Ο Κοσμικός Πελαγιανισμός και οι Επιπτώσεις του στη Σύγχρονη Ευρώπη: Το Αντίδοτο του Οσίου Ιουστίνου Πόποβιτς

Εισαγωγή

Η σύγχρονη Ευρωπαϊκή κοινωνία χαρακτηρίζεται από εντυπωσιακή τεχνολογική πρόοδο, οικονομική ανάπτυξη και διεύρυνση των ατομικών δικαιωμάτων. Παράλληλα όμως βιώνει μια βαθιά πνευματική κρίση, η οποία εκδηλώνεται με την αύξηση της μοναξιάς, του υπαρξιακού κενού, της αποξένωσης, της κατάθλιψης και της αδυναμίας εύρεσης νοήματος ζωής. Πολλοί Ορθόδοξοι θεολόγοι θεωρούν ότι πίσω από αυτή την κρίση βρίσκεται μια βαθύτερη ανθρωπολογική μετατόπιση: η πεποίθηση ότι ο άνθρωπος μπορεί να επιτύχει την ολοκλήρωσή του αποκλειστικά μέσω των δικών του δυνάμεων, ανεξάρτητα από τον Θεό.

Η αντίληψη αυτή συνδέεται με αυτό που ονομάζεται «κοσμικός πελαγιανισμός». Ο όρος χρησιμοποιήθηκε ιδιαίτερα στη σύγχρονη θεολογική συζήτηση για να περιγράψει μια νοοτροπία αυτονομίας και αυτάρκειας του ανθρώπου, η οποία θυμίζει τις βασικές θέσεις της αρχαίας αιρέσεως του Πελαγιανισμού. Ο Όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς (1894–1979), ένας από τους σημαντικότερους Ορθόδοξους θεολόγους του 20ού αιώνα, διέγνωσε εγκαίρως ότι η βαθύτερη κρίση της Ευρώπης δεν είναι πολιτική ή οικονομική αλλά πρωτίστως πνευματική και θεολογική. Κατά τον ίδιο, η αντικατάσταση του Θεανθρώπου Χριστού από τον αυτόνομο άνθρωπο αποτελεί τη ρίζα των σύγχρονων αδιεξόδων (Popović, 1978).

Σκοπός του παρόντος αφιερώματος είναι να αναδείξει την ιστορική προέλευση του Πελαγιανισμού, να εξετάσει τη μετεξέλιξή του σε κοσμική μορφή μέσα στον σύγχρονο Ευρωπαϊκό πολιτισμό και να παρουσιάσει τη θεολογική απάντηση που προσφέρει ο Όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς μέσα από τη θεανθρωποκεντρική του θεώρηση.

Μάραθος (Foeniculum vulgare): Ιστορία, Βοτανικά Χαρακτηριστικά, Θεραπευτικές Ιδιότητες και Παραδοσιακές Χρήσεις

Εισαγωγή

Ο μάραθος (Foeniculum vulgare Mill.) αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της Μεσογείου, με ιστορία που εκτείνεται από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη επιστημονική έρευνα. Το χαρακτηριστικό άρωμα γλυκάνισου, η ευρεία χρήση του στη γαστρονομία και οι πολυάριθμες φαρμακολογικές του ιδιότητες έχουν καταστήσει το φυτό ιδιαίτερα δημοφιλές τόσο στη λαϊκή παράδοση όσο και στη σύγχρονη φυτοθεραπεία (Badgujar et al., 2014). Ο μάραθος χρησιμοποιείται ως τρόφιμο, καρύκευμα, φαρμακευτικό βότανο, πρώτη ύλη για αιθέρια έλαια και συστατικό καλλυντικών προϊόντων.

Ιστορική Αναδρομή

Η καταγωγή του μάραθου εντοπίζεται στη λεκάνη της Μεσογείου. Αρχαιολογικά και ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι ήταν γνωστός ήδη από τη Μυκηναϊκή εποχή, ενώ το όνομά του εμφανίζεται σε πινακίδες της Γραμμικής Β. Στην αρχαία Ελλάδα ονομαζόταν «μάραθρον» και συνδέθηκε με σημαντικά ιστορικά γεγονότα (ουσιαστικά και συμβολικά), όπως η Μάχη του Μαραθώνα το 490 π.Χ., καθώς η περιοχή ήταν κατάφυτη από άγριο μάραθο (Dalby, 2003).

Ο παππούς Θανάσης και το AI

 

Ο Αύγουστος του 2025 είχε απλώσει τη ζέστη του πάνω από τα λιόδεντρα και τις ξερολιθιές ενός μικρού χωριού της Μεσσηνίας. Τα τζιτζίκια τραγουδούσαν ασταμάτητα και ο παππούς Θανάσης, στα ογδόντα πέντε του χρόνια, καθόταν κάτω από την κληματαριά της αυλής του, παρέα με τις τρεις γάτες του: τη Μαυρούλα, τον Σβούρα και τη Ζαχαρούλα.

Ο Θανάσης ήταν άνθρωπος παλιάς κοπής. Δεν άλλαζε εύκολα συνήθειες και, κυρίως, δεν εγκατέλειπε ό,τι αγαπούσε. Ο γιος του, ο Παναγιώτης, τον παρακαλούσε χρόνια να αφήσει το χωριό και να μετακομίσει   στις Ηνωμένες Πολιτείες.

—Πατέρα, θα είσαι κοντά μας, του έλεγε.

—Κι η Μαρία πού θα με βρει αν φύγω; απαντούσε εκείνος.

Η Μαρία, η αγαπημένη του γυναίκα, είχε φύγει από τη ζωή πριν από αρκετά χρόνια. Κάθε Σάββατο ο Θανάσης πήγαινε στο κοιμητήριο, καθάριζε το μνήμα της, άναβε το καντήλι και της μιλούσε σαν να στεκόταν ακόμη δίπλα του. Στα Ψυχοσάββατα, στη γιορτή της και στα γενέθλιά της δεν παρέλειπε ποτέ να της πάει λουλούδια.

Εκτός από τη Μαρία, ήταν δεμένος με τον κήπο του, το περιβόλι του και τις γάτες του. Γι’ αυτό και δεν ήθελε ούτε να ακούσει για ξενιτιά.

Εκείνο το καλοκαίρι τον επισκέφθηκε ο εγγονός του, ο Γιώργος, επιτυχημένος επιχειρηματίας στη Νέα Υόρκη. Τον παρατηρούσε διακριτικά επί μέρες. Ο παππούς ήταν δραστήριος, πιστός στον Θεό, νοικοκύρης και αξιοπρεπής. Όμως τα βράδια, όταν έσβηναν τα φώτα του χωριού, η σιωπή γινόταν βαριά.

Η Μεταμόρφωση του Ανθρώπου διά της Θείας Κοινωνίας: Η Πατερική Θεώρηση της Ενώσεως με τον Χριστό

 

Εισαγωγή

Η Θεία Ευχαριστία αποτελεί το κέντρο της εκκλησιαστικής ζωής και το κορυφαίο Μυστήριο της σωτηρίας. Δεν είναι απλώς μια συμβολική ανάμνηση του Μυστικού Δείπνου, αλλά η πραγματική μετοχή στο Σώμα και το Αίμα του Χριστού, διά της οποίας ο άνθρωπος μεταμορφώνεται, αγιάζεται και πορεύεται προς τη θέωση. Ο ίδιος ο Κύριος διακήρυξε:

«Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ» (Ιω. 6:56).

Η πατερική παράδοση βλέπει τη Θεία Κοινωνία ως την κατ’ εξοχήν πηγή ανακαινίσεως του ανθρώπου, ως το μυστήριο εκείνο που συνεχίζει μέσα στην Εκκλησία το έργο της Ενανθρωπήσεως και της Αναστάσεως του Χριστού.

Σοφία Μπεκρῆ:Τὰ προσόντα τῶν μαθητῶν

Ὅπως ἡ Ἐκκλησία μας συλλέγει, μετὰ ἀπὸ τὸν φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τοὺς πρώτους καρποὺς τῆς χάριτός Του, τοὺς Ἁγίους Πάντες, ἔτσι καὶ ὁ Χριστός μας ξεκινάει τὴν ἐπὶ γῆς διδασκαλία Του, συλλέγοντας προσεκτικὰ τοὺς πρώτους συνεργάτες Του. 

Γιὰ τὴν ἀκρίβεια, προτοῦ συλλέξει ὁ Κύριος τοὺς μαθητές Του, τοὺς ἐπιλέγει πρῶτα, ἀσφαλῶς ὄχι τυχαῖα. Οὔτε τὸν τόπο διδασκαλίας Του ἐπιλέγει τυχαῖα ὁ Κύριος. Ἐγκαθίσταται στὴν Καπερναούμ, «πέραν τοῦ Ἰορδάνου», στὴν «Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν», ἐκεῖ ὅπου κυριαρχοῦσε τὸ σκοτάδι τῶν εἰδώλων, ὥστε, τώρα, μὲ τὸν ἐρχομὸ τοῦ Κυρίου, «ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα.» (Ματθ., δ’ 13-16). 

