Το Τετράμορφο Σεραφείμ των Μετεώρων: Αγιογραφική, Θεολογική και Λειτουργική Ανάλυση

 

                                                                     Φωτό: Pinterest

1. Εισαγωγή

Η βυζαντινή μνημειακή ζωγραφική συνιστά μια από τις υψηλότερες εκφράσεις της ορθόδοξης θεολογίας σε εικαστική μορφή. Ο ναός, ως «ουρανός επί γης», δεν διακοσμείται απλώς με εικόνες, αλλά συγκροτεί ένα ορατό θεολογικό σύστημα, στο οποίο κάθε παράσταση έχει συγκεκριμένη δογματική, λειτουργική και μυσταγωγική λειτουργία  (Mango, 1996). Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η παράσταση του Τετραμόρφου, η οποία αποτελεί μία από τις πλέον σύνθετες και πολυσήμαντες εικονογραφικές συνθέσεις της βυζαντινής παράδοσης.

Η τοιχογραφία που εξετάζουμε, προερχόμενη από τα Μετέωρα και πιθανότατα από το καθολικό της Ιεράς Μονής Βαρλαάμ ή της Ιεράς Μονής Μεγάλου Μετεώρου, απεικονίζει ένα τετράμορφο εξαπτέρυγο σεραφείμ. Στο κέντρο δεσπόζει ανθρώπινο πρόσωπο, ενώ αριστερά εικονίζεται βους, δεξιά λέων και άνωθεν αετός (Chatzidakis, 1985). Οι μορφές συγκροτούν ενιαίο οργανισμό και περιβάλλονται από έξι πτέρυγες βαθυκύανου χρώματος με χρυσοκονδυλιές. Η σύνθεση αυτή δεν αποτελεί απλή παράθεση συμβόλων των Ευαγγελιστών, αλλά βαθιά θεολογική ερμηνεία της ενότητας του Ευαγγελίου, της δοξολογικής κίνησης της κτίσης και της μεταδόσεως της θείας χάριτος προς τον πιστό.

Στο παρόν άρθρο επιχειρείται συστηματική ανάλυση της εικόνας με βάση την εικονογραφία, τη βιβλική της θεμελίωση, τις πατερικές ερμηνείες, τη συμβολική των μορφών και των χρωμάτων, καθώς και τη λειτουργική της σημασία.

Η Φραγκοσυκιά της Αγάπης στη Βαλύρα

                                                            Φωτό: Ε.Η.Κ.

Στη Βαλύρα Μεσσηνίας, εκεί όπου οι ελαιώνες αγκαλιάζουν τους λόφους και το καλοκαίρι μοσχοβολά θυμάρι και ώριμο σύκο, γεννήθηκε μια ιστορία που δεν μοιάζει με τις άλλες. Δεν είναι ιστορία ηρώων ούτε μεγάλων γεγονότων. Είναι η ιστορία ενός φυτού. Μιας φραγκοσυκιάς χωρίς αγκάθια.

Και μαζί της, η ιστορία ενός ανθρώπου: του αείμνηστου   Γιώργου Δημητρίου Γρίβα.

Από τη δεκαετία του 1950, στον κήπο του, φύτρωσε μια φραγκοσυκιά διαφορετική. Δεν είχε αγκάθια. Τα φύλλα της – οι φλαμούδες – ήταν τελείως λεία. Τα άνθη της άνοιγαν την άνοιξη σε αποχρώσεις ανάμεσα στο κίτρινο και το ανοιχτό πορτοκαλί, σαν μικροί ήλιοι. Και τα φραγκόσυκά της ωρίμαζαν το καλοκαίρι σε βαθύ πορτοκαλοκόκκινο χρώμα, γεμάτα γλύκα. Όπως τότε, έτσι και σήμερα στους κήπους των εγγονιών του, τη μεταφύτεψε  ως ευλογία και ιερή παρακαταθήκη μνήμης.

Τα Όπλα του Θεού: Τρόπαια ταπεινής πίστης και προσφοράς αγάπης προς τον Θεό και τον πλησίον

 

                                                                        Φωτό: Pinterest

1. Εισαγωγή

Η πνευματική ζωή της Εκκλησίας περιγράφεται συχνά με εικόνες δυναμικές και παραστατικές. Μία από τις πιο ισχυρές και διαχρονικές είναι η εικόνα της «πανοπλίας του Θεού», όπως την παραδίδει ο Απόστολος Παύλος στην Προς Εφεσίους Επιστολή. Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί απλώς μια ποιητική μεταφορά· είναι θεολογική σύνοψη της πνευματικής πάλης του χριστιανού, πρόσκληση σε εγρήγορση και βεβαίωση ότι ο αγώνας δεν είναι μοναχικός, αλλά εν Χριστώ και εν τη Εκκλησία.

Ο Απόστολος Παύλος, ζώντας σε έναν κόσμο όπου η ρωμαϊκή στρατιωτική παρουσία ήταν καθημερινή πραγματικότητα, χρησιμοποιεί τα στοιχεία της στρατιωτικής εξάρτυσης για να αποδώσει αλήθειες βαθιά πνευματικές. Η πάλη του πιστού δεν είναι «προς αίμα και σάρκα», αλλά «προς τας αρχάς, προς τας εξουσίας, προς τους κοσμοκράτορας του σκότους του αιώνος τούτου». Η πανοπλία δεν είναι ανθρώπινο κατασκεύασμα, αλλά δώρο και εντολή Θεού· δεν φοριέται εξωτερικά, αλλά ενδύεται εσωτερικά, στην καρδιά και στον νου.

Βαλύρα Μεσσηνίας: Η γαλατόπιτα της Τυροφάγου και η ζεστή καρδιά της παράδοσης

                          

                                        κα Γεωργία Μπουρίκα- Μαρινοπούλου

Στη γλυκιά αγκαλιά της Βαλύρας, εκεί όπου οι εποχές μοιάζουν να ακολουθούν ακόμη τον παλμό των παλιών καιρών, η εβδομάδα της Τυροφάγου δεν είναι απλώς μια περίοδος πριν από τη Σαρακοστή. Είναι μια ζωντανή μνήμη. Ένα κάλεσμα σε γεύσεις, αρώματα και πρόσωπα που κρατούν άσβεστη τη φλόγα της παράδοσης. Και ανάμεσα σε όλα τα καλούδια που στολίζουν τα τραπέζια και τις καρδιές των ανθρώπων, ξεχωρίζει ένα γλύκισμα απλό και συνάμα βαθιά συμβολικό: η γαλατόπιτα.

Στη Βαλύρα, οι κυρίες του  Συλλόγου Γυναικών Βαλύρας διατηρούν  το έθιμο και προσφέρουν  γαλατόπιτα την Κυριακή πριν από την Καθαρά Δευτέρα στην αποκριάτικη εκδήλωσή τους. Δεν πρόκειται για μια τυχαία επιλογή. Το γάλα, τα αυγά, το βούτυρο – όλα τα «λευκά» και πλούσια αγαθά που επιτρέπονται ακόμη πριν τη νηστεία – γίνονται η βάση ενός γλυκού που αποχαιρετά την αφθονία και προετοιμάζει το σώμα και το πνεύμα για την εγκράτεια της Σαρακοστής.

