Αφιέρωμα: Το θείο και το ανθρώπινο πρόσωπο της Ορθοδόξου Εκκλησίας κατά τον 21ο αιώνα

 

Εισαγωγή

Η Εκκλησία αποτελεί ένα μοναδικό θεανθρώπινο σώμα μέσα στην ιστορία. Από τη μία πλευρά φέρει το θείο στοιχείο, καθώς ιδρύθηκε από τον Ιησού Χριστό και ζωοποιείται διαρκώς από το Άγιο Πνεύμα. Από την άλλη πλευρά, συγκροτείται από ανθρώπους, οι οποίοι, παρά την κλήση τους προς αγιασμό, παραμένουν φορείς αδυναμιών, παθών και περιορισμών. Αυτή η διττή πραγματικότητα συνιστά το θείο και το ανθρώπινο πρόσωπο της Εκκλησίας, δύο όψεις αλληλένδετες και αδιαχώριστες, οι οποίες καθορίζουν την πορεία της μέσα στον κόσμο (Meyendorff, 1983).

Ο 21ος αιώνας χαρακτηρίζεται από ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις, παγκοσμιοποίηση, πολιτισμικές μεταβολές, κρίση θεσμών και αναζήτηση νέων μορφών νοήματος. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον η Εκκλησία καλείται να διατηρήσει αλώβητη τη θεία της ταυτότητα, ενώ παράλληλα να εκφράσει με σύγχρονο τρόπο τη σωτηριολογική της αποστολή. Το ζητούμενο δεν είναι η προσαρμογή στο πνεύμα του κόσμου, αλλά η μεταμόρφωση του κόσμου διά της παρουσίας του Χριστού. Γι’ αυτό η Εκκλησία καλείται να είναι «εν τω κόσμω», χωρίς να γίνεται «εκ του κόσμου» (Ιω. 17:14-16).

Οι Μύθοι του Αισώπου με το φως της Ορθόδοξης Παράδοσης (6): Το Λιοντάρι και το Ποντίκι

 

Η δύναμη της συγχώρησης και η αξία του μικρού ανθρώπου

Στον κόσμο των ανθρώπων, όπως και στη φύση, οι ισχυροί συχνά θεωρούν ότι δεν έχουν ανάγκη τους αδύνατους. Η δύναμη γεννά πολλές φορές την αλαζονεία και η εξουσία την ψευδαίσθηση της αυτάρκειας.

Ο Αίσωπος, όμως, μέσα από έναν από τους πιο αγαπημένους μύθους του, ανατρέπει αυτή την αντίληψη. Το λιοντάρι, ο βασιλιάς των ζώων, θα σωθεί τελικά όχι από κάποιο άλλο δυνατό θηρίο, αλλά από ένα μικρό και ασήμαντο ποντίκι.

Έτσι, ο μύθος γίνεται ένας ύμνος στην ευγνωμοσύνη, στη συγχώρηση και στη μεγάλη αξία που έχει κάθε άνθρωπος, όσο μικρός και αν φαίνεται στα μάτια των άλλων.

Σοφία Μπεκρῆ:Πρότυπο ἀγωνιστικότητας ὁ Ἠλίας

 

Ἕναν ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους προφῆτες, τήν «κρηπῖδα τῶν προφητῶν» τιμάει ἡ Ἐκκλησία μας στὶς 20 Ἰουλίου, τὸν προφήτη Ἠλία, ποὺ μὲ τὴν ἀξιοθαύμαστη δράση του ἀναδείχθηκε ὑπόδειγμα ἀγωνιστοῦ πίστεως στὸν Θεὸ καὶ ἀγάπης γιὰ τὸν λαό Του. 

Τὴν κρίσιμη γιὰ τὸ Ἰσραὴλ περίοδο τοῦ 8ου αἰῶνα, ποὺ ζεῖ ὁ Ἠλίας, τὸ βόρειο βασίλειο τοῦ Ἰσραήλ, ἐπηρεασμένο ἀπὸ τοὺς βασιλεῖς του, Ἀχαὰβ καὶ Ἰεζάβελ, ἀποστατεῖ στὰ εἴδωλα. Τότε, ἐμφανίζεται «ἔξαφνα» ὁ προφήτης Ἠλίας νὰ ἐλέγξῃ τὸν Ἀχαὰβ γιὰ τὴν πλάνη του, στὴν ὁποία παρέσυρε καὶ τὸν λαό. «Ζῆ Κύριος ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, ᾧ παρέστην ἐνώπιον αὐτοῦ σήμερον ... εἰ ἔσται τὰ ἔτη ταῦτα δρόσος καὶ ὑετός, εἰ μὴ διὰ στόματός μου.» (Βασιλειῶν Γ΄, ιζ’ 1), λέει ὁ Ἠλίας στὸ ἀσεβῆ Ἀχαάβ, ὁ ὁποῖος, ἐλεγχόμενος ἀπὸ τὸν προφήτη, ξεκινάει τὴν δίωξή του. 

Οι Μύθοι του Αισώπου με το φως της Ορθόδοξης Παράδοσης (5) : Ο Κόρακας και η Αλεπού

 

Η κολακεία: το γλυκό ψέμα που οδηγεί στην πτώση

Από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας μαθαίνουμε ότι δεν είναι κάθε όμορφος λόγος και αληθινός. Υπάρχουν άνθρωποι που επαινούν όχι από αγάπη, αλλά από συμφέρον· δεν θαυμάζουν πραγματικά, αλλά επιδιώκουν να κερδίσουν κάτι από τον άλλον.

Αυτή τη διαχρονική αλήθεια παρουσιάζει ο Αίσωπος στον περίφημο μύθο του «Κόρακα και της Αλεπούς». Με δύο ζώα, μας αποκαλύπτει έναν από τους πιο ύπουλους πειρασμούς της ανθρώπινης ζωής: την κολακεία.

Ο μύθος είναι σύντομος, αλλά η σοφία του είναι ανεξάντλητη. Γιατί η κολακεία δεν εξαπατά εκείνον που γνωρίζει τον εαυτό του· εξαπατά εκείνον που θέλει να ακούσει όσα ευχαριστούν τον εγωισμό του.

Επάνω στο Πύρινο Άρμα του Προφήτου Ηλιού

Ο Προφήτης Ηλίας ο Θεσβίτης είναι ένας από τους δυναμικότερους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, ο οποίος έζησε τον 9ο αιώνα π.Χ. και εορτάζει σήμερα, 20 Ιουλίου. Η ζωή του χαρακτηρίστηκε από την απόλυτη πίστη στον αληθινό Θεό, τον πύρινο ζήλο του ενάντια στην ειδωλολατρία και το συγκλονιστικό του τέλος, καθώς δεν γνώρισε επίγειο θάνατο, αλλά ανελήφθη στους ουρανούς.

Οι Ριγανούδες της Βαλύρας τη δεκαετία του 1960

 

 

Οι Ριγανούδες της Βαλύρας δεν ήταν απλές εργάτριες της Μεσσηνιακής γης· ήταν οι ζωντανές νύμφες του Καλοκαιριού. Κάθε χρόνο, προς το τέλος του Ιουλίου, όταν ο ήλιος έκαιγε το χώμα και η ατμόσφαιρα μοσχοβολούσε αιθέριο έλαιο, οι κοπέλες του χωριού ετοιμάζονταν για τον ετήσιο τρύγο της άγριας ρίγανης.