Ἀλλὰ καὶ ὁ χρόνος τῆς διδασκαλίας τοῦ Κυρίου δὲν ἐπιλέγεται τυχαῖα. Ὁ Κύριος «ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν» ἀμέσως μετὰ ἀπὸ τὴν σύλληψη τοῦ Ἰωάννου, ὁπότε τὸ κλίμα στὴν Ἰουδαία εἶναι ἐχθρικὸ γι’ αὐτόν, ἐνῷ ἡ ἀπομακρυσμένη Γαλιλαία ἀποτελεῖ πρόσφορο ἔδαφος γιὰ τὸν φωτισμὸ τοῦ «ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου» λαοῦ ἀπὸ τὸν Ἥλιο τῆς Δικαιοσύνης. 

Ρήματα Ζωής Αιωνίου στα Τέσσερα Ευαγγέλια

 

Εισαγωγή

Η φράση «ῥήματα ζωῆς αἰωνίου» (Ιω. 6,68) αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες ομολογίες της Καινής Διαθήκης. Ο Απόστολος Πέτρος, απαντώντας στην ερώτηση του Κυρίου μετά την αποχώρηση πολλών μαθητών, διακηρύσσει: «Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις». Η ομολογία αυτή δεν αναφέρεται απλώς στην ομορφιά ή στη σοφία της διδασκαλίας του Χριστού, αλλά στην ίδια τη ζωοποιό δύναμη των λόγων Του. Τα λόγια του Χριστού δεν είναι ανθρώπινες ιδέες· είναι λόγοι θείας αποκαλύψεως, οι οποίοι μεταδίδουν ζωή, αλήθεια, φως και σωτηρία.

Η έννοια των «ρημάτων ζωής αιωνίου» διατρέχει και τα τέσσερα Ευαγγέλια. Κάθε Ευαγγελιστής παρουσιάζει διαφορετικές πτυχές της διδασκαλίας του Κυρίου, χωρίς να αλλοιώνει την ενότητα του προσώπου Του. Ο Ματθαίος προβάλλει τον Χριστό ως τον νέο Νομοθέτη· ο Μάρκος ως τον Κύριο της εξουσίας και της δυνάμεως· ο Λουκάς ως τον Σωτήρα της αγάπης και του ελέους· και ο Ιωάννης ως τον σαρκωμένο Λόγο, του οποίου τα ρήματα είναι «πνεῦμά ἐστι καὶ ζωή ἐστι» (Ιω. 6,63).

Πένθος: Βασιλική Καμπούκου, 92 ετών

 

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

Με βαθιά θλίψη η Βαλύρα πληροφορήθηκε την απώλεια της Βασιλικής («Μπεμπέκας») χήρας Λαμπρινού Καμπούκου, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 92 ετών. Η εκλιπούσα νοσηλευόταν το τελευταίο διάστημα στο Γενικό Νοσοκομείο Καλαμάτας, όπου έδωσε με αξιοπρέπεια τον δύσκολο αγώνα για την υγεία της, μέχρι την τελευταία στιγμή.

Πένθος: Αργύρης Παν. Θεοδωρόπουλος, 91 ετών

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

 Η τοπική κοινωνία της Βαλύρας αποχαιρετά με συγκίνηση τον Αργύρη Παν. Θεοδωρόπουλο, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 91 ετών, αφήνοντας πίσω του μια μακρά πορεία γεμάτη οικογενειακή προσφορά, ήθος και αξιοπρέπεια. Ο εκλιπών υπήρξε ένας άνθρωπος αγαπητός στους συγγενείς, φίλους και συγχωριανούς του, που τον γνώρισαν και εκτίμησαν για τον χαρακτήρα, την εργατικότητα και την καλοσύνη του.

Μια γιορτή γεμάτη φως, ελπίδα και παιδικά χαμόγελα στο Δημοτικό Σχολείο Βαλύρας

 

Με ιδιαίτερη χαρά, συγκίνηση και περηφάνια παρακολουθήσαμε την Πέμπτη 11 Ιουνίου 2026 την καλοκαιρινή γιορτή του Νηπιαγωγείου και του Δημοτικού Σχολείου Βαλύρας, μια εκδήλωση αφιερωμένη στα παιδιά, στη δημιουργικότητα, στην ειρήνη και στις διαχρονικές αξίες που καλλιεργεί η εκπαίδευση.

Η γιορτή πραγματοποιήθηκε στον προαύλιο χώρο του σχολείου, ο οποίος γέμισε από γονείς, συγγενείς, φίλους και κατοίκους της τοπικής κοινωνίας που έσπευσαν να χειροκροτήσουν τους μικρούς πρωταγωνιστές της βραδιάς. Μέσα σε μια ατμόσφαιρα χαράς, αισιοδοξίας και συγκίνησης, οι μαθητές όλων των τάξεων παρουσίασαν ένα πλούσιο πρόγραμμα με τραγούδια, ποιήματα, χορούς, θεατρικά δρώμενα και δημιουργικές δράσεις, αποδεικνύοντας για ακόμη μία φορά ότι το σχολείο αποτελεί χώρο γνώσης, πολιτισμού, έκφρασης και ανθρωπιάς.

«Οι Γονείς μου Χρειάζονται Επικοινωνιακό Επίδεσμο»

 

Η Λυδία ήταν σχεδόν επτά ετών. Ένα παιδί με ζωηρό βλέμμα, ευφυΐα και εκείνη τη σπάνια παιδική ικανότητα να λέει μεγάλες αλήθειες με λίγες μόνο λέξεις. Στη διάρκεια μιας ψυχολογικής συνεδρίας, ενώ ζωγράφιζε και μιλούσε για την καθημερινότητά της, σταμάτησε ξαφνικά.

Κοίταξε την ψυχοθεραπεύτρια με σοβαρότητα.

— «Μπορώ να καθίσω στην καρέκλα σας;»

Η ψυχοθεραπεύτρια χαμογέλασε.

— «Βεβαίως.»

Η Λυδία σηκώθηκε, πήγε πίσω από το γραφείο και κάθισε στη θέση της θεραπεύτριας. Πήρε ένα στυλό και ένα χαρτί με τρόπο που θύμιζε έμπειρο γιατρό. Για λίγα δευτερόλεπτα έγραφε σιωπηλά, σκυμμένη πάνω από τη «συνταγή» της.

Όταν τελείωσε, ύψωσε το χαρτί.

— «Έτοιμο.»

— «Τι γράφει η συνταγή;» ρώτησε η θεραπεύτρια.

Η μικρή πήρε μια βαθιά ανάσα.

— «Οι γονείς μου χρειάζονται επικοινωνιακό επίδεσμο. »

Η ψυχοθεραπεύτρια έμεινε για λίγο σιωπηλή. Όχι από έκπληξη. Από σεβασμό.

Γιατί μέσα σε πέντε λέξεις, ένα παιδί είχε περιγράψει κάτι που πολλοί ενήλικες δυσκολεύονται να κατανοήσουν.

Από το Εγώ στον Εαυτό: Ένας Διάλογος μεταξύ ενός Οσίου κι ενός Γνωσιακού Ψυχολόγου στο Άγιον Όρος

 

Το απόγευμα είχε αρχίσει να γέρνει πάνω από τις πλαγιές του Άθω. Ο αέρας κουβαλούσε τη μυρωδιά του πεύκου και της θάλασσας. Ένας ψυχολόγος γνωσιακής κατεύθυνσης, ο Νικόλαος, είχε φτάσει ύστερα από πολύωρη πεζοπορία σε ένα μικρό κελλί. Δεν ήταν η πρώτη φορά που επισκεπτόταν το Άγιον Όρος, αλλά αυτή τη φορά τον απασχολούσε κάτι βαθύτερο. Είχε μελετήσει τη γνωσιακή ψυχολογία, τις θεωρίες του εαυτού, τη θεραπεία σχημάτων, τις σύγχρονες έρευνες για τη συνείδηση. Ωστόσο, ένιωθε ότι κάποια ερωτήματα παρέμεναν ανοιχτά.

Τον υποδέχθηκε ένας ηλικιωμένος μοναχός, γνωστός για τη διάκρισή του. Το πρόσωπό του ήταν γαλήνιο, φωτισμένο από εκείνη την ήρεμη χαρά που δεν μοιάζει με ευχαρίστηση αλλά με βαθιά ειρήνη.

— Καλώς ήρθες, παιδί μου, είπε ο Όσιος. Κάθισε να σε κεράσουμε.