 Η Γεωργία της Βαλύρας – φύλακας της γεύσης και της μνήμης

Οι τρεις φίλες της πνευματικής ζωής: Απόσταση, Υπομονή και Σιωπή

 

                                                     Φωτό: Αφροδίτη Δέλλια στο FB

1. Εισαγωγή

Στην πνευματική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, οι αρετές δεν παρουσιάζονται ως αφηρημένες ηθικές έννοιες, αλλά ως ζωντανές πραγματικότητες που αγιάζουν τον άνθρωπο και τον ενώνουν με τον Θεό. Οι Πατέρες μιλούν για την άσκηση όχι ως αυτοσκοπό, αλλά ως τρόπο θεραπείας της καρδιάς. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, μπορούμε να προσεγγίσουμε τρεις «Αγίες» μορφές – την Απόσταση, την Υπομονή και τη Σιωπή – όχι ως ποιητική μεταφορά, αλλά ως τρεις πυλώνες της εν Χριστώ ζωής.

Όπως διδάσκει ο Όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης, το ουσιαστικό είναι να φύγουμε από τον τύπο και να πορευθούμε στην ουσία, και ό,τι γίνεται να γίνεται από αγάπη. Οι τρεις αυτές αρετές αποτελούν εκφράσεις αυτής της αγάπης, όταν βιώνονται με διάκριση και ταπείνωση.

Αγία Φιλοθέη: Ασκητική αυταπάρνηση και κοινωνική επανάσταση

 

1. Εισαγωγή

Η Αγία Φιλοθέη η Αθηναία (1522–1589), η επονομαζόμενη «Κυρά των Αθηνών», αποτελεί μία από τις λαμπρότερες μορφές της περιόδου της Τουρκοκρατίας. Το πρόσωπό της συνδυάζει την αρχοντική καταγωγή με την ασκητική αυταπάρνηση, τη μυστική προσευχή με την έμπρακτη κοινωνική επανάσταση. Σε μια εποχή κατά την οποία ο ελληνικός λαός βίωνε τη σκληρότητα της οθωμανικής κυριαρχίας, εκείνη ανέδειξε ένα πρότυπο πίστεως, φιλανθρωπίας και εθνικής συνείδησης, που υπερέβαινε τα στενά όρια της προσωπικής ευσέβειας και μεταβαλλόταν σε οργανωμένο έργο αγάπης.

Η εποχή της αφθονίας: Δημιουργοί νοήματος και καταναλωτές αφθονίας

 

Φωτό: Ε.Η.Κ.

 

1. Εισαγωγή: Από την έλλειψη στην αφθονία

Η προοπτική μιας «εποχής της αφθονίας», όπως την έχει περιγράψει ο Elon Musk, δεν αποτελεί απλώς τεχνολογική υπόσχεση· συνιστά υπαρξιακή πρόκληση. Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, με αιχμή οργανισμούς όπως η OpenAI, διαμορφώνει έναν νέο πολιτισμικό ορίζοντα όπου η παραγωγή αγαθών, υπηρεσιών και ακόμη και γνώσης ενδέχεται να καθίσταται όλο και λιγότερο εξαρτημένη από τον ανθρώπινο κόπο.

Το κεντρικό ερώτημα δεν είναι μόνο οικονομικό ή τεχνολογικό· είναι ανθρωπολογικό: τι γίνεται με την αρετή, το νόημα και την ταυτότητα του ανθρώπου όταν η ανάγκη παύει να αποτελεί κινητήρια δύναμη; Αν η έλλειψη υπήρξε ο παιδαγωγός της ανθρώπινης ιστορίας, τι θα συμβεί όταν αυτή υποχωρήσει; Η αφθονία υπόσχεται ελευθερία από τον μόχθο· ταυτόχρονα, όμως, απειλεί να απογυμνώσει τον άνθρωπο από εκείνη την υπαρξιακή ένταση που γεννά δημιουργία, υπευθυνότητα και υπέρβαση.

Όταν θα γελάσει το ποτάμι

 

                                                              Φωτό: Pinterest

Οι πλημμύρες και τα έντονα καιρικά φαινόμενα έχουν αφήσει βαθύ αποτύπωμα στις παιδικές ψυχές. Τα μικρά παιδιά γεμίζουν ανασφάλεια με τρεις κυρίως τρόπους: όταν βιώνουν από κοντά τις καταρρακτώδεις βροχές και τις πλημμύρες· όταν παρακολουθούν στην τηλεόραση εικόνες τρόμου· και όταν ακούν τους μεγάλους να αφηγούνται ιστορίες απελπισίας και απώλειας.

Ιδιαίτερα τα παιδιά της επαρχίας, που ζουν πλάι σε ποτάμια και χειμάρρους, αντικρίζουν καθημερινά τα ορμητικά νερά, τα λασπόνερα και τις καταστροφές. Ο φόβος, η αβεβαιότητα και το άγχος φωλιάζουν μέσα τους. Κι αν συχνά φαίνονται σιωπηλά ή απορροφημένα στον μικρό τους κόσμο, αυτό δεν σημαίνει πως δεν καταλαβαίνουν. Τα παιδιά διαθέτουν μια λεπτή, ενορατική ικανότητα· αντιλαμβάνονται αμέσως ό,τι μοιάζει απειλητικό γύρω τους και το κουβαλούν μέσα τους, ακόμη κι αν δεν το εκφράζουν με λόγια.

Σκέφτομαι συχνά μια συνομιλία που είχα με ένα πεντάχρονο κοριτσάκι από αγροτική οικογένεια στη Μεσσηνία. Το σπίτι τους βρίσκεται κοντά σε ρέμα, και  το υπόγειο  είχε  πλημμυρίσει.

Οι οδοί των υδάτων από αρχαιοτάτων χρόνων

   

                                                                        Φωτό: Ε.Η.Κ.

1. Εισαγωγή

Ο νεοπλατωνικός φιλόσοφος Πρόκλος, στον Ύμνο προς την Αθηνά, ανακαλεί μια κοσμογονική σκηνή: πέτρες που κυλούν από το ρήγμα του Βορείου Αιγαίου, ύδατα που κατακλύζουν την Εύβοια και την Αττική και κατόπιν την υποχώρηση των υδάτων και την παρέμβαση της θεάς που φυτεύει την ελαία, στην Ακρόπολη των Αθηνών, εγκαινιάζοντας μια νέα τάξη πραγμάτων. Η ποιητική αυτή αφήγηση δεν αποτελεί απλώς θρησκευτικό ύμνο, αλλά ένα πολυεπίπεδο κείμενο στο οποίο η γεωλογική μνήμη, η φιλοσοφική δομή του νεοπλατωνισμού και η ενανθρώπιση του Υιού και Λόγου του Θεού  στον Χριστιανισμό συμπλέκονται σε ενιαίο ερμηνευτικό σχήμα. Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται μια διευρυμένη ανάγνωση του αποσπάσματος, με έμφαση στη γεωμορφολογική του διάσταση, στη μεταφυσική του δομή και στη δυνατότητα θεολογικής επανερμηνείας της Αθηνάς ως προτυπώσεως του Θείου Λόγου του Τριαδικού Θεού, ενώ παράλληλα εντάσσεται η σύγχρονη εμπειρία των πλημμυρών ως δραματική υπενθύμιση της διατάραξης της κοσμικής ισορροπίας.

Θεωρία σημαίνει Θεού θέαση

                                                                      Φωτό: Ε.Η.Κ.