Το ξημέρωμα της παραμονής του Προφήτου Ηλιού του 1967, βρήκε τη Μαρία και τις φίλες της να δένουν σφιχτά τον κάτασπρο κεφαλόδεσμό τους μπροστά στον προπολεμικό ξύλινο καθρέφτη.

Νὰ γίνουμε φωτεινοί

                                                        Φωτό: pemptousia

Μὲ τὴν μνήμη τῶν Πατέρων τῆς Δ’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ποὺ αὔριο τιμάει ἡ Ἐκκλησία μας, συνδέεται τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς αὐτῆς, ποὺ εἶναι ἡ Ζ’, κατὰ σειρά, Κυριακὴ τοῦ Ματθαίου. Τὸ ἀνάγνωσμα αὐτὸ ἀποτελεῖ μέρος τῆς ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλίας τοῦ Κυρίου μας (κεφάλαια ε’ – ζ’), ὅπου περιέχονται οἱ βασικὲς ἀρχὲς τῆς διδασκαλίας Του. 

Στὴν ἀρχὴ τῆς ὁμιλίας, ὁ Κύριος μακαρίζει ὅλους ἐκείνους ποὺ συνήθως ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι οἰκτείρουμε, τούς «πτωχοὺς τῷ πνεύματι», τούς «πενθοῦντες», τοὺς «πραεῖς», τοὺς «ἐλεήμονες», τοὺς «καθαροὺς τῇ καρδίᾳ», τούς «εἰρηνοποιούς», τοὺς «δικαίους» καὶ «δεδιωγμένους ἕνεκεν δικαιοσύνης», τοὺς «ὀνειδιζομένους», οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὸν λόγο Του, θὰ κερδίσουν τὴν Βασιλεία τῶν οὐρανῶν! (Ματθ., ε’ 1-12) 

Στὴν συνέχεια, ὁ Κύριος προχωρεῖ σὲ μιὰ παρομοίωση. Παρομοιάζει τοὺς μαθητὲς Του μέ «ἅλας τῆς γῆς» καί «φῶς τοῦ κόσμου». Τί, ἀκριβῶς, ἐννοεῖ;

Ο Σύλλογος Γυναικών Βαλύρας ολοκληρώνει τη φετινή του δράση με μια ξεχωριστή μουσική βραδιά

 

Με μια όμορφη καλοκαιρινή εκδήλωση στην κεντρική πλατεία της Βαλύρας ολοκληρώνει τον κύκλο των φετινών του δράσεων ο Σύλλογος Γυναικών Βαλύρας, πριν από την πραγματοποίηση των ετήσιων εκλογών για την ανάδειξη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου.

Την Πέμπτη 23 Ιουλίου, στις 9:00 το βράδυ, κάτοικοι και επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να βρεθούν σε μια γιορτή αφιερωμένη στην παράδοση, τη μουσική και τη συλλογικότητα. Τη διασκέδαση της βραδιάς θα αναλάβει το μουσικό σχήμα «Γη και Ύδωρ», με ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνει αγαπημένα λαϊκά, έντεχνα και παραδοσιακά τραγούδια, δημιουργώντας τις ιδανικές προϋποθέσεις για χορό και γλέντι μέχρι αργά.

Ο Σύλλογος Γυναικών Βαλύρας σε Εκλογική Τροχιά

 Με αίσθημα υπερηφάνειας, βαθιάς συγκίνησης και απόλυτης ικανοποίησης, ο Σύλλογος Γυναικών Βαλύρας ολοκληρώνει έναν εξαιρετικά δημιουργικό, παραγωγικό και γεμάτο προκλήσεις χρόνο δράσης. Η χρονιά που πέρασε άφησε ένα έντονο, ανεξίτηλο και θετικό αποτύπωμα στην τοπική κοινωνία, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι η συλλογική προσπάθεια, η ανιδιοτελής αγάπη για τον τόπο και η γυναικεία δυναμικότητα μπορούν να πετύχουν σπουδαία και θαυμαστά πράγματα.

Στο τιμόνι αυτής της αξιοσημείωτης και επιτυχημένης πορείας βρέθηκε η άξια Πρόεδρος, κα Ελένη Τσιλίκα, η οποία μαζί με ένα εξαιρετικά δυναμικό, εργατικό και ενωμένο Διοικητικό Συμβούλιο, οδήγησε τον Σύλλογο από τη μία επιτυχία στην άλλη.

Ο Γητευτής της Μαυροζούμενας

 

Ο μεγάλος ψαράς της Βαλύρας

Καθώς περνούσα ένα ηλιόλουστο πρωινό του Ιουλίου 2026 από ένα γραφικό δρομάκι, στα νότια της Βαλύρας, δύο μικρές βαρκούλες, ακουμπισμένες δεξιά κι αριστερά κάτω από το υπόστεγο μίας παραδοσιακής  οικίας, καλωσόριζαν κάθε περαστικό. Εκεί, καθισμένος στο παλιό ξύλινο καρεκλάκι του, με το μαξιλάρι δεμένο σταυρωτά με σχοινί για να μη γλιστρά, ο κύριος Γιάννης Μπουρίκας εργαζόταν αθόρυβα.

Στα χέρια του κρατούσε ένα λειασμένο καλάμι, σχεδόν τριών μέτρων. Με υπομονή και περισσή τέχνη κατασκεύαζε το παραδοσιακό καλάμι ψαρέματος, το όπλο της επόμενης εξόρμησής του στη Μαυροζούμενα, που κυλά μόλις τριάντα μέτρα δυτικότερα, ανάμεσα στις καλαμιές ,στις λεύκες ,στα κυπαρίσσια και στις πικροδάφνες.

«Καλημέρα», μου είπε χαμογελώντας, χωρίς να σταματήσει τη δουλειά του.

Γύρω μας στο χαντάκι, τα βατραχάκια είχαν στήσει τον δικό τους καλοκαιρινό χορό, ενώ ο κυρ Γιάννης, ο μεγάλος γητευτής του αρχαίου ποταμού και ίσως ο τελευταίος παραδοσιακός ψαράς της Βαλύρας, ανυπομονούσε να τελειώσει το έργο του.

O μετασχηματισμός της Κεντροαριστεράς, κερασάκι στην τούρτα των πρόωρων εκλογών.

                                          

                 

                                                   Θεόδωρος  Σταυριανόπουλος  

                                     Μαθηματικός  - MSc Ηθ. Φιλοσοφίας 

 Ο ιστός που κάλυπτε το κοινωνικό τοπίο διερράγη παντού, τα σχήματα και οι μορφές δεν είναι όπως φαίνονταν πριν, πρόσωπα και σχέσεις δε θυμίζουν το χθες. Κοιταζόμαστε και ξανακοιταζόμαστε και απορούμε για τα είδωλά μας. Ο καθένας βλέπει τον άλλο διαφορετικά, βλέπει και τον εαυτό του διαφορετικό. Κάποιοι έχουν σκύψει το κεφάλι, άλλοι φαίνονται σκεφτικοί και τέλος κάποιοι άλλοι συνεχίζουν να βρίσκονται σε έπαρση. 

Η αδυναμία ουσιαστικής ανάλυσης των γεγονότων, πολλές φορές δημιουργεί νεομυθολογίες ανάλογες και αντίστοιχες κάθε φορά του ρεύματος και της ενοχής που ως πολιτικό φαινόμενο επικρατεί στην κοινή γνώμη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αποτελεί γεγονός που με τον πιο σκαιό τρόπο, σημαδεύει μια δεδομένη ιστορική συγκυρία ρίχνοντας μονόπλευρα ευθύνες σε κάποιους, που μάλλον, δεν αντιστοιχούν σύμφωνα πάντα με την καταγεγραμμένη πραγματικότητα. 