 Αφού κάθισαν έξω από  το κελλί, ο ψυχολόγος άνοιξε τη συζήτηση.

Η ορτανσία που ανθίζει μαζί με τις αναμνήσεις της ζωής

  

Στην όμορφη και καταπράσινη γωνιά της Μεσσηνίας, στα γραφικά Τσουκαλαίικα, ζει μια γυναίκα που έχει καταφέρει να συνδυάσει δύο μεγάλες αγάπες της ζωής της: τη μαγειρική και την καλλιέργεια λουλουδιών. Η κυρία Βούλα Δημητρακοπούλου, γνωστή στην τοπική κοινωνία για τις μαγειρικές της ικανότητες αλλά και για την αγάπη που τρέφει προς τη φύση, αποτελεί ένα ξεχωριστό παράδειγμα ανθρώπου που βρίσκει καθημερινά χαρά μέσα από απλά αλλά ουσιαστικά πράγματα.

Όσοι τη γνωρίζουν μιλούν με θαυμασμό για το ταλέντο της στην κουζίνα. Οι συνταγές της, βασισμένες στην παραδοσιακή Μεσσηνιακή γαστρονομία αλλά εμπλουτισμένες με τη δική της προσωπική πινελιά, έχουν κερδίσει τις καρδιές συγγενών, φίλων και γειτόνων. Από τα παραδοσιακά λαδερά και τις πίτες μέχρι τα γλυκά του κουταλιού και τα σπιτικά γλυκίσματα, η κυρία Βούλα δημιουργεί γεύσεις που ξυπνούν μνήμες και συναισθήματα.

Η μαγειρική, όπως συνηθίζει να λέει, είναι μια πράξη αγάπης. Μέσα από τα φαγητά της εκφράζει τη φροντίδα και τη φιλοξενία που χαρακτηρίζουν τους ανθρώπους της Ελληνικής επαρχίας. Δεν είναι τυχαίο ότι το τραπέζι της αποτελεί συχνά σημείο συνάντησης για οικογένεια και φίλους, οι οποίοι απολαμβάνουν όχι μόνο τις γεύσεις αλλά και τη ζεστασιά της παρουσίας της.

Παράλληλα όμως με την τέχνη της μαγειρικής, η κυρία Βούλα έχει αναπτύξει μια ιδιαίτερη σχέση με τα λουλούδια.

Το κέντημα της κόρης του παπά

 

Το σωτήριον έτος 1965 η μικρή Τούλα ήταν έντεκα ετών και φοιτούσε στην έκτη τάξη του Δημοτικού, σε ένα ήσυχο προάστιο της Αττικής. Ήταν ένα παιδί γελαστό, με δυο καστανές πλεξίδες που χόρευαν στους ώμους της καθώς έτρεχε στην αυλή του σχολείου. Φορούσε τη μπλε σχολική ποδιά με τον άσπρο γιακά και κρατούσε πάντοτε τα βιβλία της σφιχτά στην αγκαλιά της, σαν να ήταν πολύτιμοι θησαυροί.

Εκείνα τα χρόνια το σχολείο δεν ήταν μόνο αριθμητική και γλώσσα. Στο πρόγραμμα υπήρχαν και τα Οικοκυρικά, ένα μάθημα που προετοίμαζε κυρίως τα κορίτσια για τη μελλοντική τους ζωή. Η δασκάλα τους δίδασκε οικιακή οικονομία, καλούς τρόπους, καθαριότητα, τάξη, αλλά και πρακτικές δεξιότητες όπως το ράψιμο και το κέντημα.

Η Τούλα αγαπούσε ιδιαίτερα τις ώρες της χειροτεχνίας. Της άρεσε να βλέπει πώς μια απλή κλωστή μπορούσε να μεταμορφώσει ένα λευκό ύφασμα σε έργο τέχνης. Όταν η δασκάλα ανακοίνωσε ότι όλες οι μαθήτριες της έκτης τάξης θα ετοίμαζαν ένα κεντητό ρητό για την προίκα τους, η τάξη γέμισε ψιθύρους και ενθουσιασμό.

Τα περισσότερα κορίτσια άρχισαν να ψάχνουν σε περιοδικά και σε παλιά τετράδια για όμορφα γνωμικά. Η Τούλα όμως είχε ήδη κάτι στο μυαλό της.

Η πνευματική μεταμόρφωση του Οσίου Ονουφρίου στην Έρημο της Άνω Αιγύπτου

 

 

Εισαγωγή

Η Εκκλησία μας τιμά στις 12 Ιουνίου τη μνήμη του μεγάλου ασκητού της ερήμου, του Οσίου Ονουφρίου του Αιγυπτίου, ενός από τους λαμπρότερους αστέρες του αιγυπτιακού μοναχισμού. Η μορφή του, περιβεβλημένη με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, αναδεικνύει το ύψος στο οποίο μπορεί να φθάσει ο άνθρωπος όταν παραδοθεί ολοκληρωτικά στην αγάπη του Θεού. Ο Όσιος Ονούφριος εγκατέλειψε τα πρόσκαιρα μεγαλεία του κόσμου, τη βασιλική καταγωγή και κάθε ανθρώπινη άνεση, για να αποκτήσει τον «πολύτιμον μαργαρίτην» της Βασιλείας του Θεού (Ματθ. 13:46).

Η ζωή του αποτελεί ζωντανό υπόδειγμα πνευματικής μεταμορφώσεως, καθώς η έρημος δεν υπήρξε γι’ αυτόν τόπος εγκατάλειψης αλλά τόπος θείας κοινωνίας, καθάρσεως και αγιασμού. Μέσα στη σιωπή, στη νηστεία, στην προσευχή και στην ακτημοσύνη, ο Όσιος μεταμορφώθηκε σε δοχείο της Θείας Χάριτος, διδάσκοντας διαχρονικά ότι η αληθινή ελευθερία βρίσκεται στην απόλυτη εμπιστοσύνη προς τον Θεό.

Όταν η προίκα ήταν κοινωνικό κεφάλαιο και οι πρωτευουσιάνες νοικοκυρές τα είχαν όλα

Αν άνοιγε κανείς σήμερα το παλιό, ξύλινο ερμάρι της γιαγιάς ή τη γυάλινη βιτρίνα στην τραπεζαρία της σε ένα διαμέρισμα της παλιάς Αθήνας, εκεί όπου οι πολυκατοικίες έχουν ακόμη μάρμαρα στις σκάλες και αυλές  μοσχοβολούν γιασεμί, θα ένιωθε πως δεν ανοίγει απλώς ένα έπιπλο, αλλά ένα ολόκληρο κεφάλαιο ζωής. Ένα κεφάλαιο από τότε που οι πρωτευουσιάνες νοικοκυρές δεν είχαν απλώς “πράγματα”, αλλά είχαν τα πάντα τακτοποιημένα σε μια τάξη σχεδόν τελετουργική, σαν να προετοίμαζαν κάθε μέρα για γιορτή, ακόμη κι αν ήταν Τρίτη μεσημέρι.

Το ερμάρι στεκόταν βαρύ, σιωπηλό, με εκείνη τη μυρωδιά του παλιού ξύλου και της λεβάντας που δεν φεύγει ποτέ. Στα χαμηλά ράφια του βρίσκονταν τα μεγάλα σκεύη, αυτά που δεν έβλεπαν το φως παρά μόνο σε μεγάλες στιγμές. Οι τετράγωνες πιατέλες   έμοιαζαν σαν μικρά λευκά πεδία μάχης όπου θα κατέληγε το ψητό της Κυριακής. Δίπλα τους, οι μακρόστενες ψαριέρες   περίμεναν υπομονετικά τις μέρες που ο παππούς γύριζε από την Ψαραγορά της Αθήνας με φρέσκο ψάρι τυλιγμένο σε εφημερίδα.

Εξαγωγή Βιολογικού Ελαιόλαδου στη Βαλύρα με Σφραγίδα Τυπώτιν

 

Η Βαλύρα, ένας ευλογημένος τόπος της Μεσσηνιακής γης, φημίζεται εδώ και δεκαετίες για τους ελαιώνες της και το εξαιρετικής ποιότητας ελαιόλαδό της. Ανάμεσα στις οικογένειες που έχουν συνδέσει το όνομά τους με την καλλιέργεια της ελιάς ξεχωρίζει η οικογένεια Μπόβη, η οποία εδώ και τρεις γενιές υπηρετεί με αφοσίωση τη γη και την παράδοση. Σήμερα, ο νεαρός επιχειρηματίας κ. Στασινός Αθανασίου Μπόβης συνεχίζει αυτή τη σπουδαία κληρονομιά, οδηγώντας την οικογενειακή παραγωγή σε νέους δρόμους ανάπτυξης και διεθνούς αναγνώρισης.