1. Εισαγωγή

Θεωρία σημαίνει Θεού θέαση. Η λέξη δεν δηλώνει μια αφηρημένη διανοητική λειτουργία, αλλά εμπειρία κοινωνίας με τον ζώντα Θεό. Στην πατερική παράδοση η θεωρία είναι καρπός καθάρσεως και φωτισμού· είναι η μετοχή του ανθρώπου στις άκτιστες ενέργειες του Θεού, όπως διατύπωσε θεολογικά ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς στο έργο του «Υπέρ των Ιερώς Ησυχαζόντων» (Παλαμάς, 1982). Ο άνθρωπος δεν δημιουργήθηκε για να μείνει κλεισμένος στα όρια της αυτάρκειάς του, αλλά για να κινηθεί προς το άπειρο της θείας αγάπης.

Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Τήρων: Βίος, Θαύματα καὶ Πνευματικοὶ Μαργαρίτες

 

Φωτό: Ε.Η.Κ.

1. Εἰσαγωγή

Ὁ Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Τήρων ἀνήκει στὸν πάνσεπτο χορό τῶν Μεγαλομαρτύρων τῆς Ἐκκλησίας μας καὶ ἡ μνήμη του τιμᾶται στὶς 17 Φεβρουαρίου, ἐνῶ τὸ θαῦμα τῶν κολλύβων ἀνακαλεῖται λειτουργικὰ τὸ πρῶτο Σάββατο τῶν Νηστειῶν. Ἡ προσωνυμία «Τήρων» προέρχεται ἀπὸ τὴ λατινικὴ λέξη tiro καὶ σημαίνει τὸν νεοσύλλεκτο στρατιώτη, στοιχεῖο ποὺ ἀποκαλύπτει ὅτι ὁ Ἅγιος ἦταν νέος στὴν ἡλικία ὅταν ἐκλήθη νὰ ὁμολογήσει τὸν Χριστό. Ὁ βίος του, ὅπως διασώζεται στὸ Συναξάρι καὶ στὸ Ἐγκώμιο τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης (Gregory of Nyssa, 2007), ἀποτελεῖ θεολογικὸ καὶ ἠθικὸ πρότυπο γιὰ κάθε ἐποχή.

Στα Τσουκαλαίικα Μεσσηνίας, γεύση, μνήμη και παράδοση

 

                                              Φωτό: κα Βούλα Δημητρακοπούλου στο FB

  

Η κα Βούλα Δημητρακοπούλου, από τα Τσουκαλαίικα Μεσσηνίας, μας χάρισε μια αυθεντική, παραδοσιακή συνταγή για κολοκυθοκεφτέδες - μια συνταγή που κουβαλά μνήμες, αρώματα και την ψυχή της Μεσσηνιακής γης. Με σεμνότητα και αγάπη για την παράδοση, η κα Βούλα τιμά τις μητέρες και τις γιαγιάδες μας που κράτησαν ζωντανή την τοπική κουζίνα μέσα από απλά, αγνά υλικά και σοφές τεχνικές. Την ευχαριστούμε θερμά για την πολύτιμη προσφορά της.

Τα Τσουκαλαίικα είναι ένας μικρός, ζωντανός οικισμός της Μεσσηνίας,  κοντά στην Σκάλα και στον Μελιγαλά  με  ελαιώνες που απλώνονται μέχρι τον ορίζοντα και το άρωμα της ρίγανης και του θυμαριού που κουβαλούν μνήμες αιώνων.Σε απόσταση 6 χιλιομέτρων υπάρχει η αρχαία ακρόπολη των Τσουκαλαίικων. Πολιούχος του χωριού είναι ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος που τιμάται στην εορτή της μνήμης της αποτομής του, στις 29 Αυγούστου. Εκεί  γεννήθηκαν και διατηρήθηκαν γεύσεις αυθεντικές   από άξιες κόρες του τόπου μας, όπως η κα Βούλα Δμητρακοπούλου.

Η Μεσσηνιακή κουζίνα χαρακτηρίζεται από απλότητα, ποιότητα πρώτης ύλης και βαθιά σύνδεση με τη γη. Το ελαιόλαδο, τα χόρτα, τα λαχανικά του κήπου, τα μυρωδικά της αυλής, όλα συνθέτουν ένα διατροφικό πολιτισμό που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά.

Η Θάλασσα βγήκε στη στεριά

 

                                           Παραλία Φλοίσβου Παλαιού Φαλήρου

                                                    Φωτό:Vaggelis Gkogkos

1. Εισαγωγή

Όταν ο Θεός, σύμφωνα με την αρχαία κοσμογονική εικόνα, δημιούργησε τον κόσμο και διαχώρισε τη θάλασσα από την ξηρά, θέλησε να δώσει στα στοιχεία της φύσης μια ισορροπία. Η ξηρά, σταθερή και προσβάσιμη· η θάλασσα, απέραντη και ρευστή. Όμως σήμερα αυτή η ισορροπία μοιάζει να «σπάει»: η θάλασσα σπρώχνει στη στεριά, οι άνεμοι φουσκώνουν, οι ουρανοί γεμίζουν νερό από εκεί που δεν περιμέναμε, και η γη καίγεται από τη ζέστη. Το φαινόμενο δεν είναι απλά ένα λογοτεχνικό αίσθημα· είναι μια πραγματικότητα που παρατηρείται και καταγράφεται ολοένα πιο συχνά σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που πλήττουν την Ευρώπη, την Ελλάδα και την Μεσόγειο είναι εντονότερα και συχνότερα από αυτά που γνώριζαν οι προηγούμενες γενιές.

Σε αυτό το άρθρο θα εξετάσουμε τα πρόσφατα φαινόμενα, τις αιτίες τους, τι μπορούμε να καταλάβουμε από αυτά καθώς και τι σημαίνουν για τον άνθρωπο και τον τρόπο ζωής του. Θα συζητήσουμε τις επιστημονικές εξηγήσεις, θα αναλογιστούμε πολιτισμικά και ηθικά ζητήματα που προκύπτουν, και θα προτείνουμε τρόπους αντιμετώπισης.

Τα τεχνάσματα των πειρασμών

 

1. Εισαγωγή

Η πνευματική ζωή, κατά την ορθόδοξη πατερική παράδοση, δεν αποτελεί μια απλή ηθική προσπάθεια βελτίωσης, αλλά δυναμική πορεία κοινωνίας με τον Θεό μέσα από αγώνα, διάκριση και ταπείνωση. Οι Άγιοι Πατέρες μιλούν για έναν «αόρατο πόλεμο» που διεξάγεται κυρίως στο εσωτερικό της καρδιάς, στον χώρο των λογισμών. Εκεί ο άνθρωπος καλείται να διακρίνει τι προέρχεται από τη χάρη του Θεού και τι από την πλάνη του πειρασμού.

Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης υπογραμμίζει ότι το άγχος αποτελεί ένδειξη ότι ο άνθρωπος δεν κινείται στον χώρο της Θείας Χάριτος. Ο Θεός δεν πιέζει ούτε καταδυναστεύει· ενεργεί με ειρήνη και ελευθερία. Αντίθετα, ο πειρασμός συχνά δεν πηγαίνει κόντρα, αλλά σπρώχνει τον άνθρωπο στην υπερβολή, ώστε να τον εξαντλήσει και τελικά να τον οδηγήσει σε σύγχυση ή απογοήτευση.