Η αρχόντισσα της Βαλύρας στο ψηλό μπαλκόνι

 

Υπάρχουν άνθρωποι που, όσο κι αν προχωρούν τα χρόνια, δεν λυγίζουν μπροστά στον χρόνο. Τον υποδέχονται με χαμόγελο, με πίστη και με αισιοδοξία, κι εκείνος, σαν να αναγνωρίζει τη δύναμη της ψυχής τους, τους προσπερνά με σεβασμό. Μία τέτοια αρχόντισσα της Βαλύρας είναι η κυρία Θεοδώρα.

Μπορεί να βαδίζει ήδη στη δεκαετία των ογδόντα χρόνων της, όμως η νεανική καρδιά της, ποτισμένη με χριστιανική αγάπη και καλοσύνη, εξακολουθεί να χτυπά με τον ίδιο ενθουσιασμό όπως στα νιάτα της. Εργατική από μικρή, υπηρέτησε για πολλά χρόνια το χωριό   διατηρώντας κατάστημα τροφίμων, ενώ παράλληλα ανέλαβε και τα καθήκοντα του ταχυδρόμου, εξυπηρετώντας με προθυμία κάθε συγχωριανό μας.

Σήμερα μπορεί να κρατά   μπαστούνι, όμως πολλές φορές το ξεχνά όταν χρειάζεται να διακονήσει στον Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου. Εκεί η παρουσία της γίνεται παράδειγμα για τους νεότερους, οι οποίοι θαυμάζουν την ψυχική της δύναμη, την εργατικότητα και την αφοσίωσή της στην Εκκλησία και στον συνάνθρωπο.

Η προσωπικότητα πίσω από τον φράχτη στην πόλη και στην ύπαιθρο

 

Όταν τα όρια ενός σπιτιού γίνονται σιωπηλή γλώσσα της ανθρώπινης συμπεριφοράς

Πριν ακόμη γνωρίσουμε έναν άνθρωπο, έχουμε ήδη διαμορφώσει μια πρώτη εντύπωση γι' αυτόν. Το σπίτι του, η αυλή, ο κήπος και, κυρίως, ο φράχτης του αποτελούν τα πρώτα στοιχεία που συναντά το βλέμμα μας. Χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, προσπαθούμε να «διαβάσουμε» αυτά τα στοιχεία και να αντλήσουμε πληροφορίες για τον άνθρωπο που κατοικεί πίσω τους.

Αλλά μπορεί ένας φράχτης να αποκαλύπτει στοιχεία της προσωπικότητας; Η απάντηση της επιστήμης είναι πιο σύνθετη από ένα απλό «ναι» ή «όχι». Η περιβαλλοντική ψυχολογία και η κοινωνιολογία συμφωνούν ότι οι άνθρωποι εκφράζονται μέσα από τον χώρο που διαμορφώνουν. Ωστόσο, καμία κατασκευή δεν μπορεί από μόνη της να αποτελέσει ασφαλή δείκτη χαρακτήρα. Ο φράχτης είναι περισσότερο μια σιωπηλή μορφή επικοινωνίας παρά ένας «καθρέφτης» της προσωπικότητας (Altman, 1975· Goffman, 1959).

Αγία Μαρίνα η Μεγαλομάρτυς: Η νίκη της πίστης απέναντι στον φόβο και στο κακό

 

Η Αγία Μεγαλομάρτυς Μαρίνα, της οποίας η μνήμη τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 17 Ιουλίου, συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πιο αγαπητές και λαοφιλείς Αγίες της Χριστιανοσύνης. Το όνομά της είναι συνυφασμένο με την ακλόνητη πίστη, την αγνότητα, τη γενναιότητα και τη νίκη απέναντι στις δυνάμεις του κακού. Δεν είναι τυχαίο ότι εδώ και αιώνες οι πιστοί προστρέχουν με ευλάβεια στη χάρη της, ζητώντας τη μεσιτεία και την προστασία της στις δυσκολίες της ζωής.

Σε ολόκληρη την Ελλάδα, αλλά και σε πολλές άλλες Ορθόδοξες χώρες, έχουν ανεγερθεί ναοί και μοναστήρια αφιερωμένα στη μνήμη της. Κάθε χρόνο, στις 17 Ιουλίου, χιλιάδες πιστοί συμμετέχουν στις πανηγυρικές ακολουθίες, αποδίδοντας τιμή στη Μεγαλομάρτυρα που, παρά το νεαρό της ηλικίας της, έδωσε μία από τις λαμπρότερες μαρτυρίες πίστης στην ιστορία της Εκκλησίας.

«Τότε που νομίζαμε πως μπορούσαμε να αλλάξουμε τον κόσμο.» — Αθανάσιος Στασ. Μπόβης

 

 

Υπάρχουν εποχές που δεν μετριούνται με τα ημερολόγια, αλλά με τις ελπίδες των ανθρώπων. Κι αν κάποιος με ρωτούσε, λέγει ο κύριος Αθανάσιος Στασ. Μπόβης,  πότε ήταν η πιο όμορφη εποχή της Βαλύρας, δεν θα απαντούσα με μια χρονολογία. Θα έλεγα μόνο: τότε... στα μέσα της δεκαετίας του '80 και στις αρχές του '90. Τότε που όλοι πιστεύαμε πως ο κόσμος μπορούσε να γίνει καλύτερος, αρκεί να του χαρίζαμε λίγο από τον εαυτό μας.

Ήμασταν είκοσι, τριάντα, το πολύ τριανταπέντε χρονών με καρδιές γεμάτες. Δεν περιμέναμε ανταμοιβές ούτε χειροκροτήματα. Μας αρκούσε να βλέπουμε το χωριό να ζωντανεύει.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος « ο Θάμυρις» γεννιόταν  μέσα από το πείσμα και την αγάπη των ανθρώπων του. Την ίδια ώρα, στην Αθήνα, ο Σύλλογος των Βαλυραίων «Η Αγία Τριάς» αποκτούσε νέα πνοή από τη γενιά που σήμερα κουβαλά στα μαλλιά της το ασήμι του χρόνου. Ήταν μια αθόρυβη επανάσταση. Μια επανάσταση χωρίς συνθήματα. Με βιβλία, θεατρικές παραστάσεις, εκδηλώσεις, μουσική, γέλια και ατέλειωτες συζητήσεις.

Κανείς δεν ρωτούσε πόσες ώρες θα χρειαστούν. Κανείς δεν υπολόγιζε έξοδα. Ο καθένας πρόσφερε ό,τι μπορούσε. Χρόνο. Δύναμη. Ιδέες. Χρήματα. Και πάνω απ' όλα, πίστη.

Γιατί τότε πιστεύαμε σε έναν καλύτερο κόσμο.

Η μουσική έγινε η ψυχή αυτής της προσπάθειας. Δεν υπήρχε γιορτή χωρίς τραγούδι. Δεν υπήρχε καλοκαιρινή βραδιά που να μη γεμίσει η πλατεία από κόσμο, παιδιά που έτρεχαν ξυπόλυτα, ηλικιωμένους που κάθονταν στις καρέκλες τους και νέους που ονειρεύονταν ένα διαφορετικό αύριο.