Όταν ο παππούς του, Στασινός, φύτευε τα πρώτα ελαιόδεντρα στη Βαλύρα, δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί ότι οι κόποι του θα αποτελούσαν το θεμέλιο μιας οικογενειακής επιτυχίας που θα ξεπερνούσε τα όρια της Μεσσηνίας και της Ελλάδας. Με πίστη στη γη και σεβασμό στις παραδόσεις του τόπου, δημιούργησε έναν ελαιώνα που έμελλε να εξελιχθεί σε πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.

Της Ινσουλίνης και της Κορτιζόλης τα Καμώματα και πώς Μπορούμε να Ανταπεξέλθουμε

  

Η ζωή του σύγχρονου ανθρώπου χαρακτηρίζεται από έντονους ρυθμούς, αυξημένες απαιτήσεις και διαρκείς προκλήσεις. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, δύο ορμόνες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη σωματική και ψυχική μας υγεία: η ινσουλίνη και η κορτιζόλη. Η πρώτη σχετίζεται κυρίως με τη ρύθμιση του σακχάρου και του ενεργειακού μεταβολισμού, ενώ η δεύτερη αποτελεί βασικό παράγοντα της αντίδρασης του οργανισμού στο στρες (Hall et al., 2021).

Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν αυτές οι ορμόνες δεν αφορά μόνο την ιατρική επιστήμη. Αγγίζει την ψυχολογία, τη διατροφή, τις καθημερινές συνήθειες και, σε βαθύτερο επίπεδο, τη θεολογική θεώρηση του ανθρώπου ως ψυχοσωματικής ενότητας (Engel, 1977· Ζηζιούλας, 2006).

Βαλύρα: Ένα ατύχημα που πρέπει να γίνει αφορμή για άμεση δράση

 

 

Η είδηση του τραυματισμού μιας μαθήτριας στην κεντρική οδό της Βαλύρας προκάλεσε βαθιά θλίψη, ανησυχία και αναστάτωση σε ολόκληρη την τοπική κοινωνία. Όταν ένα παιδί τραυματίζεται στον δρόμο του χωριού μας, κανείς δεν μπορεί να μένει αδιάφορος. Δεν πρόκειται απλώς για ένα ακόμη τροχαίο περιστατικό. Πρόκειται για ένα γεγονός που μας υποχρεώνει να κοιτάξουμε κατάματα την πραγματικότητα και να αναρωτηθούμε αν έχουμε κάνει όσα απαιτούνται για την ασφάλεια των παιδιών και των πεζών.

Πρώτα απ’ όλα, οι σκέψεις όλων μας βρίσκονται κοντά στη μικρή μαθήτρια. Της ευχόμαστε ολόψυχα γρήγορη ανάρρωση, δύναμη και σύντομη επιστροφή στις καθημερινές της δραστηριότητες, στο σχολείο και στους φίλους της. Παράλληλα, εκφράζουμε τη συμπαράστασή μας στους γονείς της, που βιώνουν δύσκολες στιγμές αγωνίας και ανησυχίας. Ευχές για κουράγιο και δύναμη απευθύνονται επίσης στους εκπαιδευτικούς και σε ολόκληρη τη σχολική κοινότητα, που αισθάνεται το περιστατικό ως δικό της.

Ωστόσο, πέρα από τις ευχές και την ανθρώπινη συμπαράσταση, υπάρχει και η ανάγκη να συζητήσουμε σοβαρά για την πρόληψη. Γιατί ο πραγματικός σεβασμός προς το παιδί που τραυματίστηκε και προς κάθε παιδί της Βαλύρας είναι να ληφθούν μέτρα ώστε να μη ζήσουμε ποτέ ξανά ένα παρόμοιο περιστατικό.

Ο Παππούς Θεοφάνης και το κατά Θεόν Πτυχίο

 

 

Το σωτήριον έτος 2015, ο παππούς Θεοφάνης έλαβε πρόσκληση από την οικογένειά του να ταξιδέψει από το αγαπημένο του χωριό στη Μεσσηνία στην Αθήνα, προκειμένου να παραστεί σε μια από τις πιο χαρμόσυνες και ευλογημένες στιγμές της ζωής του: τη βάπτιση του εγγονού του, ο οποίος επρόκειτο να λάβει το όνομά του στον Ιερό Ναό της Αγίας Βαρβάρας στο Παλαιό Φάληρο.

Η συγκίνησή του ήταν μεγάλη. Από την ημέρα της γεννήσεως του παιδιού φρόντιζε με πατρική στοργή και παππουδίστικη αγάπη να καταθέτει κάθε μήνα ένα μικρό χρηματικό ποσό σε βιβλιάριο τραπέζης, ως παρακαταθήκη για τις μελλοντικές σπουδές του εγγονού του. Παράλληλα, ετοίμασε με μεράκι όλα τα παραδοσιακά καλούδια του χωριού του για να φιλέψει τους διακόσιους περίπου καλεσμένους της μεγάλης ημέρας.

Όμως, μέσα στην καρδιά του υπήρχε ακόμη ένα δώρο, ίσως το πολυτιμότερο από όλα.

Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας: Θεολογική Ραχοκοκαλιά στην Έρημο της Νιτρίας

 

Εισαγωγή

Στην ιστορία της Εκκλησίας υπάρχουν μορφές που δεν αρκέστηκαν να υπερασπιστούν την αλήθεια, αλλά έγιναν οι ίδιοι στήλες της. Μία τέτοια μορφή υπήρξε ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας (†444), ο οποίος δικαίως χαρακτηρίζεται ως ο μεγάλος θεολόγος της Ενανθρωπήσεως του Λόγου και ο ακατάβλητος υπέρμαχος της Θεοτόκου. Η θεολογική του δύναμη, όμως, δεν γεννήθηκε στις αίθουσες των συνόδων ούτε στα γραφεία της επισκοπικής διοίκησης. Σφυρηλατήθηκε πρωτίστως στην έρημο της Νιτρίας, εκεί όπου η σιωπή, η προσευχή, η άσκηση και η πατερική παράδοση οικοδόμησαν τη θεολογική του ραχοκοκαλιά.

Φιλαυτία και Ψηφιακή Σαρκολατρεία: Επιστημονική και Θεολογική Προσέγγιση του Σύγχρονου Ανθρωπολογικού Προβλήματος

Εισαγωγή

Η φιλαυτία αποτελεί μία από τις πλέον σύνθετες έννοιες της ανθρωπολογίας, της ψυχολογίας, της ηθικής φιλοσοφίας και της Ορθόδοξης θεολογίας. Ενώ στη σύγχρονη γλώσσα η αγάπη προς τον εαυτό συχνά θεωρείται θετική στάση αυτοεκτίμησης και αυτοφροντίδας, η πατερική παράδοση χρησιμοποιεί τον όρο «φιλαυτία» με εντελώς διαφορετική σημασία. Πρόκειται για την εγωκεντρική και παθολογική προσκόλληση στον εαυτό, η οποία μετατρέπει τον άνθρωπο σε κέντρο του κόσμου και καθιστά τον πλησίον αντικείμενο εκμετάλλευσης ή ανταγωνισμού.

Η σύγχρονη εποχή προσέδωσε στη φιλαυτία νέες μορφές έκφρασης. Η ψηφιακή τεχνολογία, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η κουλτούρα της εικόνας δημιούργησαν ένα περιβάλλον όπου η αυτοπροβολή αναδείχθηκε σε κυρίαρχη αξία. Η λεγόμενη ψηφιακή σαρκολατρεία συνιστά μία νέα εκδοχή της παλαιάς φιλαυτίας, καθώς η ανθρώπινη ύπαρξη αξιολογείται ολοένα περισσότερο με κριτήριο την εξωτερική εμφάνιση, τη διαδικτυακή δημοτικότητα και την κοινωνική αναγνώριση.

Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να εξετάσει τη φιλαυτία μέσα από τις επιστήμες της ψυχολογίας, της κοινωνιολογίας και της φιλοσοφίας, να αναδείξει τη θεολογική της διάσταση σύμφωνα με την πατερική παράδοση και να ερμηνεύσει το φαινόμενο της ψηφιακής σαρκολατρείας ως σύγχρονη μορφή της.

ΠΕΝΘΟΣ: Θωμάς Νικ. Μπουρολιάς, 73 ετών

 

Με βαθιά θλίψη πληροφορηθήκαμε την απώλεια του αγαπητού μας συγγενή Θωμά Νικ. Μπουρολιά, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 73 ετών, έπειτα από πολύμηνη και δύσκολη μάχη με σοβαρά προβλήματα υγείας.