Αφιέρωμα: Η νηστεία χωρίς αγάπη είναι άκαρπη

                                   

1. Εισαγωγή

Η νηστεία αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους και ιερότερους θεσμούς της πνευματικής ζωής της Εκκλησίας. Δεν είναι απλώς μια διατροφική αλλαγή ή μια παραδοσιακή συνήθεια, αλλά ένας βαθύς τρόπος μετανοίας, αυτογνωσίας και επιστροφής στον Θεό. Ωστόσο, όπως μας διδάσκουν οι Άγιοι Πατέρες, η νηστεία χωρίς αγάπη, χωρίς ταπείνωση και χωρίς συγχωρητικότητα, καθίσταται άκαρπη, ακόμη και επιβλαβής γιατί αυξάνει την κενοδοξία.

Η περίοδος που διανύουμε, η εβδομάδα της Τυροφάγου, αποτελεί το κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Είναι ο χρόνος της προετοιμασίας, της συγγνώμης, της εσωτερικής κάθαρσης. Η Εκκλησία μας καλεί όχι απλώς να περιορίσουμε τις τροφές, αλλά να θεραπεύσουμε την καρδιά. Διότι «νηστεία αληθινή εστίν η των κακών αλλοτρίωσις» (Μέγας Βασίλειος, PG 31, 168B).

Είσαι και πολύ νάρκισσος!

 

                                                                     Φωτό: Pinterest

Η Μαριάννα, το έτος 2015, ήταν μία νεαρή και πολλά υποσχόμενη ψυχολόγος. Είχε ολοκληρώσει τις μεταπτυχιακές της σπουδές στον Τομέα Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και επρόκειτο να φύγει άμεσα για το Λονδίνο, προκειμένου να πραγματοποιήσει ένα δεύτερο Μάστερ, μέχρι τη στιγμή που γνώρισε έναν γιατρό, δύο χρόνια μεγαλύτερό της, και τον ερωτεύθηκε σφόδρα.

Εκείνος ανταποκρινόταν στο κάλεσμά της, είχε όμως ένα πρόβλημα. Ψυχαναγκαστικά κοιτούσε συνεχώς στο κινητό του τη μορφή του, για να διαπιστώσει αν είναι όπως πρέπει — δηλαδή άψογος, κοινώς κούκλος. Αφιέρωνε πολλές ώρες στο κινητό του τηλέφωνο· παρατηρούσε το πρόσωπό του, το φωτογράφιζε και το κοιτούσε με τις ώρες στην οθόνη του υπολογιστή του.

Μέγας Βασίλειος:Ο χρόνος της ζωής του ανθρώπου είναι δώρο μετανοίας

 

 

                                                          Φωτό: Pinterest

1.Εισαγωγή

Ο άνθρωπος βιώνει τον χρόνο ως φθορά, ως διαδοχή γεγονότων, ως πορεία προς το γήρας και τον θάνατο. Ωστόσο, η πατερική θεολογία δεν αντιλαμβάνεται τον χρόνο ως τραγική αναγκαιότητα αλλά ως θεία οικονομία. Ο χρόνος δεν είναι απλώς το πλαίσιο μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται η ζωή· είναι ο ίδιος δώρο της θείας φιλανθρωπίας. Ο Μέγας Βασίλειος, ερμηνεύοντας το μυστήριο της δημιουργίας και της σωτηρίας, υπογραμμίζει ότι ο παρών βίος μάς παραχωρείται ως ευκαιρία επιστροφής προς τον Θεό (Βασίλειος ο Μέγας, 1993).

Η καθυστέρηση της τελικής κρίσεως δεν εκφράζει αδιαφορία του Θεού, αλλά τη μακροθυμία Του. Όπως σημειώνει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, «ὅσο ζῇς, ἔχεις καιρὸν μετανοίας» (Χρυσόστομος, PG 58, 787). Επομένως, ο χρόνος της ζωής δεν είναι αυτονόητο δικαίωμα· είναι ευκαιρία θεραπείας. Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να αναδείξει θεολογικά αυτήν την αλήθεια, θεμελιώνοντάς την στον Μέγα Βασίλειο και στην ευρύτερη πατερική παράδοση. Ακολουθεί ένα ερωτηματολόγιο για στοχασμό και ενδοσκόπηση.

Έξω βρέχει, η Καλαμάτα τρέχει!

 

                            Φωτογραφίες: Σύλλογος Δρομέων Υγείας Μεσσηνίας

Η 14η Φεβρουαρίου είναι παγκοσμίως γνωστή ως η ημέρα της αγάπης. Στην Καλαμάτα όμως, φέτος, η αγάπη πήρε μια διαφορετική μορφή: τη μορφή της κίνησης, της υγείας, της ευεξίας και της συλλογικότητας. Παρά τον άστατο καιρό, τις πλημμύρες και τις φυσικές καταστροφές , περισσότεροι από 25 δρομείς ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του Συλλόγου Δρομέων Υγείας Μεσσηνίας και απέδειξαν στην πράξη ότι όταν υπάρχει θέληση, τίποτα δεν μπορεί να σταθεί εμπόδιο.

Το σύνθημα της ημέρας θα μπορούσε να είναι ένα και μόνο: «Έξω βρέχει, η Καλαμάτα τρέχει!». Και πράγματι, έτρεξε — με χαμόγελο, με ενθουσιασμό και  με καρδιά.

Αφιέρωμα στον Γέροντα Στέφανο τον Σέρβο: Ο Άνθρωπος που Άκουγε τον Θεό

 

                                                              Φωτό: Ε.Η.Κ.

Στα απόκρημνα βράχια του Αγίου Όρους, εκεί όπου η γη μοιάζει να ακουμπά τον ουρανό και η θάλασσα γλιστρά κάτω από κάθε στροφή των βράχων σαν αέναος καθρέφτης, ζούσε ένας μοναχός που είχε επιλέξει έναν δρόμο διαφορετικό από κάθε άλλον. Ο Γέροντας Στέφανος ο Σέρβος δεν αναζητούσε την αναγνώριση, ούτε τη φήμη, ούτε καν τη συντροφιά των άλλων μοναχών. Επέλεξε τη σιωπή, την απόλυτη απομόνωση και την υπέρτατη εγρήγορση της ψυχής, κρεμασμένος κυριολεκτικά πάνω από την άβυσσο.

Η ζωή του Γέροντα Στεφάνου ήταν μια καθημερινή άσκηση στην απλότητα και την πνευματική αφιέρωση. Για δεκαετίες, δεν κατέβηκε στον κόσμο, ούτε στις Καρυές ούτε στα γύρω μοναστήρια. Η σπηλιά του ήταν τόσο μικρή που όταν ξάπλωνε, τα πόδια του έβγαιναν έξω από την είσοδο, πάνω από το κενό, πάνω από την θάλασσα που απλωνόταν σαν γαλάζιο πέπλο χιλιάδες πόδια χαμηλότερα. Σε αυτή τη σπηλιά, ο χρόνος φαινόταν να είχε σταματήσει, και το μόνο που υπήρχε ήταν η φωνή της φύσης, οι άνεμοι, η μυρωδιά του αλμυρού νερού και η απόλυτη ησυχία που μόνο η απόλυτη απομόνωση μπορεί να προσφέρει.