Μέσα σε αυτό το κλίμα γεννήθηκε το μουσικό συγκρότημα «Ρόβολο».

ΟΙ 3 ΒΑΛΥΡΑΙΟΙ: ΔΗΜΑΡΧΟΣ, ΦΟΡΟΕΙΣΠΡΑΚΤΟΡΑΣ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΟΥ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΔΕΡΡΩΝ.

 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ 

ΔΗΜΑΡΧΟΣ:ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΙΝΑΡΔΟΣ .

 ΦΟΡΟΕΙΣΠΡΑΚΤΟΡΑΣ:ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ ΚΑΡΤΕΡΟΛΙΩΤΗΣ ΚΑΙ .

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΟΥ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΔΕΡΡΩΝ:ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΠΑΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ 

Το χωριό μας Βαλύρα* πρώην Τζεφερεμίνι, στη διοικητική μεταρρύθμιση από την περίοδο της ενετοκρατίας μέχρι σήμερα, έχει 8 αλλαγές.

1.Αρχαιότητα, 2. Ενετοκρατία, 3. Τουρκοκρατία΄.

4. Δήμος Δερρών(ΣΚΑΛΑ-ΒΑΛΥΡΑ) 1836-1840

Το όνομα αυτού, ΛΕΩΝΙΔΑΣ!

 

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

Η βάπτιση ενός παιδιού αποτελεί μία από τις πιο ξεχωριστές και ευλογημένες στιγμές στη ζωή μιας οικογένειας. Είναι η ημέρα που σηματοδοτεί την πνευματική αρχή του παιδιού, γεμίζοντας τις καρδιές όλων με συγκίνηση, χαρά και αισιοδοξία για το μέλλον. Με ιδιαίτερη συγκίνηση και αγάπη, εκφράζουμε τις πιο θερμές μας ευχές προς την οικογένεια του Στέλιου Κοντοδήμου και της Μαγδαληνής Ψώνη για τη βάπτιση του πολυαγαπημένου τους γιου, που πραγματοποιήθηκε στον Ιερό Ναό Αγίας Αικατερίνης Καλαμάτας.

Το όνομα αυτού, ΛΕΩΝΙΔΑΣ! Ένα όνομα ιστορικό, δυνατό και γεμάτο συμβολισμούς, που παραπέμπει σε γενναιότητα, αξιοπρέπεια, ήθος και δύναμη ψυχής, αλλά και στον παππού Λεωνίδα που η οικογένεια του Στέλιου τίμησε . Ευχόμαστε ο μικρός Λεωνίδας να μεγαλώσει αντάξιος του ονόματός του, με υγεία, σοφία, πίστη, αγάπη και κάθε ευλογία από τον Θεό.

Θερμά συγχαρητήρια αξίζουν στους ευτυχισμένους γονείς, Στέλιο και Μαγδαληνή, που ζουν αυτές τις μοναδικές στιγμές με περηφάνια και ευγνωμοσύνη.

«Έφαγα καρπούζι και έπαθα»

 

Ο Ντίνος το είπε χαμογελώντας στην αρχή. Ύστερα όμως ακούμπησε το χέρι στην κοιλιά του, σαν να ήθελε να συγκρατήσει κάτι που φούσκωνε μέσα του. Το γέλιο του έσβησε. Ένιωθε βάρος, κράμπες, μια παράξενη αδυναμία και μια ζάλη που δεν μπορούσε να εξηγήσει.

«Δεν είναι δυνατόν», μουρμούρισε. «Ένα φρούτο είναι...»

Η γιατρός τον κοίταξε με ηρεμία.

«Το ότι είναι φυσικό δεν σημαίνει ότι είναι αθώο για όλους. Το καρπούζι αποτελείται κυρίως από νερό, αλλά περιέχει φρουκτόζη, κάλιο, λυκοπένιο, βιταμίνες και το αμινοξύ L-κιτρουλίνη. Στους περισσότερους ανθρώπους προσφέρει ενυδάτωση και αντιοξειδωτική προστασία. Όμως, όταν καταναλωθεί σε υπερβολική ποσότητα ή υπάρχει κάποια ευαισθησία, μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστες αντιδράσεις.»

Ο Ντίνος θυμήθηκε ότι είχε φάει σχεδόν μισό καρπούζι μόνος του.

Σοβαρολογείτε ότι ο Στασινός Μπόβης είναι ο Alireza Talischi;

 

                                                   Φωτό: Stasinos Bovis,FB

Η κυρία Ευτέρπη από τότε που ανακάλυψε την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) , την αντιμετώπιζε όπως άλλοτε τον φαρμακοποιό του χωριού: για κάθε απορία υπήρχε μια απάντηση.

Άνοιξε λοιπόν τον υπολογιστή, φόρεσε τα γυαλιά της και ανέβασε μια φωτογραφία του συγχωριανού της κ. Στασινού Μπόβη του Αθανασίου, επιτυχημένου παραγωγού βιολογικού ελαιόλαδου στη Βαλύρα Μεσσηνίας.

—  Πώς σας φαίνεται ο νεαρός επιχειρηματίας βιολογικής καλλιέργειας ελιάς, κ. Στασινός Μπόβης; Κούκλος δεν είναι; ρωτά την ΤΝ. Μπορείτε να  αναδείξετε λιγάκι τη μορφή του με παλ απόχρωση στο φόντο;

Η οθόνη άστραψε και απάντησε ευθαρσώς:

«Ο εικονιζόμενος άνδρας δεν είναι ο επιχειρηματίας βιολογικής ελιάς κ. Στασινός Μπόβης, αλλά ο γνωστός Ιρανός τραγουδιστής, συνθέτης και μουσικός παραγωγός Alireza Talischi.»

Η κυρία Ευτέρπη  μόνο που δεν έπαθε εγκεφαλικό!

— Σοβαρολογείτε;

Η ΤΝ συνέχισε ατάραχη:

Πάμε διακοπές!

 

                

                                                  Θα επανέλθουμε μετά την 19η Ιουλίου.

                                         Καλά να περνάτε με τις ευλογίες του Θεού!

«Σήκω πάλι!» Ο λόγος του Αββά Σισώη προς τον σύγχρονο άνθρωπο

 

Στην πνευματική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας υπάρχουν λόγοι των Αγίων Πατέρων που, παρά τη συντομία τους, περικλείουν ολόκληρη τη θεολογία της σωτηρίας. Ένας από αυτούς είναι ο περίφημος διάλογος του Αββά Σισώη:

«Είπεν αδελφός τῷ Ἀββᾷ Σισώῃ· "Τί ποιήσω, Ἀββᾶ; Ἔπεσα." Καὶ λέγει αὐτῷ· "Ἀνάστηθι." Λέγει αὐτῷ· "Ἀνέστην καὶ πάλιν ἔπεσα." Καὶ λέγει· "Πάλιν ἀνάστηθι." Καὶ λέγει· "Ἕως πότε;" Καὶ ἀποκρίνεται ὁ Γέρων· "Ἕως ἂν εὑρεθῇς, ἢ ἐν τῇ πτώσει ἢ ἐν τῇ ἀναστάσει."» (Το Γεροντικό· PG 65, 393).

Ο σύντομος αυτός διάλογος αποτελεί ένα από τα λαμπρότερα κείμενα της ασκητικής γραμματείας. Δεν αναφέρεται απλώς στην ανθρώπινη αδυναμία, αλλά αποκαλύπτει τη στάση που καλείται να έχει ο χριστιανός απέναντι στην πτώση, στη μετάνοια και στην ελπίδα, όσο είναι εν ζωεί.