Ο εκλιπών υπήρξε αγωνιστής της ζωής και ιδιαίτερα αγαπητός στην τοπική κοινωνία. Εργάστηκε επί περισσότερα από 35 χρόνια ως επαγγελματίας οδηγός στην πολυεθνική εταιρεία πετρελαιοειδών Mobil. Μετά τη συνταξιοδότησή του επέστρεψε και εγκαταστάθηκε μόνιμα στη γενέτειρά του, τη Βαλύρα Ιθώμης, την οποία αγαπούσε ιδιαίτερα.

Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί την Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026 και ώρα 6:00 μ.μ., στον ενοριακό Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλύρας.

ΜΕΡΟΣ Β΄: Η Εκκλησία ως Χώρος Φιλανθρωπίας, Πνευματικής Παιδαγωγίας και Υπαρξιακής Μεταμόρφωσης

 

 

Περίληψη

Το παρόν άρθρο εξετάζει τον ρόλο της Ορθόδοξης Εκκλησίας ως φορέα κοινωνικής προσφοράς, πνευματικής καθοδήγησης και υπαρξιακής θεραπείας του ανθρώπου. Με αφετηρία έναν σύγχρονο διάλογο μεταξύ θεολογικά προσανατολισμένης ψυχολόγου και φιλολόγου με κριτική στάση απέναντι στους εκκλησιαστικούς θεσμούς, αναδεικνύεται η διαχρονική ένταση ανάμεσα στην εκκλησιαστική αντίληψη περί φιλανθρωπίας και στη νεωτερική απαίτηση για κοινωνική δικαιοσύνη και κρατική μέριμνα. Υποστηρίζεται ότι η πατερική παράδοση δεν αντιλαμβάνεται τη φιλανθρωπία ως απλή ανακούφιση της φτώχειας, αλλά ως έκφραση της κοινωνίας αγάπης που θεμελιώνεται στο πρόσωπο του Χριστού. Παράλληλα, εξετάζεται η έννοια της πνευματικής αφυπνίσεως και της αυτογνωσίας υπό το πρίσμα της Ορθόδοξης ανθρωπολογίας και της σύγχρονης ψυχολογίας.

Λέξεις-κλειδιά: φιλανθρωπία, Ορθόδοξη Εκκλησία, κοινωνική δικαιοσύνη, αυτογνωσία, πνευματικότητα, Ιωάννης Χρυσόστομος, Μέγας Βασίλειος.

ΜΕΡΟΣ Α: Δύο Γυναίκες Συνομιλούν για την Εκκλησία, τον Άνθρωπο και την Ελευθερία

 

 Ένας Διάλογος που Ξεπερνά τα Όρια της Εποχής μας

Εισαγωγή

Στον δημόσιο λόγο της εποχής μας σπάνια συναντά κανείς διαλόγους που να αγγίζουν ταυτόχρονα τη θεολογία, την ψυχολογία, την κοινωνική δικαιοσύνη, την ανθρώπινη ύπαρξη και το νόημα της ελευθερίας. Οι περισσότερες συζητήσεις περιορίζονται σε ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, όπου οι συνομιλητές υπερασπίζονται προκατασκευασμένες θέσεις χωρίς πραγματική διάθεση να ακούσουν ο ένας τον άλλον.

Ο διάλογος ανάμεσα σε δύο φιλικά πρόσωπα, μια φιλόλογο συγγραφέα και μια ψυχολόγο, ο οποίος αποτέλεσε αφορμή για το παρόν κείμενο, διαφοροποιείται ακριβώς επειδή δεν περιστρέφεται μόνο γύρω από το ερώτημα αν η Εκκλησία προσφέρει κοινωνικό έργο ή αν δικαιολογείται η παρουσία της στον δημόσιο χώρο. Στο βάθος του αναδύονται πολύ πιο θεμελιώδη ερωτήματα: Τι είναι ο άνθρωπος; Μπορεί να αυτοσωθεί; Είναι η ελευθερία απεριόριστη αυτοδιάθεση ή προϋποθέτει αυτογνωσία; Ποια είναι η σχέση της κοινωνικής δικαιοσύνης με την πνευματική θεραπεία;

Οι δύο συνομιλήτριες εκφράζουν δύο διαφορετικούς τρόπους θέασης της πραγματικότητας, οι οποίοι συνυπάρχουν διαρκώς στον σύγχρονο κόσμο.

Αγία Καλλιόπη: Το Κάλλος της Ψυχής και η Δόξα του Μαρτυρίου

 

Υπέρ αναπαύσεως της Βαλυραίας καλλονής, της αείμνηστης Καλλιόπης Γρίβα.

Κάθε χρόνο, στις 8 Ιουνίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη της Αγίας Μάρτυρος Καλλιόπης, μιας νεαρής παρθενομάρτυρος του 3ου αιώνα, η οποία έλαμψε όχι μόνο για τη σωματική της ομορφιά αλλά κυρίως για το ανεκτίμητο κάλλος της ψυχής της. Η ζωή και το μαρτύριό της αποτελούν μια διαχρονική μαρτυρία πίστεως, αφοσιώσεως και ολοκληρωτικής αγάπης προς τον Χριστό. Η Εκκλησία την προβάλλει ως πρότυπο Χριστιανικής αρετής και πνευματικής ανδρείας, υπενθυμίζοντας στους πιστούς ότι η αληθινή δόξα δεν βρίσκεται στις πρόσκαιρες απολαύσεις του κόσμου, αλλά στην κοινωνία με τον Θεό.

Το όνομα «Καλλιόπη» σημαίνει εκείνη που έχει ωραία όψη. Ωστόσο, στην περίπτωση της Αγίας, η ομορφιά αυτή δεν περιοριζόταν στα εξωτερικά χαρακτηριστικά. Η αγία κοσμούσε τον εαυτό της με τις αρετές της καθαρότητας, της ταπεινοφροσύνης, της σωφροσύνης και της πίστεως. Σε μια εποχή κατά την οποία η εξωτερική εμφάνιση μπορούσε να αποτελέσει μέσο κοινωνικής ανέλιξης ή προσωπικής προβολής, εκείνη επέλεξε να αφιερώσει τη ζωή της στον Χριστό, θεωρώντας ως υπέρτατο θησαυρό τη Βασιλεία του Θεού.

Απογειώσεις στην Αυλή τη Δεκαετία του 1960

 

                                                            Φωτό: Pinterest

Υπήρξαν εποχές που η παιδική ευτυχία χωρούσε μέσα σε μια αυλή, σε ένα δέντρο και σε μια κούνια. Η δεκαετία του 1960 ήταν μια τέτοια εποχή. Τα παιδιά τότε δεν είχαν ηλεκτρονικά παιχνίδια, οθόνες και πολύπλοκες κατασκευές. Είχαν όμως κάτι πολύ πιο πολύτιμο: τη φαντασία τους, την παρέα τους και τη χαρά της δημιουργίας. Μέσα από απλά υλικά που υπήρχαν στην αποθήκη του σπιτιού γεννιούνταν μικροί θησαυροί, παιχνίδια που γέμιζαν τις μέρες τους με γέλια, φωνές και όνειρα.

Ανάμεσα σε όλα τα αυτοσχέδια παιχνίδια, ξεχωριστή θέση κατείχε η κούνια της αυλής. Δεν ήταν αγορασμένη από κατάστημα ούτε ακολουθούσε κάποιο σχέδιο ειδικών. Ήταν έργο των χεριών του πατέρα ή του παππού. Τέσσερα χοντρά σκοινιά, μια γερή και καλά λειασμένη σανίδα και ένα ψηλό, δυνατό δέντρο ήταν αρκετά για να στηθεί το πιο αγαπημένο παιχνίδι του καλοκαιριού.

Η συκοφαντία, η αδικία και η εν Χριστώ μεταμόρφωση του πόνου σε Θεία Χάρη

  

Πατερική θεώρηση της συγχωρήσεως και της πνευματικής νίκης

Εισαγωγή

Οι λόγοι του Γέροντος Γαβριήλ του Αγιορείτου και του Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου εκφράζουν μία από τις βαθύτερες αλήθειες της Ορθόδοξης πνευματικότητας: ο άνθρωπος του Θεού δεν καλείται απλώς να υπομείνει την αδικία, αλλά να τη μεταμορφώσει σε ευκαιρία αγιασμού. Η συκοφαντία, η περιφρόνηση, η λασπολογία και η αδικία αποτελούν διαχρονικές εμπειρίες της ανθρώπινης ζωής. Ωστόσο, η Εκκλησία δεν τις αντιμετωπίζει μόνο ως κοινωνικά προβλήματα, αλλά πρωτίστως ως πνευματικά γεγονότα που μπορούν να γίνουν τόποι συναντήσεως με τη χάρη του Θεού.