Η Κρίση ως Αποκάλυψη: Θεολογικὴ και Πατερικὴ προσέγγιση της Δευτέρας Παρουσίας

 

                                                                      Φωτό: Ε.Η.Κ.

 Εισαγωγή

Η Κυριακή της Απόκρεω μας φέρνει αντιμέτωπους με το μεγαλείο και ταυτόχρονα το φοβερό μυστήριο της Δευτέρας Παρουσίας. Ο λόγος του Κυρίου για την κρίση (Ματθ. 25,31–46) αποτελεί αποκάλυψη της έσχατης αλήθειας. Ωστόσο, η Εκκλησία δεν παρουσιάζει την κρίση ως αυστηρή νομική διαδικασία, όπου επιβάλλονται ποινές ή ανταμοιβές με εξωτερικό τρόπο. Η πατερική θεολογία την βλέπει ως φανέρωση· ως αποκάλυψη του εσωτερικού μας κόσμου· ως αλήθεια χωρίς προσωπεία.

Η εσχατολογία της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι βαθιά προσωπική και υπαρξιακή. Ο Θεός δεν αλλάζει· η θεία αγάπη παραμένει αναλλοίωτη. Αυτό που μεταβάλλεται είναι η δική μας ανταπόκριση. Η κρίση αποκαλύπτει τι έγινε η αγάπη μας.Ακολουθεί κι ένα ερωτηματολόγιο για αυτοαξιολόγηση και στοχασμό.

Εὐαγγέλιο Κυριακῆς Ἀπόκρεω (Κατά Ματθαίον 25,31–46)

 

 

Τὸ εὐαγγέλιο τῆς ἡμέρας ἀποτελεῖ κορυφαία ἀποκάλυψη τοῦ κριτηρίου τῆς σωτηρίας. Ὁ Χριστὸς ἀποκαλύπτει ὅτι ἡ Κρίση θὰ γίνει μὲ βάση τὰ ἔργα τῆς ἀγάπης μας προς τόν πλησίον.

Τὸ Εὐαγγέλιο  

 

 Είπε ο Κύριος: Όταν έρθει ο Υιός του Ανθρώπου μέσα στη δόξα Του και όλοι οι άγιοι άγγελοι μαζί Του, τότε θα καθίσει στον θρόνο της δόξας Του.

Και θα συγκεντρωθούν μπροστά Του όλα τα έθνη, και θα τους χωρίσει τον έναν από τον άλλον, όπως ο βοσκός χωρίζει τα πρόβατα από τα κατσίκια.

Και θα βάλει τα πρόβατα στα δεξιά Του και τα κατσίκια στα αριστερά.

Τότε ο Βασιλιάς θα πει σε εκείνους που βρίσκονται στα δεξιά Του: «Ελάτε, οι ευλογημένοι του Πατέρα Μου, κληρονομήστε τη Βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από τη δημιουργία του κόσμου.

Γιατί πείνασα και μου δώσατε να φάω, δίψασα και μου δώσατε να πιω, ήμουν ξένος και με φιλοξενήσατε,

ήμουν γυμνός και με ντύσατε, ήμουν άρρωστος και με επισκεφθήκατε, ήμουν στη φυλακή και ήρθατε κοντά Μου».Τότε θα Του απαντήσουν οι δίκαιοι: «Κύριε, πότε Σε είδαμε να πεινάς και Σε θρέψαμε; ή να διψάς και Σε ποτίσαμε;

Πότε Σε είδαμε ξένο και Σε φιλοξενήσαμε; ή γυμνό και Σε ντύσαμε;

Πότε Σε είδαμε άρρωστο ή στη φυλακή και ήρθαμε κοντά Σου;»

Και ο Βασιλιάς θα τους απαντήσει: «Αληθινά σας λέω, εφόσον το κάνατε σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους αδελφούς Μου, σε Μένα το κάνατε».

Ἀπόστολος Κυριακῆς Ἀπόκρεω (Α΄ Κορινθίους 8,8–13· 9,1–2)

 

 

                                                         Φωτό: Romfea.gr

Ἐισαγωγή

Ἡ Κυριακὴ τῆς Ἀπόκρεω μάς τοποθετεῖ μπροστά στὸ μυστήριο τῆς Μελλούσης Κρίσεως. Πρὶν ἀκόμη ἀκούσουμε τὸ συγκλονιστικὸ εὐαγγέλιο τῆς Δευτέρας Παρουσίας, ἡ Ἐκκλησία μάς προετοιμάζει μὲ τὸν Ἀποστολικὸ λόγο. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἀναφέρεται σὲ ἕνα φαινομενικὰ δευτερεύον θέμα – τὴ βρῶση κρεάτων – γιὰ νὰ ἀναδείξει τὸ κεντρικὸ κριτήριο τῆς σωτηρίας: τὴν ἀγάπη ποὺ θυσιάζεται.

Ο Ποταμός Μαυροζούμενα και η Γέφυρα της Βαλύρας: Ανάγκη για Συνεχή Έλεγχο και Ολοκληρωμένη Αντιπλημμυρική Προστασία

                                                  Φωτό: Kostas kaukoulas-FB

Ο ποταμός Μαυροζούμενα αποτελεί έναν από τους βασικούς υδάτινους αποδέκτες της ευρύτερης περιοχής του Δήμου Μεσσήνης, διασχίζοντας τον εύφορο κάμπο και επηρεάζοντας άμεσα τη ζωή και την οικονομική δραστηριότητα της Βαλύρας. Πρόκειται για έναν ποταμό που, σε περιόδους ήπιας ροής, ενισχύει τον αγροτικό χαρακτήρα της περιοχής, ποτίζοντας καλλιέργειες και στηρίζοντας την τοπική παραγωγή. Ωστόσο, σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, μετατρέπεται σε απειλή για υποδομές, περιουσίες και ανθρώπινες δραστηριότητες.

Η γέφυρα της Βαλύρας, που αποτελεί βασικό πέρασμα προς τη Μεσσήνη και συνδέει το χωριό με τον ευρύτερο οδικό ιστό, έχει καθοριστική σημασία. Δεν είναι απλώς μια τοπική διάβαση· είναι κρίσιμος κόμβος για τη μετακίνηση κατοίκων, αγροτών, επαγγελματιών και  παιδιών. Η ασφάλεια και η στατικότητά της συνδέονται άμεσα με την καθημερινότητα της τοπικής κοινωνίας.

Η αγάπη των Σεραφείμ και η γνώση των Χερουβείμ στον Άγιο Μακάριο τον Αιγύπτιο

 

1. Εισαγωγή

Η θεολογία της Ορθόδοξης Εκκλησίας δεν αναπτύσσεται αφηρημένα, αλλά ενσαρκώνεται σε πρόσωπα που έζησαν την εμπειρία της Θείας Χάριτος. Ένα τέτοιο πρόσωπο είναι ο Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος, ο επονομαζόμενος Μέγας, πατέρας της Σκήτης και θεμελιωτής της αιγυπτιακής ασκητικής παραδόσεως. Η εικονογραφική παράδοση που τον παρουσιάζει να κρατά από το χέρι ένα Χερουβείμ δεν αποτελεί απλώς καλλιτεχνική ιδιορρυθμία, αλλά θεολογική σύνοψη της πνευματικής του καταστάσεως.