Πατερικά Ανθίσματα της Ερήμου:Η θεολογία της αυτομεμψίας και της ευγνωμοσύνης στον Αββά Σισώη (Β΄ Μέρος)

 

 

«Ἐὰν δέ τι ἀγαθόν, ὅτι Οἰκονομία Θεοῦ ἐστίν.» (PG 65, στ. 396).

Με μία μόνο φράση ο όσιος Πατέρας θεραπεύει μία από τις μεγαλύτερες πνευματικές ασθένειες: την κενοδοξία. Στο πρώτο μέρος είδαμε ότι ο Αββάς Σισώης προτείνει την αυτομεμψία όχι ως αυτοκαταδίκη, αλλά ως θεραπεία του εγωισμού και αφετηρία της αληθινής μετανοίας. Το δεύτερο σκέλος του αποφθέγματος είναι εξίσου σπουδαίο.

Η μεγαλύτερη δοκιμασία δεν είναι πάντοτε η θλίψη

Οι Πατέρες της Εκκλησίας γνώριζαν από προσωπική εμπειρία ότι οι θλίψεις συνήθως οδηγούν τον άνθρωπο στην προσευχή, ενώ οι επιτυχίες συχνά τον απομακρύνουν από τον Θεό.

Ο πειρασμός της αποτυχίας είναι φανερός.

Ο πειρασμός όμως της επιτυχίας είναι ύπουλος.

Όταν ο άνθρωπος κατορθώνει κάτι αξιόλογο, εύκολα πιστεύει ότι είναι αποκλειστικά δικό του έργο. Η καρδιά αρχίζει να αποδίδει στον εαυτό της όσα αποτελούν δωρεές του Θεού.

Γι' αυτό ο Αββάς Σισώης διδάσκει ότι κάθε αγαθό πρέπει να αποδίδεται στη θεία οικονομία, δηλαδή στη σωτήρια πρόνοια και στη χάρη του Θεού.

Πατερικά Ανθίσματα της Ερήμου: Η θεολογία της αυτομεμψίας και της ευγνωμοσύνης στον Αββά Σισώη (Α΄ Μέρος)

 

«Ὅποιος πειρασμὸς καὶ ἂν ἔλθῃ τῷ ἀνθρώπῳ, ὀφείλει λέγειν ὅτι· Διὰ τὰς ἁμαρτίας μου συνέβη μοι τοῦτο· ἐὰν δέ τι ἀγαθόν, ὅτι· Οἰκονομία Θεοῦ ἐστίν.» (Γεροντικόν, Περί Αββά Σισώη· PG 65, στ. 396).

Εισαγωγή

Οι Πατέρες της ερήμου δεν συνέγραψαν θεολογικές πραγματείες με τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα. Η θεολογία τους γεννήθηκε μέσα από την προσευχή, τη σιωπή, τη μετάνοια και τον καθημερινό αγώνα εναντίον των παθών. Οι σύντομοι λόγοι τους, τα γνωστά Αποφθέγματα, αποτελούν συμπυκνωμένη έκφραση της εμπειρίας του Αγίου Πνεύματος. Κάθε λέξη τους μοιάζει με πολύτιμο μαργαρίτη που φωτίζει την πορεία του ανθρώπου προς τη Βασιλεία του Θεού.

Ένας τέτοιος πνευματικός θησαυρός είναι και ο λόγος του Αββά Σισώη:

«Διὰ τὰς ἁμαρτίας μου συνέβη μοι τοῦτο· ἐὰν δέ τι ἀγαθόν, ὅτι Οἰκονομία Θεοῦ ἐστίν.»

Σε μία μόνο πρόταση ο μεγάλος ασκητής συνοψίζει ολόκληρη την Ορθόδοξη πνευματική ζωή. Διδάσκει πώς αντιμετωπίζονται οι θλίψεις χωρίς γογγυσμό και οι επιτυχίες χωρίς υπερηφάνεια. Δείχνει τον ασφαλή δρόμο ανάμεσα στα δύο μεγαλύτερα πνευματικά αδιέξοδα: την απόγνωση και την αυτοδικαίωση.

Ο λόγος αυτός δεν είναι μια ψυχολογική τεχνική θετικής σκέψης ούτε μια απαισιόδοξη στάση απέναντι στη ζωή. Είναι καρπός βαθιάς θεογνωσίας και εμπειρίας της Θείας Χάριτος.

Πρωτοβουλίες κατοίκων Βαλύρας με νόημα υγείας και ασφαλείας

 

                            Μετά τον καθαρισμό.Φωτό: κα Αθανασία Αχιλ.Μπατάλια

Η προστασία της ανθρώπινης ζωής, της δημόσιας υγείας και του φυσικού περιβάλλοντος δεν αποτελεί αποκλειστικά ευθύνη της Πολιτείας ούτε μόνο των πολιτών. Αποτελεί μία διαρκή συνεργασία ανάμεσα στην οργανωμένη πολιτεία, την τοπική αυτοδιοίκηση και τους ίδιους τους κατοίκους. Όταν ένας από αυτούς τους τρεις κρίκους της αλυσίδας αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, τότε δημιουργούνται κίνδυνοι που πολλές φορές μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές συνέπειες.

Η φετινή καλοκαιρινή περίοδος βρίσκει τη Βαλύρα με ιδιαίτερα αυξημένη βλάστηση. Οι πολλές βροχοπτώσεις του χειμώνα και της άνοιξης ευνόησαν την ανάπτυξη χόρτων και θάμνων, τα οποία, καθώς ξεραίνονται από τις υψηλές θερμοκρασίες, μετατρέπονται σε εξαιρετικά εύφλεκτη καύσιμη ύλη. Το γεγονός αυτό καθιστά επιτακτική την ανάγκη για έγκαιρο καθαρισμό οικοπέδων, αγροτεμαχίων, ρεμάτων και κοινόχρηστων χώρων, ώστε να περιοριστεί όσο το δυνατόν περισσότερο ο κίνδυνος εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιάς.

Οι Μύθοι του Αισώπου με το Φως της Ορθόδοξης Παράδοσης (4): Η χελώνα και ο λαγός

 

 

Η δύναμη της επιμονής και η νίκη της ταπεινώσεως

Στη ζωή των ανθρώπων συχνά θαυμάζουμε εκείνον που διαθέτει περισσότερα χαρίσματα: μεγαλύτερη ευφυΐα, περισσότερες ικανότητες, φυσικό ταλέντο ή δύναμη. Ο Αίσωπος, όμως, μας υπενθυμίζει ότι τα χαρίσματα, όταν συνοδεύονται από αλαζονεία, μπορούν να οδηγήσουν στην αποτυχία, ενώ η επιμονή, η υπομονή και η ταπείνωση οδηγούν συχνά σε απρόσμενες νίκες.

Ο μύθος της χελώνας και του λαγού δεν είναι απλώς μια ιστορία για έναν αγώνα δρόμου. Είναι μια παραβολή για ολόκληρη τη ζωή.

Τα σέσκουλα της Άνοιξης στη Βαλύρα του 1970

 

                                                   Φωτό: lyrasi.blogspot.com

Η Άνοιξη στη Βαλύρα δεν έρχεται ποτέ βιαστικά. Πρώτα ακους τα χελιδόνια να γυρίζουν στις φωλιές τους, ύστερα μοσχοβολούν οι ανθισμένες λεμονιές, κι έπειτα η γη ανοίγει την αγκαλιά της και γεμίζει χόρτα. Ανάμεσά τους παλιά ξεχώριζαν τα τρυφερά σέσκουλα, με τα φαρδιά, καταπράσινα φύλλα τους, που έλαμπαν από την πρωινή δροσιά σαν να είχαν επάνω τους μικρά κρύσταλλα.