Ο Χριστός υπήρξε ο κατ’ εξοχήν αδικημένος. Κατηγορήθηκε ψευδώς, λοιδορήθηκε, εγκαταλείφθηκε και σταυρώθηκε χωρίς να αντιδράσει με εκδίκηση. Η στάση Του επάνω στον Σταυρό αποτελεί το πρότυπο κάθε χριστιανικής αντιμετωπίσεως της αδικίας: «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι» (Λουκ. 23:34). Η συγχώρηση προηγείται της δικαιώσεως και η αγάπη υπερβαίνει την ανθρώπινη ανταπόδοση.

Οι Κόρες της Ελλάδας στο Χακί

 

Η νέα εποχή της εθελοντικής στρατιωτικής θητείας των γυναικών στην Ελλάδα

Η 4η Ιουνίου 2026 αποτελεί μια ιστορική ημερομηνία για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και για την ελληνική κοινωνία γενικότερα. Την ημέρα αυτή ξεκίνησε επίσημα η εθελοντική στρατιωτική θητεία των γυναικών στην Ελλάδα, με την κατάταξη των πρώτων εθελοντριών στον Στρατό Ξηράς. Η εφαρμογή του νέου θεσμού σηματοδοτεί μια σημαντική μεταρρύθμιση στην αμυντική πολιτική της χώρας, καθώς για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα στις Ελληνίδες πολίτες να υπηρετήσουν εθελοντικά τη στρατιωτική τους θητεία υπό όρους αντίστοιχους με εκείνους που ισχύουν για τους άνδρες κληρωτούς.

Η πρωτοβουλία υλοποιείται μέσω του Νόμου 5265/2026 του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030», η οποία αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων, στην ενίσχυση της επιχειρησιακής τους ετοιμότητας και στη διεύρυνση των δυνατοτήτων συμμετοχής των πολιτών στην εθνική άμυνα.

Οι πρώτες 72 γυναίκες παρουσιάστηκαν στο Κέντρο Εκπαίδευσης Υλικού Πολέμου (ΚΕΥΠ) στη Λαμία, στο πλαίσιο της 2026 Β΄ ΕΣΣΟ. Συνολικά, περισσότερες από 140 ενδιαφερόμενες είχαν εκδηλώσει πρόθεση συμμετοχής, γεγονός που καταδεικνύει ότι ο νέος θεσμός έτυχε θετικής ανταπόκρισης ήδη από την πρώτη εφαρμογή του.

Θερμά συγχαρητήρια στον κ. Θάνο Διαμαντόπουλο για την αποφοίτησή του από το Imperial College London

 

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

Μια ιδιαίτερα ευχάριστη είδηση έφτασε στην ηλεκτρονική μας κοινότητα «Τα Κοινωνικά των Απανταχού Βαλυραίων του Κόσμου & της Αρχαίας Ιθώμης». Ο Θάνος Διαμαντόπουλος ολοκλήρωσε με επιτυχία τις σπουδές του και έλαβε το πτυχίο του από το φημισμένο Imperial College London, επισφραγίζοντας μια πορεία γεμάτη προσπάθεια, αφοσίωση και επιμονή.

Την ευχάριστη είδηση μοιράστηκε η μητέρα του, κα Κωνσταντίνα Τσούλου-Διαμαντοπούλου, εκφράζοντας μαζί με τον σύζυγό της κ. Σταύρο Διαμαντόπουλο τη βαθιά συγκίνηση και υπερηφάνεια τους για το επίτευγμα του γιου τους.

Από το αδιέξοδο του Αλμπέρ Καμύ στην επιστροφή ως πράξη πίστης και πνευματικής ελευθερίας

                                                                     Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Ο Αλμπέρ Καμύ υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ευρωπαϊκής σκέψης. Το έργο του διαμορφώθηκε μέσα από την εμπειρία των πολέμων, της κοινωνικής αβεβαιότητας και της υπαρξιακής αγωνίας του ανθρώπου του 20ού αιώνα. Στον πυρήνα της φιλοσοφίας του βρίσκεται η έννοια του Παραλόγου, δηλαδή η σύγκρουση ανάμεσα στη βαθιά ανθρώπινη επιθυμία για νόημα και στην αδιαφορία ενός κόσμου που δεν προσφέρει έτοιμες απαντήσεις (Camus, 1955/1991).

Ένα χαρακτηριστικό απόφθεγμα που αποδίδεται στον Καμύ αναφέρει: «Δεν με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι που δεν κάνουν τίποτε, με ενδιαφέρουν αυτοί που φτάνουν στον γκρεμό και ξαναγυρίζουν». Η φράση αυτή συμπυκνώνει μια ολόκληρη ανθρωπολογία της δοκιμασίας, της ελευθερίας και της επιστροφής. Ο άνθρωπος δεν κρίνεται από την απουσία κρίσεων αλλά από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τα όρια της ύπαρξής του.

Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να εξετάσει θεολογικά τη μετάβαση από το αδιέξοδο που περιγράφει ο Καμύ προς την «επιστροφή», η οποία μπορεί να ερμηνευθεί ως πράξη πίστης, μετάνοιας και πνευματικής ελευθερίας. Παρότι ο Καμύ δεν υπήρξε χριστιανός φιλόσοφος, η σκέψη του προσφέρει γόνιμο έδαφος για διάλογο με τη χριστιανική θεολογία, ιδιαίτερα ως προς το ζήτημα της ανθρώπινης ελευθερίας και της υπέρβασης της απόγνωσης.

Σοφία Μπεκρῆ: «Πάντων τῶν Ἁγίων τὴν μνήμην πνευματικῶς ἑορτάσωμεν...»

                                                         Φωτό: Aperges

Διανύομε τὴν ἑβδομάδα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ καταυγαζόμεθα ὅλοι ἀπὸ τὸ φῶς τῆς χάριτός Του. Αὐτὸ τὸ ἁγιοπνευματικὸ φῶς, ποὺ ἔλαμψε πλούσιο κατὰ τὴν Πεντηκοστή, χαρίτωσε καὶ τοὺς πρώην ἀγραμμάτους ἁλιεῖς, τοὺς μαθητὲς τοῦ Κυρίου, νὰ γίνουν Ἀπόστολοι καὶ κήρυκες τοῦ Φωτός, περιστέρια τῆς Εἰρήνης καὶ τῆς ἀγάπης Του, μεταφέροντας τὸ μήνυμά Του «εἰς πάντα τὰ ἔθνη» (Ματθ., κη’ 19). 

Ἡ ἰδιαίτερα αὐτὴ φωτεινὴ ἑβδομάδα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κατακλείεται μὲ τὴν ἑορτὴ τῶν Ἁγίων Πάντων. Σ’ αὐτοὺς ἀνήκουν πάντες «οἱ ἀπ’ αἰῶνος Θεῶ εὐαρεστήσαντες», Πατριάρχες, Προφῆτες, Ἀπόστολοι, Μάρτυρες, Ἀσκητές, Δίκαιοι, τὴν μνήμη τῶν ὁποίων καλούμαστε νὰ ἑορτάσωμε πνευματικῶς (Στιχηρὸ Λιτῆς τοῦ Ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς). Ἡ Ἐκκλησία μας, μάλιστα, καλεῖ νὰ συμπεριλάβουμε σὲ ὅλους αὐτοὺς καί «τῶν ἁγίων Γυναικῶν τὸ φιλόθεον σύστημα», διότι στὴν καινὴ ἀναστάσιμη κτίση, ὅλοι, ἄνδρες, γυναῖκες, δοῦλοι, ἐλεύθεροι, πρώην ἐθνικοὶ καὶ Ἰουδαῖοι, εἶναι πλέον ἀδέλφια μεταξύ των, παιδιὰ ἑνὸς Πατρός, τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἀναγεννημένα ἀπὸ τὸ αἷμα τοῦ Ἐσταυρωμένου καὶ Ἀναστημένου Κυρίου καὶ χαριτωμένα ἀπὸ τὴν ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος! 

Έφυγε από τη ζωή ο αγαπητός συμπατριώτης μας Στυλιανός Ηλία Μακρής, 64 ετών

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

Με βαθιά θλίψη έγινε γνωστό ότι την Κυριακή 7 Ιουνίου 2026, το μεσημέρι, έφυγε αιφνιδίως από τη ζωή ο αγαπητός συμπατριώτης μας Στέλιος Ηλία Μακρής, σε ηλικία 64 ετών, έπειτα από ανακοπή καρδιάς.

Σύμφωνα με ενημέρωση από τους φίλους του Δημήτρη Απ. Δημητρακόπουλο, Νίκο Σωτ. Καρτερολιώτη και τον ανιψιό του Ηλία Μακρή, οι οποίοι βρέθηκαν από την πρώτη στιγμή στο κοιμητήριο της Λάμπαινας όπου σημειώθηκε το τραγικό συμβάν, η σορός του μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ, στο Γενικό Νοσοκομείο Καλαμάτας. Εκεί οι εφημερεύοντες ιατροί διαπίστωσαν τον θάνατό του.

Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί τη Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026 και ώρα 18:00 στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλύρας.

Η Οσία Γερόντισσα Μακρίνα της Πορταριάς

 

Μία φωτεινή μορφή του σύγχρονου Ορθόδοξου Μοναχισμού

Εισαγωγή

Η Εκκλησία του Χριστού σε κάθε εποχή αναδεικνύει αγιασμένες μορφές που γίνονται φάροι πίστεως, ελπίδος και αγάπης για τον λαό του Θεού. Ανάμεσα στις μεγάλες αυτές μορφές του σύγχρονου Ορθόδοξου μοναχισμού ξεχωρίζει η μακαριστή Γερόντισσα Μακρίνα της Ιεράς Μονής Παναγίας Οδηγήτριας Πορταριάς Βόλου, η οποία εκοιμήθη εν Κυρίω στις 4 Ιουνίου 1995.

 Αν και δεν έχει ακόμη αγιοκαταχθεί, αποκαλείται Οσία λόγω των πολλών αρετών της και της προσφοράς της στο έργο της Εκκλησίας. Η ζωή της υπήρξε μία συνεχής πορεία θυσίας, προσευχής, υπακοής και αγάπης προς τον Θεό και τον άνθρωπο. Υπήρξε πνευματική θυγατέρα του μεγάλου ασκητού του 20ού αιώνα, του Οσίου Ιωσήφ του Ησυχαστή, και αργότερα συνδέθηκε πνευματικά με τον Γέροντα Εφραίμ της Αριζόνας. Μέσα από την ταπεινή της διακονία κατόρθωσε να μεταδώσει σε πλήθος ψυχών το άρωμα της αγιορείτικης παραδόσεως και να δημιουργήσει μία αδελφότητα που έμελλε να καρποφορήσει όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Αμερική και στον Καναδά.

Οι Άγιοι Πάντες ως ερμηνευτική κορύφωση της Εκκλησιολογίας και της σωτηριολογίας

 

 1. Εισαγωγή

Η εορτή των Αγίων Πάντων δεν αποτελεί απλώς μία τιμητική μνήμη, αλλά θεολογική σύνοψη ολόκληρης της οικονομίας της σωτηρίας. Τοποθετημένη την Κυριακή μετά την Πεντηκοστή, λειτουργεί ως «εσχατολογική σφραγίδα» του έργου του Αγίου Πνεύματος μέσα στην ιστορία. Ό,τι η Πεντηκοστή εγκαινιάζει –τη δημιουργία της Εκκλησίας ως σώματος Χριστού– οι Άγιοι Πάντες το αποδεικνύουν εμπειρικά.

Η αγιότητα δεν παρουσιάζεται ως ατομικό επίτευγμα αλλά ως εκκλησιαστικό γεγονός. Κανείς δεν σώζεται μόνος του, διότι κανείς δεν αγιάζεται μόνος του. Η κοινωνία των αγίων είναι πρωτίστως κοινωνία σχέσεων: με τον Θεό, με τους άλλους και με την κτίση.Ακολουθούν το Αποστολικό και Ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας, πατερική ανάλυση , πνευματικοί μαργαρίτες και ευχές.

Κάλεσμα συλλογικής ευθύνης για την προστασία της υπαίθρου και της ελαιοκαλλιέργειας από τις πυρκαγιές στη Βαλύρα

 

Εισαγωγή

Ο λόγος του Βαλυραίου επιχειρηματία βιολογικής καλλιέργειας ελιάς, κ. Στασινού Αθαν. Μπόβη, αποτελεί μια εύστοχη παρέμβαση για ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν σήμερα την Ελληνική ύπαιθρο: την πρόληψη των πυρκαγιών και τη διαχείριση της βλάστησης σε μια εποχή αυξανόμενων περιβαλλοντικών κινδύνων. Με αφορμή έναν Χειμώνα που χαρακτηρίστηκε από έντονες και παρατεταμένες βροχοπτώσεις, ο κ. Μπόβης  αναγνωρίζει αφενός τα οφέλη που προσέφεραν οι καιρικές συνθήκες στις δενδροκαλλιέργειες και ιδιαίτερα στους ελαιώνες, αφετέρου όμως επισημαίνει τις παράπλευρες συνέπειες που συνδέονται με την υπερβολική ανάπτυξη της βλάστησης.

Το βασικό μήνυμα της τοποθέτησής του, στη σελίδα του στο FB, είναι η ανάγκη ενεργοποίησης όλων των εμπλεκομένων φορέων – κράτους, τοπικής αυτοδιοίκησης και πολιτών – προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών. Πρόκειται για μια παρέμβαση που δεν περιορίζεται σε διαπιστώσεις, αλλά προτείνει συγκεκριμένες μορφές συμμετοχής και κοινωνικής αλληλεγγύης, αναδεικνύοντας τον ρόλο του ενεργού πολίτη στην προστασία του φυσικού και αγροτικού περιβάλλοντος.

Την εποχή που έρχονταν τα βλήτα

 

                                                               Φωτό: Pinterest

Στο παλιό χωριό, εκεί όπου οι εποχές δεν μετριούνταν με ημερολόγια αλλά με τους καρπούς της γης, υπήρχαν δύο γυναίκες που οι άνθρωποι θυμούνται ακόμη με αγάπη: η Γιώργαινα και η Κώσταινα. Ήταν γειτόνισσες, φίλες από τα νιάτα τους, εργατικές σύζυγοι, στοργικές μητέρες και ακούραστες αγρότισσες. Η ζωή τους κυλούσε ανάμεσα στα σπίτια, στα παιδιά, στα ζώα και στους κήπους τους, που τους φρόντιζαν με τέτοια επιμέλεια ώστε έμοιαζαν με μικρούς παραδείσους.

Πίσω από έναν παλιό ξύλινο φράχτη, που χώριζε και ταυτόχρονα ένωνε τα περιβόλια τους, τραβήχτηκε κάποτε μια φωτογραφία. Η Γιώργαινα και η Κώσταινα στέκονταν πλάι πλάι και χαμογελούσαν με μια χαρά ασυνήθιστη, σχεδόν μυστηριώδη. Όποιος έβλεπε αργότερα εκείνη τη φωτογραφία απορούσε. Τι άραγε να είχε συμβεί; Γιατί τα πρόσωπά τους έλαμπαν τόσο πολύ;

Χρειάστηκαν αρκετά χρόνια για να μάθουμε το μυστικό εκείνης της στιγμής.

Ὁ Όσιος Ἄτταλος ὁ Θαυματουργός – Βίος, Θαύματα , Πνευματικοὶ Μαργαρίτες και Ευχές

 

1. Εισαγωγή

Όσιος Άτταλος ο Θαυματουργός αποτελεί μία από τις πλέον σιωπηρές αλλά βαθιά συμβολικές μορφές της Ορθόδοξης αγιολογικής παράδοσης. Παρότι οι ιστορικές πηγές δεν διασώζουν λεπτομέρειες για τον τόπο καταγωγής ή την εποχή του, η Εκκλησία τον τιμά ως έναν ασκητή με εξαιρετική πνευματική ακτινοβολία, θαυματουργική χάρη και απαράμιλλη αγάπη προς όλη την κτίση.

Η μορφή του δεν ανήκει τόσο στην ιστορική ακρίβεια όσο στη ζώσα παράδοση της Εκκλησίας, όπου ο άγιος δεν ορίζεται μόνο από τα βιογραφικά του στοιχεία αλλά κυρίως από τη Θεία Χάρη που εκείνος φανερώνει μέσα στον κόσμο.

2. Ο μοναχικός δρόμος της άρνησης του κόσμου

Ο Όσιος Άτταλος εγκατέλειψε τον κόσμο σε νεαρή ηλικία, επιλέγοντας τον δρόμο της ησυχαστικής ζωής και της πλήρους αφιέρωσης στον Θεό. Η μοναχική του κουρά δεν ήταν απλώς μια αλλαγή τρόπου ζωής, αλλά μια ριζική μεταμόρφωση ύπαρξης.

Αφοσιώθηκε:

• στη μελέτη των Θείων Γραφών,
• στην αδιάλειπτη προσευχή,
• στην υπακοή και την ταπείνωση,
• στην αυστηρή εγκράτεια.

Η ασκητική του ζωή περιγράφεται ως εξαιρετικά αυστηρή, με παρατεταμένες νηστείες και ελάχιστο ύπνο- έτρωγε μία φορά την ημέρα και αρκετές φορές κάθε δεύτερη ημέρα. Όμως αυτή η εξωτερική σκληρότητα δεν ήταν αυτοσκοπός· ήταν το μέσο για την εσωτερική ελευθερία από τα πάθη.Κάτω από την σκληρή του μορφή φώλιαζε μία τρυφερή ψυχή.