Η αγάπη των Σεραφείμ και η γνώση των Χερουβείμ, δύο κορυφαίες εκφράσεις της ουρανίου ιεραρχίας, συναντώνται στο πρόσωπο του Αγίου Μακαρίου ως βιωμένη εμπειρία καθάρσεως, φωτισμού και θεώσεως. Το παρόν άρθρο εξετάζει συστηματικά τη βιβλική και πατερική θεμελίωση των δύο αυτών αγγελικών τάξεων, τη θεολογική τους σημασία και τη σύνθεσή τους στην πνευματική ζωή και διδασκαλία του Αγίου Μακαρίου.

Ο Σύλλογος Γυναικών Βαλύρας και οι Εκδηλώσεις του Φετινού Αποκριάτικου Κύκλου

 

                                                                       Φωτό: Ε.Η.Κ.

Ο Σύλλογος Γυναικών Βαλύρας   συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία, αναδεικνύοντας την παράδοση, τη γαστρονομία και τον πολιτισμό του τόπου μας. Οι πρόσφατες εκδηλώσεις του συλλόγου, σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο ο Θαμύρις, έφεραν για μία ακόμη φορά τους κατοίκους και τους επισκέπτες κοντά στις ρίζες τους, μέσα από χορό, τραγούδι, γεύσεις και ατμόσφαιρα γιορτής. Την Κυριακή , 22 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 20:00, ο Σύλλογος Γυναικών , θα προσφέρει στην πλατεία της Βαλύρας την παραδοσιακή μακαρονάδα.

Ο Ναπολέων της Βαλύρας

 

                                       Φωτογραφίες: κ. Μάριος Κλειότης στο FB

Στην καρδιά της Μεσσηνιακής γης, εκεί όπου οι εποχές έχουν ακόμα χρώμα και οι γιορτές διατηρούν τη γνήσια, κοινοτική τους ψυχή, βρίσκεται η Βαλύρα. Ένα χωριό ζωντανό, δεμένο με τις παραδόσεις του, με ανθρώπους που κρατούν άσβεστη τη φλόγα της συλλογικότητας. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει μια μορφή που έχει καταφέρει να γίνει σύμβολο χαράς, προσφοράς και δημιουργίας: ο κύριος Μάριος Κλειότης. Για τους περισσότερους, όμως, είναι απλώς «ο Ναπολέων της Βαλύρας».

Δεν πρόκειται για έναν Ναπολέοντα αυστηρό ή απόμακρο, αλλά για έναν Ναπολέοντα με χαμόγελο, με ξύλινη κουτάλα στο χέρι και με καρδιά ανοιχτή σε όλους. Έναν άνθρωπο που κάθε εποχή του χρόνου τη ζει με πάθος, συμμετέχοντας ενεργά σε κάθε εκδήλωση, σε κάθε γιορτή, σε κάθε στιγμή που ενώνει το χωριό.

Τα ζώα των Αγίων και η θεία ανταμοιβή τους

 

 

1. Εισαγωγή

Η ορθόδοξη αγιολογική παράδοση διασώζει πλήθος διηγήσεων όπου η κτίση, και ιδιαίτερα τα ζώα, ανταποκρίνονται με τρόπο θαυμαστό στην αγιότητα του ανθρώπου. Οι ασκητές της ερήμου, απομακρυσμένοι από τον κόσμο, δεν βρέθηκαν σε αντιπαράθεση με τη φύση· αντιθέτως, συχνά έγιναν αποδέκτες της ειρηνικής της προσφοράς. Τα ζώα δεν παρουσιάζονται απλώς ως βοηθητικά πλάσματα, αλλά ως ενεργοί μάρτυρες της αποκαταστάσεως της χαμένης αρμονίας ανάμεσα στον άνθρωπο και στη δημιουργία.

Στην Αγία Γραφή ο άνθρωπος καλείται να είναι «κατ’ εικόνα» Θεού και διαχειριστής της κτίσεως. Με την πτώση, η σχέση αυτή διαταράχθηκε. Στους βίους όμως των Αγίων, βλέπουμε μια προεικόνιση της εσχατολογικής ειρήνης, όπου «λύκος και αρνίον» συνυπάρχουν αρμονικά. Το παρόν άρθρο εξετάζει συγκεκριμένα παραδείγματα από τον Συναξαριστή και τα συναφή αγιολογικά κείμενα, αναλύει τις ιδιότητες που αποδίδονται στα ζώα και διερευνά με ποιον τρόπο κατανοείται η θεία «ανταμοιβή» τους μέσα στο εκκλησιαστικό φρόνημα.

Γιορτή, Παράδοση και Συλλογικότητα στην Πλατεία της Βαλύρας

 

                                                            Φωτό: Ε.Η.Κ.

Σήμερα, Σάββατο 14 Φεβρουαρίου, στις 19:30, η καρδιά της Βαλύρας χτύπησε δυνατά στην κεντρική της πλατεία. Εκεί όπου καθημερινά συναντιούνται οι κάτοικοι για μια καλημέρα και μια κουβέντα,  ξεκίνησε   μια γιορτή γεμάτη φως, μουσική, γέλια και αρώματα που ξυπνούν μνήμες. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος ο «Θάμυρις» και ο Σύλλογος Γυναικών ενώνουν τις δυνάμεις τους και μας προσκαλούν σε μια ξεχωριστή βραδιά με παραδοσιακό παστό, λαχταριστά σουβλάκια, φωτιά που θα ζεστάνει την ατμόσφαιρα, χορό και πολλή μουσική.

Η πλατεία έχει μεταμορφωθεί σε ένα ζωντανό σκηνικό γιορτής. Πολύχρωμα σημαιάκια, χαρούμενες φωνές παιδιών, παρέες που πιάνονται χέρι-χέρι για να στήσουν χορό, μυρωδιές από τα κάρβουνα και το παστό που σιγοψήνεται. Η φωτιά  στέκει στο κέντρο, συμβολίζοντας τη ζεστασιά της κοινότητας και τη συνέχεια της παράδοσης. Γύρω της, μικροί και μεγάλοι  , όλοι μια όμορφη παρέα, αποδεικνύουν με τις παρουσίες τους πως η Βαλύρα ξέρει να γιορτάζει, να θυμάται και να δημιουργεί.

Οι Ψυχές της Θριαμβεύουσας Εκκλησίας στο Στάδιο της Πρόγευσης του Παραδείσου

 

                                                              Φωτό: Ε.Η.Κ.

1. Εισαγωγή 

 Η Ορθόδοξη Εκκλησία ομολογεί ότι η Εκκλησία είναι μία, αλλά βιώνεται σε δύο σαφείς καταστάσεις: τη Στρατευομένη (οι πιστοί που αγωνίζονται επί γης) και τη Θριαμβεύουσα (οι άγιοι και οι κεκοιμημένοι εν Χριστώ). Η Θριαμβεύουσα Εκκλησία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια· είναι η ζωντανή πραγματικότητα των ψυχών που έχουν αποχωριστεί από το σώμα, αναμένοντας την κοινή Ανάσταση, αλλά ήδη απολαμβάνοντας πρόγευση της μακαριότητας ή –αντίθετα– της κολάσεως.