Έτσι γινόταν κάθε χρόνο στον κήπο της αείμνηστης Αγγελικής Λύρα. Ο κήπος εκείνος ήταν ευλογημένος. Δεν ήταν μόνο το εύφορο χώμα του· ήταν τα χέρια της νοικοκυράς που τον είχαν φροντίσει για δεκαετίες. Ακόμη κι όταν η Αγγελική έφυγε από τη ζωή, οι άνθρωποι του χωριού έλεγαν πως η ευχή της έμενε πάνω στα δέντρα, στις φραγκοσυκιές, στις ελιές και στα χόρτα που φύτρωναν κάθε Άνοιξη.

Εκείνο το πρωινό της δεκαετίας του 1970, έξι νεαρές γυναίκες συναντήθηκαν στον κήπο  της Αγγελικής κρατώντας τα υφαντά τους ταγάρια. Μπροστά βάδιζε η Δάφνη Λύρα, χαμογελαστή και γεμάτη ζωντάνια. Δίπλα της οι  αδελφές Παπασαραντοπούλου, που όπου πήγαινε η μία ακολουθούσαν και οι άλλες, σαν να είχαν κοινή σκέψη και κοινή καρδιά. Μαζί τους ήταν και η Ευγενία Ντουραμάκου, γελαστή, πρόθυμη να βοηθήσει όλες τις φίλες της. 

Οι Μύθοι του Αισώπου με το φως της Ορθόδοξης Παράδοσης (3)

 

Ο Τζίτζικας και ο Μέρμηγκας

Όταν η χαρά της στιγμής ξεχνά την ευθύνη του αύριο

Ανάμεσα στους πιο γνωστούς μύθους του Αισώπου βρίσκεται η ιστορία του Τζίτζικα και του Μέρμηγκα. Είναι ένας μύθος που μιλά για την εργασία, την πρόνοια, την εγκράτεια και τη σωστή χρήση του χρόνου που μας χαρίζει ο Θεός.

Με δύο μικρά πλάσματα της φύσης, ο Αίσωπος παρουσιάζει δύο διαφορετικούς τρόπους ζωής: εκείνον που ζει μόνο για το παρόν, χωρίς να σκέφτεται το αύριο, και εκείνον που εργάζεται με φρόνηση, γνωρίζοντας ότι κάθε εποχή έχει τις δικές της ανάγκες.

Ο μύθος δεν καταδικάζει τη χαρά, την ξεκούραση ή το τραγούδι. Καταδικάζει την αμέλεια, την ανευθυνότητα και την ψευδαίσθηση ότι οι ανάγκες της ζωής θα αντιμετωπιστούν χωρίς κόπο.

Τριπλό 40ήμερο Μνημόσυνο στη Βαλύρα Μεσσηνίας

 

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος παν. Παπαγεωργίου

Την Κυριακή 12 Ιουλίου 2026 και ώρα 8:30 π.μ., θα τελεστεί στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου στη Βαλύρα κορυφαία θρησκευτική τελετή μνήμης. Συγγενείς και φίλοι θα συγκεντρωθούν για να τιμήσουν τη μνήμη τριών εκλιπόντων μελών της τοπικής κοινωνίας. Πρόκειται για το 40ήμερο μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών του Θωμά Νικ. Μπουρόλια, του Στυλιανού Ηλ. Μακρή και του Βασιλείου Λεων. Μπαλτόπουλου.

Μαγευτική μουσικοχορευτική βραδιά παράδοσης στο Θεατράκι Μελιγαλά

 

                                          Φωτογραφίες: Βασίλης Διαγούπης, FB

Μέσα σε μια ατμόσφαιρα γεμάτη συγκίνηση, παράδοση και πολιτισμό πραγματοποιήθηκε  τη Δευτέρα 6 Ιουνίου, στις 9:15 το βράδυ, στο κατάμεστο Θεατράκι Μελιγαλά, η μουσικοχορευτική εκδήλωση με τίτλο «Κόρη μ' κι αν περπατείς λιανά». Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε από τον Χορευτικό Σύλλογο Μελιγαλά σε συνεργασία με τον Δήμο Οιχαλίας, αποτέλεσε μια ξεχωριστή πολιτιστική γιορτή, αφιερωμένη στην Ελληνική λαϊκή παράδοση, τη μουσική και τον χορό, συγκεντρώνοντας πλήθος θεατών από την ευρύτερη περιοχή.

Από νωρίς το βράδυ, το Θεατράκι γέμισε από οικογένειες, φίλους του παραδοσιακού πολιτισμού και ανθρώπους κάθε ηλικίας, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο κάλεσμα των διοργανωτών. Η ζεστή καλοκαιρινή βραδιά, το όμορφο φυσικό περιβάλλον και η άψογη οργάνωση δημιούργησαν το ιδανικό σκηνικό για μια εκδήλωση που ανέδειξε τη δύναμη της Ελληνικής παράδοσης και την αξία της πολιτιστικής δημιουργίας.

Το Στερέωμα του Ουρανού και το Στερέωμα της Πίστεως κατά τον Όσιον Θαλάσσιον τον Λίβυον (ΙΙΙ)

 

Ζ΄ Κεφάλαιο

Το άκτιστο φως και οι άγιοι ως «αστέρες» της Εκκλησίας: η θεολογία της θεώσεως

Εάν το «στερέωμα της πίστεως» αποτελεί το θεμέλιο της Εκκλησιαστικής ζωής, τότε το φως των Αγίων αποτελεί τη λαμπρότερη φανέρωσή του. Η Πατερική παράδοση δεν περιορίζεται να χαρακτηρίσει τους αγίους «αστέρες» ως ένα ποιητικό εγκώμιο· αποδίδει στην εικόνα αυτή βαθύ δογματικό περιεχόμενο. Οι άγιοι λάμπουν επειδή μετέχουν στο άκτιστο φως του Θεού, χωρίς ποτέ να ταυτίζονται με την ουσία Του.

Η διάκριση αυτή αποτελεί θεμέλιο της Ορθόδοξης θεολογίας. Ο Θεός είναι κατ’ ουσίαν απρόσιτος και ακατάληπτος, αλλά γνωρίζεται και κοινωνείται διά των ακτίστων ενεργειών Του. Έτσι, ο άνθρωπος δεν γίνεται κατά φύσιν θεός· γίνεται «κατὰ χάριν θεός», μετέχοντας αληθινά στη ζωή του Θεού. Η θέωση δεν είναι συμβολική κατάσταση ούτε ηθική τελειότητα· είναι πραγματική κοινωνία με τον ζώντα Θεό.

Το Στερέωμα του Ουρανού και το Στερέωμα της Πίστεως κατά τον Όσιον Θαλάσσιον τον Λίβυον (ΙΙ)

 

Δ΄ Κεφάλαιο

Το στερέωμα της πίστεως στην πατερική παράδοση: η Εκκλησία ως ουρανός και οι άγιοι ως πνευματικοί αστέρες

Η Πατερική ερμηνεία της Αγίας Γραφής χαρακτηρίζεται από μία αξιοσημείωτη ενότητα. Παρά τις διαφορές ύφους, εποχής και θεολογικών ενδιαφερόντων, οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας προσεγγίζουν την κτίση ως μία διαρκή αποκάλυψη της θείας σοφίας. Ο αισθητός ουρανός δεν αποτελεί απλώς αντικείμενο θαυμασμού· γίνεται θεολογικό σύμβολο της Εκκλησίας, της πίστεως και της Βασιλείας του Θεού.