Αφιέρωμα Μνήμης στους Εκλιπόντες της Σιδηροδρομικής Τραγωδίας στον Άρη Μεσσηνίας

 

 

«Μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται.»

(Κατά Ματθαίον 5:4)

Υπάρχουν στιγμές που ο χρόνος δεν κατορθώνει να σβήσει. Στιγμές που μένουν χαραγμένες στη συλλογική μνήμη ενός τόπου σαν ανεξίτηλο σημάδι, σαν κερί αναμμένο μπροστά στο εικονοστάσι της ιστορίας. Μία τέτοια στιγμή υπήρξε η 7η Ιουνίου 1988, όταν στον Άρη Μεσσηνίας η μοίρα έγραψε μία από τις πιο πικρές σελίδες της τοπικής μας ιστορίας.

Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, η καθημερινότητα μετατράπηκε σε θρήνο. Η σύγκρουση της αμαξοστοιχίας με τη νταλίκα στην αφύλακτη διάβαση άφησε πίσω της πόνο, δάκρυα και τρεις ανθρώπινες ζωές που έφυγαν πρόωρα για το μεγάλο ταξίδι της αιωνιότητας.

Η Ασπασία Ηλιοπούλου, 59 ετών, εργαζόμενη, σύζυγος και μητέρα,  άνθρωπος του μόχθου και της προσφοράς. Η Κωνσταντίνα Βακαλοπούλου και ο σύζυγός της Δημήτριος Βακαλόπουλος, που βρέθηκαν μαζί στην επίγεια πορεία τους και μαζί πέρασαν το κατώφλι της αιωνιότητας.

Η Βαλύρα ντύθηκε στα μαύρα.

Η μαγεία υπό το φως της Ορθόδοξης Θεολογίας: Πνευματικές συνέπειες και η προστασία της χάριτος του Θεού

 

Εισαγωγή

Το ζήτημα της μαγείας απασχολεί τον άνθρωπο από την αρχαιότητα μέχρι τις ημέρες μας. Παρά την πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας, η αναζήτηση υπερφυσικών λύσεων σε προσωπικά, οικογενειακά ή κοινωνικά προβλήματα εξακολουθεί να οδηγεί πολλούς ανθρώπους σε πρακτικές που η Ορθόδοξη Εκκλησία θεωρεί ασυμβίβαστες με την πίστη στον Θεό. Η μαγεία, οι μαντείες, η αστρολογία, τα μέντιουμ, οι ενεργειακές πρακτικές και κάθε μορφή αποκρυφισμού παρουσιάζονται συχνά ως αθώες ή ωφέλιμες μέθοδοι. Ωστόσο, η εκκλησιαστική παράδοση τις αντιμετωπίζει ως πνευματικό κίνδυνο, διότι μεταθέτουν την εμπιστοσύνη του ανθρώπου από τον Θεό σε άλλες δυνάμεις (Μέγας Βασίλειος, 1997).

Η πρόσφατη αναφορά της Γερόντισσας Λυδίας ότι έχει δει ακόμη και κατά τη διάρκεια βαπτίσεων ανθρώπους να επιδίδονται σε μαγικές πρακτικές, αναδεικνύει μια βαθύτερη πνευματική κρίση. Η μαρτυρία αυτή δεν εστιάζει τόσο στη δύναμη της μαγείας όσο στην εξάπλωση του φόβου, της δεισιδαιμονίας και της έλλειψης εμπιστοσύνης στη χάρη του Θεού.

Υπό το φως της πανσέληνου, με το Tsouka Trail στον κάμπο της Βαλύρας

 

 

                                                                      Φωτό: Pinterest

Υπάρχουν νύχτες που η φύση μοιάζει να ψιθυρίζει ιστορίες. Νύχτες που το φως του φεγγαριού μεταμορφώνει το γνώριμο τοπίο σε έναν κόσμο γεμάτο γαλήνη, μυστήριο και ομορφιά. Μια τέτοια ξεχωριστή εμπειρία ετοιμάζεται να προσφέρει η ομάδα Tsouka Trail στη Βαλύρα τη Δευτέρα 29 Ιουνίου, και ώρα 20:45 με σημείο εκκίνησης τον σιδηροδρομικό σταθμό της Βαλύρας.  Προσκαλεί φίλους της πεζοπορίας, της φύσης και της τοπικής παράδοσης σε μια μοναδική νυχτερινή διαδρομή υπό το σεληνόφως, στον κάμπο του χωριού.

Με σημείο εκκίνησης τον ιστορικό σιδηροδρομικό σταθμό της Βαλύρας, οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τον Μεσσηνιακό κάμπο με έναν διαφορετικό τρόπο, σε μία διαδρομή 6 χιλιομέτρων. Μακριά από τους θορύβους της καθημερινότητας και τη ζέστη της ημέρας, η διαδρομή θα εξελιχθεί κάτω από το απαλό φως του φεγγαριού, προσφέροντας μια εμπειρία που συνδυάζει άσκηση, χαλάρωση, γνώση και κοινωνική επαφή.

Η πρωτοβουλία ανήκει στην δραστήρια ομάδα Tsouka Trail, η οποία τον τελευταίο καιρό έχει συμβάλει σημαντικά στην ανάδειξη της φυσικής ομορφιάς της Βαλύρας και της ευρύτερης περιοχής. Ψυχή της προσπάθειας είναι η κα Σοφία Μπούτση Καρύδη και ο σύζυγός της, γεωπόνος κος Νίκος Καρύδης, οι οποίοι με συνέπεια και αγάπη για τον τόπο  οργανώνουν δράσεις που φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά στη φύση.

Οι «σουρλουλούδες» του 1960: στη ζωή και στον κινηματογράφο

 

                                                             Φωτό: Pinterest

Η λέξη «σουρλουλού» είναι από εκείνες τις χαρακτηριστικές λαϊκές εκφράσεις που κουβαλούν μέσα τους ολόκληρη εποχή. Δεν είναι απλώς ένας χαρακτηρισμός, αλλά ένα κοινωνικό σχόλιο που αποτυπώνει αντιλήψεις, ήθη και φόβους μιας παλαιότερης Ελλάδας. Στη δεκαετία του 1960, μια περίοδο όπου η κοινωνία αλλάζει σταδιακά αλλά εξακολουθεί να στηρίζεται σε παραδοσιακά πρότυπα, η «σουρλουλού» γίνεται μια αναγνωρίσιμη φιγούρα τόσο στην καθημερινή ζωή όσο και στον Ελληνικό κινηματογράφο.

Η λέξη χρησιμοποιείται λαϊκά για να περιγράψει μια γυναίκα ζωηρή, εξωστρεφή, που της αρέσει η βόλτα και η διασκέδαση, αλλά και, ανάλογα με το ύφος, επιπόλαιη ή «άμυαλη» με την παραδοσιακή έννοια. Σε αυστηρότερες κοινωνικές αναγνώσεις της εποχής, μπορούσε να υπονοήσει και μια γυναίκα που ξεφεύγει από τα αποδεκτά όρια σεμνότητας και κοινωνικής συμπεριφοράς. Η λέξη είχε πάντοτε μια διπλή όψη: άλλοτε χρησιμοποιούνταν μειωτικά και άλλοτε σχεδόν χαϊδευτικά, για να περιγράψει μια κοπέλα ζωηρή, παιχνιδιάρα και γεμάτη νάζι.

Αναζητώντας την Ευτυχία: Φιλοσοφική, Ψυχολογική, Κοινωνιολογική και Θεολογική προσέγγιση

 

«Η ευτυχία έρχεται όταν σταματάμε να παραπονιόμαστε για τα προβλήματα που έχουμε και ευχαριστούμε το Θεό για τα προβλήματα που δεν έχουμε» διατείνεται η φίλη μας αγιογράφος κα Μαίρη Δημοπούλου, που μάς έδωσε το ερέθισμα γι΄αυτό το άρθρο.

Εισαγωγή

Η παραπάνω φράση συμπυκνώνει μια βαθιά υπαρξιακή και πνευματική στάση απέναντι στη ζωή, η οποία διαπερνά τη φιλοσοφία, την ψυχολογία, την κοινωνιολογία . Στην ουσία της, δεν προτείνει μια επιφανειακή αισιοδοξία, αλλά μια ριζική μετατόπιση του τρόπου με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα: από τη διαρκή εστίαση στην έλλειψη, στη συνειδητοποίηση της παρουσίας του αγαθού, ακόμη και όταν αυτό εκφράζεται ως «απουσία κακού». Η έννοια της ευγνωμοσύνης λειτουργεί ως κεντρικός άξονας αυτής της μεταμόρφωσης, οδηγώντας σε μια βαθύτερη κατανόηση της ευτυχίας ως εσωτερικής κατάστασης και όχι εξωτερικής συνθήκης.