Η διδασκαλία αυτή εδράζεται στην Αγία Γραφή («σήμερον μετ’ εμού έση εν τω Παραδείσω»· Λουκ. 23,43) και αναπτύσσεται πλούσια στη πατερική παράδοση. Οι Πατέρες τονίζουν ότι οι ψυχές μετά θάνατον δεν περιπίπτουν σε ανυπαρξία ή λήθη, αλλά ζουν εν συνειδήσει, βλέπουν, αισθάνονται, προσεύχονται, αναγνωρίζουν και μάλιστα έχουν παρρησία ενώπιον του Θεού.

Αφιέρωμα: Τα Κόλλυβα και το Ψυχοσάββατο στην Ορθόδοξη Παράδοση

 

                                             Φωτό: κα Μαρία Ντούρου στο FB

Μνήμη, Προσευχή και Ελπίδα Αναστάσεως

1. Εισαγωγή

Στην παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, η μνήμη των κεκοιμημένων δεν αποτελεί απλώς πολιτισμικό έθιμο ή συγκινησιακή αναφορά στο παρελθόν, αλλά βαθιά θεολογική πράξη πίστεως. Το Ψυχοσάββατο, ημέρα αφιερωμένη στη συλλογική προσευχή για τις ψυχές των αποθανόντων, συνδέει τον χρόνο με την αιωνιότητα, τη γη με τον ουρανό, τη Στρατευομένη Εκκλησία των ζώντων με τη Θριαμβεύουσα. των κεκοιμημένων.

Η λέξη «Ψυχοσάββατο» δηλώνει ακριβώς αυτό: το Σάββατο αφιερωμένο στις ψυχές. Αν και κάθε Σάββατο του εκκλησιαστικού έτους είναι ημέρα μνήμης των νεκρών, η Εκκλησία έχει καθιερώσει δύο μεγάλα Ψυχοσάββατα, με ιδιαίτερη λειτουργική και θεολογική βαρύτητα.

Το Ψυχοσάββατο δεν είναι ημέρα απελπισίας, αλλά ημέρα ελπίδας. Δεν αποτελεί   ανάμνηση του θανάτου, αλλά διακήρυξη της Αναστάσεως. Στον πυρήνα του βρίσκεται η πεποίθηση ότι ο θάνατος δεν είναι τέλος, αλλά πέρασμα προς την αιώνια ζωή, όπως αυτή φανερώθηκε δια της Αναστάσεως του Χριστού.

Ο Μύθος, το Ποτάμι και η η Ηχώ της Ιστορίας στη Βαλύρα

 

                                                 Φωτό: Στασινός Αθαν. Μπόβης

 

Εισαγωγή

Στην καρδιά της Μεσσηνίας, εκεί όπου οι πρόποδες του όρους Ιθώμη συναντούν την πεδιάδα, κυλά η Μαυροζούμενα. Το ποτάμι μας δεν είναι απλώς ένα υδάτινο πέρασμα, αλλά ένας τόπος όπου η ιστορία συναντά τον μύθο.

Σύμφωνα με τον μύθο, ο ξακουστός Θράκας μουσικός Θάμυρις τόλμησε, τυφλωμένος από την αλαζονεία του, να προκαλέσει τις Μούσες σε μουσικό αγώνα. Η ήττα του ήταν οδυνηρή: οι Μούσες τον τύφλωσαν και του στέρησαν τη δυνατότητα να τραγουδά. Συντετριμμένος, ο Θάμυρις πέταξε τη λύρα του στα νερά του ποταμού, όταν κατάλαβε ότι είναι ο Θεός και όχι ο άνθρωπος που κινεί της ζωής μας τα νήματα και μας δίνει τα χαρίσματα.

Από τότε, ο αρχαίος ποταμός περιγράφεται άλλοτε ως οργισμένος, θυμίζοντας την ύβρη του θνητού, και άλλοτε ως γαλήνιος, ψιθυρίζοντας τη χαμένη μελωδία και την επιστροφή στην Ουράνια Βασιλεία· εκεί όπου ο Θεός επιστατεί και ο άνθρωπος προσφέρει για το κοινό καλό.

Απόκριες, παράδοση, γιορτή και αντάμωμα της νέας γενιάς στο Café Agora

 

Απόψε,13 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 21:00  στο Café Agora, ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του Νηπιαγωγείου και του Δημοτικού Σχολείου Βαλύρας διοργανώνει  μία λαμπρή γιορτή που υπόσχεται να ενώσει μικρούς και μεγάλους σε ένα   αυθεντικό αποκριάτικο αντάμωμα, με μουσική, χορό, γεύσεις και άφθονο κέφι.  Είναι μια αφορμή για σύσφιξη των σχέσεων, για ενίσχυση του τοπικού δεσμού και για ενεργή συμμετοχή της νέας γενιάς στα έθιμα του τόπου μας. Ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του Νηπιαγωγείου και του Δημοτικού Σχολείου αποδεικνύει έμπρακτα ότι η παράδοση δεν μένει στάσιμη, αλλά εξελίσσεται και ανανεώνεται μέσα από τη συλλογική δράση.

Η αποψινή εκδήλωση στο Café Agora αποτελεί μια όμορφη πρωτοβουλία που φέρνει στο επίκεντρο τα παιδιά και τις οικογένειές τους. Με πρωταγωνιστές τους μαθητές, αλλά και με τη στήριξη των γονέων και των εκπαιδευτικών, η γιορτή αναμένεται να γεμίσει τον χώρο με γέλια, αποκριάτικες στολές και χορευτικές φιγούρες.

Το Νόημα της Εορτής των Αγίων Ακύλα και Πρίσκιλλας για τα Ερωτευμένα Ζευγάρια

                                                               Φωτό: Ε.Η.Κ.

1.Εισαγωγή

Σήμερα, 13 Φεβρουαρίου 2026, η Εκκλησία μας τιμά με ιδιαίτερη συγκίνηση και πνευματική χαρά τη μνήμη των Αγίων Αποστόλων Ακύλα και Πρίσκιλλας , οι οποίοι προβάλλονται ως φωτεινό πρότυπο της  εν Χριστώ συζυγίας. Η ημέρα αυτή έχει χαρακτηριστεί εύστοχα ως «ημέρα των ερωτευμένων Ορθοδόξων Χριστιανών», όχι με τη συναισθηματική ή κοσμική έννοια του έρωτα, αλλά με το βαθύ, εκκλησιαστικό και σωτηριολογικό του περιεχόμενο. Ο έρωτας, όταν αγιάζεται, μεταμορφώνεται σε αγάπη σταυρική· και ο γάμος, όταν θεμελιώνεται εν Χριστώ, γίνεται οδός αγιασμού και σωτηρίας.

Η Παραδοσιακή Οματιά της κας Βούλας Δημητρακοπούλου

 

 

                                 Η κα Βούλα Δημητρακοπούλου με τον σύζυγό της

Η Τσικνοπέμπτη μας ξύπνησε  μνήμες, αρώματα και γεύσεις που ενώνουν γενιές. Στη Βαλύρα, ένα χωριό που ξέρει να τιμά την παράδοση, η φετινή  Τσικνοπέπμτη γέμισε το διαδίκτυο με εικόνες από τραπεζώματα, ψητά στις αυλές και χορό κάτω από τα υπόστεγα, λόγω βροχής. Όμως τα γυαλιά μάς τα έβαλε η παραδοσιακή οικοδέσποινα κα Βούλα Δημητρακοπούλου  στα Τσουκαλαίικα Μεσσηνίας,  που μας θύμισε  μια ιδιαίτερη γεύση: αυτή της λαχταριστής οματιάς, που έφτιαχναν οι μητέρες μας στα παιδικά μας χρόνια. Με εικόνες και λόγια καρδιάς, η κα Βούλα Δημητρακοπούλου μας ταξίδεψε σε παλιές αυλές, σε ξυλόφουρνους που μοσχοβολούσαν και σε οικογενειακά τραπέζια γεμάτα χαμόγελα.