Η ερμηνευτική αυτή μέθοδος δεν είναι αυθαίρετη αλληγορία. Βασίζεται στην ίδια τη βιβλική αποκάλυψη, η οποία συχνά χρησιμοποιεί τον ουρανό ως εικόνα της Θείας παρουσίας και της σωτηρίας. Οι Πατέρες συνεχίζουν αυτή την προοπτική, διαβάζοντας τη δημιουργία ως «δεύτερο βιβλίο» της θείας οικονομίας, πάντοτε όμως υπό το φως του Χριστού και της Εκκλησίας.

Το Στερέωμα του Ουρανού και το Στερέωμα της Πίστεως κατά τον Όσιον Θαλάσσιον τον Λίβυον (Ι)

 

 Η πατερική ερμηνεία του Οσίου Θαλασσίου και η εκκλησιολογική σημασία της εικόνας

Α΄  Κεφάλαιο

Εισαγωγή

Η Ορθόδοξη πατερική θεολογία προσεγγίζει την Αγία Γραφή όχι μόνο ως ιστορική αφήγηση ούτε αποκλειστικά ως δογματικό κείμενο, αλλά πρωτίστως ως αποκάλυψη του θείου σχεδίου σωτηρίας. Η δημιουργία ολόκληρου του κόσμου αποτελεί μία αδιάκοπη θεολογία· κάθε δημιούργημα φανερώνει μία πνευματική πραγματικότητα, ενώ κάθε στοιχείο της κτίσεως δύναται να λειτουργήσει ως σύμβολο των ενεργειών του Θεού μέσα στην ιστορία της σωτηρίας.

Στο πλαίσιο αυτής της αναγωγικής και πνευματικής ερμηνείας εντάσσεται και η σκέψη του Οσίου Θαλασσίου του Λιβίου, ενός από τους σημαντικότερους ασκητικούς συγγραφείς του 7ου αιώνα. Η σύντομη αλλά ιδιαίτερα πυκνή φράση του, σύμφωνα με την οποία «τὸ στερέωμα τοῦ οὐρανοῦ συμβολίζει τὸ στερέωμα τῆς πίστεως, ὅπου πάντες οἱ ἅγιοι λάμπουν ὡς ἀστέρες», συμπυκνώνει μία ολόκληρη θεολογία περί Εκκλησίας, πίστεως, αγιότητας και πνευματικής ζωής.

Η εικόνα δεν αποτελεί μια απλή ποιητική μεταφορά. Αντιθέτως, αποτελεί έκφραση της βιβλικής και πατερικής κοσμολογίας, σύμφωνα με την οποία ο αισθητός κόσμος είναι εικόνα του νοητού και ορατή αποκάλυψη της αοράτου θείας οικονομίας. Η δημιουργία γίνεται βιβλίο θεολογίας, ενώ τα στοιχεία της φύσεως μεταμορφώνονται σε σύμβολα της Θείας Χάριτος.

Ο κύριος Σκουράντζος, ο φιλόλογος του Γυμνασίου Μελιγαλά

 

Στη Μεσσηνία της δεκαετίας του 1970, τότε που οι εποχές κυλούσαν αργά και οι άνθρωποι μετρούσαν τον χρόνο με τις σπορές, τους θερισμούς και τα πανηγύρια, το Γυμνάσιο του Μελιγαλά αποτελούσε για τα γύρω χωριά ένα μικρό φάρο γνώσης. Κάθε πρωί, πριν ακόμη ο ήλιος σηκωθεί πάνω από τις ελιές του κάμπου, αγόρια και κορίτσια ξεκινούσαν , με τις σχολικές τσάντες στους ώμους και το κολατσιό τυλιγμένο σε μια λευκή πετσέτα. Μία ώρα δρόμος μέσα από χωματόδρομους, λιόδεντρα, ξερολιθιές και μοσχοβολιστές ρίγανες. Τα βήματά τους συνόδευαν τα κελαηδήματα των πουλιών και το κουδούνισμα από τα κοπάδια που ανηφόριζαν στα βοσκοτόπια.

Ανάμεσα στους καθηγητές ξεχώριζε ένας άνθρωπος που όλοι γνώριζαν με το παρανόμι του: ο κύριος Σκουράντζος. Λεπτός σαν κυπαρίσσι, νευρώδης στις κινήσεις, πάντοτε καλοντυμένος, με καθαρό λευκό πουκάμισο και σιδερωμένο σακάκι, περπατούσε στους διαδρόμους του σχολείου με τα χέρια πίσω από την πλάτη. Ήταν φιλόλογος. Μιλούσε ήρεμα, ευγενικά και με εκείνη τη λεπτή αυστηρότητα που δεν γεννούσε φόβο αλλά σεβασμό. Αγαπούσε τη γλώσσα, τα αρχαία κείμενα και, περισσότερο απ' όλα, τις καλές εκθέσεις.

Στην τάξη του φοιτούσε η Κωνσταντίνα, ένα ζωηρό κορίτσι από κοντινό χωριό. Μαζί της ήταν και η αχώριστη φίλη της, η Σταυρούλα. Οι δυο τους αγαπούσαν το σχολείο, μα ακόμη περισσότερο αγαπούσαν το παιχνίδι. Ύστερα από το πολύωρο περπάτημα της επιστροφής, άφηναν τις τσάντες στην άκρη και έτρεχαν στις αυλές να παίξουν κυνηγητό, βόλεϊ με αυτοσχέδια μπάλα ή να γελάσουν κάτω από του κήπου τις μουριές .

Το μυστικό μίας βεντάλιας

 

Στη μικρή κωμόπολη, που ήταν σκαρφαλωμένη  στην πλαγιά του βουνού και τα σπίτια  μύριζαν βασιλικό, ψωμί ζυμωτό και ξύλο από τα παλιά τζάκια, οι άνθρωποι της απελευθερωμένης Ελλάδας γνώριζαν ο ένας τη ζωή του άλλου χωρίς να χρειάζονται πολλές κουβέντες.

Μια ματιά από το παράθυρο, έναν αναστεναγμό στην αυλή, ένα σταμάτημα στο πηγάδι, αρκούσαν για να γεννηθούν ιστορίες. Οι παλιοί έλεγαν πως ο άνθρωπος μιλάει όχι μόνο με το στόμα, αλλά και με τα χέρια, τα μάτια και τη σιωπή .

Κι ανάμεσα σε όλα αυτά τα σιωπηλά σημάδια υπήρχε μια παλιά βεντάλια, μίας νεαρής κυράς καλοαναθρεμμένης, θεοσεβούς , κόρης μεγάλης  αρχόντισσας.

Δεν ήταν από εκείνες τις γνωστές βεντάλιες των αρχοντικών σαλονιών, που οι κυρίες του 19ου αιώνα τις κουνούσαν στα χοροστάσια και έστελναν μηνύματα κρυφά στους αγαπημένους τους. Δεν ήταν μια βεντάλια που κάποιος θα μπορούσε εύκολα να αποκωδικοποιήσει.

