οργανικών αποβλήτων και την παραγωγή ενέργειας. Ωστόσο, όταν τέτοιες εγκαταστάσεις σχεδιάζονται χωρίς επαρκή κοινωνική διαβούλευση ή όταν προκαλούν εύλογες ανησυχίες στις τοπικές κοινωνίες, ανακύπτουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τα όρια της ανάπτυξης, τη δημοκρατική νομιμοποίηση των επενδύσεων και την προστασία του περιβάλλοντος.

Η περίπτωση της σχεδιαζόμενης μονάδας βιοαερίου στη Βιομηχανική Περιοχή Μελιγαλά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της σύγκρουσης.

Οι Παιδικοί Εφιάλτες: Ιατρική, Ψυχολογική και Θεολογική Προσέγγιση

 

«Τα παιδιά δεν χρειάζονται έναν κόσμο χωρίς φόβους· χρειάζονται ενήλικες με αληθινή αγάπη που θα τα βοηθήσουν να μεταμορφώσουν τους φόβους τους σε ψυχική δύναμη, εμπιστοσύνη και Θεού ελπίδα.»

Περίληψη

Οι παιδικοί εφιάλτες αποτελούν ένα συχνό φαινόμενο της αναπτυξιακής ηλικίας και επηρεάζουν σημαντικό ποσοστό παιδιών, ιδιαίτερα μεταξύ τριών και έξι -επτά ετών. Αν και συχνά θεωρούνται ένα φυσιολογικό στάδιο της ανάπτυξης, η συχνότητα, η ένταση και οι επιπτώσεις τους στην ψυχοσυναισθηματική ζωή του παιδιού καθιστούν αναγκαία τη συστηματική μελέτη τους. Το παρόν άρθρο εξετάζει τους παιδικούς εφιάλτες μέσα από τρεις αλληλοσυμπληρούμενες οπτικές: την ιατρική, την ψυχολογική και τη θεολογική. Παράλληλα, παρουσιάζονται σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως η Θεραπεία Πρόβας Εικόνων (Imagery Rehearsal Therapy – IRT), καθώς και η συμβολή της πνευματικής ζωής στην ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας του παιδιού.

Λέξεις-κλειδιά: παιδικοί εφιάλτες, ύπνος REM, παιδική ψυχολογία, τραύμα, Θεραπεία Πρόβας Εικόνων, Ορθόδοξη Θεολογία.

Γεννημένοι Πρωθυπουργοί και Υπουργοί δεν υπάρχουν !

                                                        

                                                   Θόδωρος Σταυριανόπουλος

                                         Μαθηματικός - Msc Ηθικής Φιλοσοφίας  

Το όλο εγχείρημα της διακυβέρνησης της χώρας για τα επόμενα χρόνια καθίσταται πολιτικός γρίφος. Διότι από τη μια το πολιτικό σύστημα αναπαύτηκε στους μηχανισμούς της πλειοψηφίας και κατέρρευσε αφού πρώτα έχασε τον αυτοσεβασμό του και από την άλλη η πολιτεία που μέμφεται την πολιτική πρέπει η ίδια να δώσει νέες δυνάμεις σ’ αυτήν.

 Ένα είναι σίγουρο ότι οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις τελειώσανε, οι κυβερνήσεις ευρείας σύνθεσης έρχονται στο προσκήνιο και πρέπει το πολιτικό σύστημα να μάθει να συνεργάζεται. Τα κόμματα κρίνεται αναγκαίο να μάθουν να κάνουν αμοιβαίες υποχωρήσεις.

Ο Ελληνικός λαός οδηγείται και ψηφίζει μέσα σε ένα σκηνικό τεχνητής πόλωσης. Εκτιμώ ότι υπάρχουν πολλοί ψηφοφόροι που ακόμα παρά τα όσα έχουν συμβεί και τα όσα ακόμα συμβαίνουν στο πολιτικό τοπίο δεν έχουν λάβει το μήνυμα για το πώς θα επιλέγουν πηγαίνοντας στην κάλπη.