«Επί των ποταμών Βαβυλώνος» (Ψαλμός 136):Ο Πολυέλεος της νοσταλγίας και της πνευματικής επιστροφής

 

                                                              Φωτό: Ε.Η.Κ.

1. Εισαγωγή

Ο Ψαλμός 136 (κατά την αρίθμηση των Ο΄· 137 κατά το εβραϊκό κείμενο) αποτελεί έναν από τους πλέον συγκλονιστικούς ψαλμούς της Παλαιάς Διαθήκης. Ψάλλεται κατανυκτικά κατά την περίοδο του Τριωδίου, υπενθυμίζοντας στην Εκκλησία ότι η ζωή του πιστού είναι πορεία επιστροφής. Ο πόνος της βαβυλωνιακής αιχμαλωσίας γίνεται σύμβολο της πνευματικής εξορίας του ανθρώπου μακριά από τον Θεό.

Η Εκκλησία δεν επιλέγει τυχαία αυτόν τον ψαλμό. Μέσα στην υμνολογία του, η ιστορία γίνεται θεολογία, η μνήμη γίνεται μετάνοια, και η νοσταλγία μεταμορφώνεται σε ελπίδα.

Άγιος Μελέτιος Αντιοχείας: Ο Ποιμήν της Πραότητος και Πνευματικός Πατήρ του Ιερού Χρυσοστόμου

 

  

Αφιερωμένο στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Καρθαγένης, κ. Μελέτιο 

1.Εισαγωγή

Ο τέταρτος αιώνας υπήρξε καθοριστικός για τη δογματική συγκρότηση της Εκκλησίας. Μετά την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο (325 μ.Χ.), η αίρεση του Αρειανισμού όχι μόνο δεν εξαφανίστηκε, αλλά έλαβε νέες μορφές, διεισδύοντας σε εκκλησιαστικούς κύκλους και επηρεάζοντας αυτοκρατορικές πολιτικές. Μέσα σε αυτή τη δίνη, η μορφή του Αγίου Μελετίου Αντιοχείας αναδεικνύεται ως σημείο σταθερότητος και ενότητος.

Ο ίδιος δεν υπήρξε θεολόγος συστηματικός όπως οι Καππαδόκες, ούτε πολεμιστής του λόγου όπως ο Μέγας Αθανάσιος. Υπήρξε όμως ο άνθρωπος που ενσάρκωσε την ορθόδοξη πίστη με πραότητα, υπομονή και πνευματική διάκριση.

Τη μεγαλύτερη μαρτυρία για το πρόσωπό του μάς τη δίνει ο ίδιος ο μαθητής του, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο οποίος στον «Εγκωμιαστικό Λόγο εις τον Άγιον Μελέτιον» (PG 50, 515–526) σκιαγραφεί όχι απλώς έναν επίσκοπο, αλλά έναν πνευματικό πατέρα που σφράγισε μια ολόκληρη γενιά.

Τσικνοπέμπτη στη Βαλύρα: Παράδοση, γιορτή και αντάμωμα

 

                                                                     Φωτό: Ε.Η.Κ.

Η Τσικνοπέμπτη, μια από τις πιο αγαπημένες και γευστικές ημέρες του ελληνικού εορτολογίου, έφτασε και φέτος για να σκορπίσει χαμόγελα, αρώματα και ήχους γλεντιού σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας. Στη Βαλύρα Μεσσηνίας, έναν τόπο με βαθιές ρίζες στην παράδοση και ζωντανό το αίσθημα της κοινότητας, η ημέρα αυτή αποκτά ξεχωριστή σημασία. Τα εστιατόρια του χωριού έχουν πάρει φωτιά στην όμορφη πλατεία μας, για  να ετοιμάσουν τους μεζέδες της αποψινής βραδιάς. Η Τσικνοπέμπτη δεν είναι απλώς μια ημέρα κατανάλωσης κρέατος. Είναι μια αφορμή για σύσφιξη των σχέσεων, για ενίσχυση του τοπικού δεσμού και για ενεργή συμμετοχή της νέας γενιάς στα έθιμα του τόπου. 

Στερνή μου γνώση να σε είχα πρώτα

                                                              Φωτογραφίες: Pinterest

Ο μπάρμπα Γιάννης γεννήθηκε και πέρασε όλη τη ζωή του σε ένα χωριό της βόρειας Μεσσηνίας ως γεωργός και κτηνοτρόφος. Το έτος 1950 ήταν 45 χρονών, παντρεμένος με κοπέλα από το χωριό του, και είχαν δύο μικρά παιδιά. Αν και είχε τελειώσει το Σχολαρχείο της Ανδρούσης και καταγόταν από ευκατάστατη οικογένεια, η έπαρση του πατέρα του και το κυνήγι του χρήματος μαύρισαν την καρδιά του· έτσι αναζήτησε άλλη, πιο στενή οδό για να σταθεί στα πόδια του και να προκόψει.

Κι ενώ τα κατάφερνε πολύ καλά ως κτηνοτρόφος, ένα πράγμα δεν άντεχε: τη σφαγή των προβάτων, που έπρεπε εκείνη την εποχή να την πράττει με τα δυο του γυμνά χέρια και να τα βουτά στο αθώο αίμα. Υπέφερε πάρα πολύ, αλλά δεν το μοιραζόταν με κανέναν. Για να ηρεμήσει έπινε δυο ποτηράκια κρασί και έχυνε κρυφά δάκρυα, γιατί συνδεόταν συναισθηματικά με τα ζωντανά του και δεν ήθελε να τα αποχωριστεί.

Μια ημέρα, καθώς κατηφόριζε από τον Μελιγαλά για να πάει μέσω Βαλύρας στη Λάμπαινα να παραδώσει δύο σφαχτά, και η ώρα ήταν τρεις το μεσημέρι —ώρα κοινής ησυχίας, που, κατά τη λαϊκή φαντασία, προβάλλουν και χορεύουν στις ερημιές οι νεράιδες— του συνέβη το απίστευτο κοντά σε έναν ελαιώνα με αιωνόβιες ελιές, στην περιοχή Κουβέλι προς τη Λάμπαινα. Κοιτάζει και τι να δει!

ΤΑ ΕΠΩΝΥΜΑ ΒΑΛΥΡΑΙΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ 1844-2013

 

 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ .

ΤΑ ΕΠΩΝΥΜΑ ΒΑΛΥΡΑΙΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ 1844-2013

ΕΤΟΣ                    ΕΠΩΝΥΜΑ                      ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΚΛΟΓΕΩΝ

1844	69	112
1865	74	136
1873	82	156
1912	117
1944-5	138	ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ 373 ΑΤΟΜΑ 1540
1958	133	206 ΜΑΘΗΤΕΣ
2013	181

ΜΗΤΡΩΟ ΑΡΡΕΝΩΝ ΒΑΛΥΡΑΣ 1829-1998=218 ΕΠΩΝΥΜΑ.

 

Διαβάστε περισσότερα »