Ήταν μια  παλιά, μεταξωτή βεντάλια, φυλαγμένη χρόνια στο συρτάρι της Βασιλικής. Είχε πάνω της μικρά ζωγραφισμένα λουλούδια και η λαβή της είχε φαγωθεί από τα χρόνια. Μα για τη Βασιλική δεν ήταν αντικείμενο. Ήταν η φωνή της αείμνηστης γιαγιάς της, όταν η δική της φωνή δεν μπορούσε από το στόμα της να βγει.

Σοφία Μπεκρῆ: «Ἡ ποθοῦσα τὸν Κύριον»

  

Ἡ Ἁγία Κυριακή, ποὺ τιμᾶ ἡ Ἐκκλησία μας, στὶς 7 Ἰουλίου, ἔζησε τὴν ἐποχὴ ποὺ βασίλευε «τὸ σκότος τῆς εἰδωλομανίας». Ἐκείνη, ὅμως, «ἤθλησε ἄριστα», ἀναδείχθηκε ἀνδρεία στὸ φρόνημα καὶ σταθερὴ στὴν πίστη καὶ κατήρδευσε «ὡς βρύσις πολύκρουνος» τὸ δένδρο τῆς πίστεως, μὲ τὰ παρθενικά της αἵματα. 

Βρισκόμαστε πρὸς τὸ τέλος τῶν παλαιῶν ἀλλὰ καὶ πιὸ σκληρῶν διωγμῶν σὲ βάρος τῶν Χριστιανῶν, τὴν ἐποχὴ τοῦ Διοκλητιανοῦ (3ος αἰ.), αὐτοκράτορα τῆς Ἀνατολῆς. Οἱ εὐλαβεῖς γονεῖς τῆς Ἁγίας, Δωρόθεος καὶ Εὐσεβία, ζοῦσαν στὴν Νικομήδεια τῆς Βιθυνίας καὶ ἀνέθρεψαν τὸ βλαστάρι τους, καρπὸ θερμῶν προσευχῶν ὕστερα ἀπὸ χρόνους ἀτεκνίας, «ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου». Οἱ ἴδιοι, ἐξ ἄλλου, καὶ μετὰ ἀπὸ τὴν ἀπόκτηση τοῦ εὐλογημένου των τέκνου, δὲν ἔπαψαν νὰ εὐγνωμονοῦν τὸν Κύριο, μὲ τὴν συνέχιση τῶν προσευχῶν των, μὲ τὸν ἠθικό των βίο ἀλλὰ καὶ μὲ τὰ ἀγαθὰ καὶ φιλάδελφα ἔργα των. Ἔτσι ἡ Κυριακή, μιμούμενη τὸ παράδειγμα τῶν καλῶν της γονέων, προώδευε καὶ ἐκείνη σὲ ἀρετὴ καὶ σὲ ἔργα πίστεως καὶ ἀγάπης.

Οι Μύθοι του Αισώπου με το Φως της Ορθόδοξης Παράδοσης (2) : Η αλεπού και τα σταφύλια

Η ταπείνωση μάς ελευθερώνει από τις δικαιολογίες

Ο άνθρωπος, από τη φύση του, επιθυμεί να πετυχαίνει. Όταν όμως οι επιθυμίες του δεν πραγματοποιούνται, βρίσκεται μπροστά σε ένα σταυροδρόμι: είτε θα αποδεχθεί με ταπείνωση τα όριά του και θα προσπαθήσει ξανά, είτε θα αναζητήσει δικαιολογίες, θα παραποιήσει την πραγματικότητα γιατί απειλείται η υπόληψή του και  ζητεί ασυνείδητα   να προστατεύσει τον εγωισμό του.

Ο Αίσωπος, με τον περίφημο μύθο της αλεπούς και των σταφυλιών, περιγράφει με μοναδική απλότητα μια αδυναμία που συνοδεύει τον άνθρωπο σε κάθε εποχή: την αυτοδικαίωση.

Η Πατερική θεώρηση της χηρείας: Η ενορία ως κοινότητα θεραπείας και ελπίδας

 

6.  Η απώλεια ως δρόμος πνευματικής ωρίμανσης και εκκλησιαστικής διακονίας

6.1 Οι Πατέρες της Εκκλησίας απέναντι στη χηρεία

Η πατερική γραμματεία αντιμετωπίζει τη χηρεία ως μια ιδιαίτερη κατάσταση ζωής, η οποία δεν εξαντλείται στην εμπειρία της απώλειας ούτε περιορίζεται σε κοινωνικές ή οικονομικές διαστάσεις. Οι Πατέρες αναγνωρίζουν πλήρως τον ανθρώπινο πόνο που προκαλεί ο θάνατος του ή της συζύγου, απορρίπτοντας κάθε μορφή στωικής απάθειας. Παράλληλα, όμως, προτείνουν μια ερμηνεία του πένθους υπό το φως της Αναστάσεως του Χριστού, όπου η θλίψη μεταμορφώνεται σε ελπίδα και η μοναξιά σε ευκαιρία βαθύτερης κοινωνίας με τον Θεό και την Εκκλησία.

Η Πατερική προσέγγιση χαρακτηρίζεται από έντονο ποιμαντικό ρεαλισμό. Δεν απαιτεί από τον πενθούντα να αρνηθεί τα συναισθήματά του ούτε να επιταχύνει τεχνητά τη διαδικασία του πένθους. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι η θεραπεία της ψυχής είναι πορεία, η οποία πραγματοποιείται μέσα στον χρόνο, με τη συνεργία της Θείας Χάριτος και της ανθρώπινης ελευθερίας.

Η αντίληψη αυτή παρουσιάζει αξιοσημείωτη συνάφεια με τις σύγχρονες θεωρίες του Worden (2018) και των Stroebe και Schut (2010), οι οποίες αντιμετωπίζουν το πένθος ως ενεργητική διαδικασία προσαρμογής και όχι ως παθητική ψυχική κατάσταση.

Η χηρεία στην τρίτη ηλικία ως περίοδος εσωτερικής ανασκόπησης, κοινωνικής προσφοράς και πνευματικής καρποφορίας

  

  

Αφιερωμένη μελέτη, από καρδιάς, σε όλους και όλες που βιώνουν τη χηρεία

Περίληψη

Η χηρεία στην τρίτη ηλικία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μεταβατικές εμπειρίες του ανθρώπινου βίου, καθώς επηρεάζει ταυτόχρονα την ψυχολογική ισορροπία, την κοινωνική λειτουργικότητα και την πνευματική ζωή του ατόμου. Αν και παραδοσιακά αντιμετωπίζεται κυρίως ως περίοδος απώλειας, μοναξιάς και αποδιοργάνωσης, η σύγχρονη διεπιστημονική έρευνα αναδεικνύει ότι μπορεί να εξελιχθεί σε περίοδο προσωπικής ανασυγκρότησης, εσωτερικής ωρίμανσης και δημιουργικής συμμετοχής στην κοινωνική και εκκλησιαστική ζωή. Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να προσεγγίσει τη χηρεία μέσα από τη συνάντηση της κοινωνιολογίας της γήρανσης, της ψυχολογίας του πένθους και της Ορθόδοξης ποιμαντικής θεολογίας.

Αρχικά παρουσιάζονται οι σημαντικότερες ψυχολογικές θεωρίες για το πένθος και οι κοινωνιολογικές προσεγγίσεις της ενεργού γήρανσης, αναδεικνύοντας τους παράγοντες που διευκολύνουν ή δυσχεραίνουν την προσαρμογή μετά την απώλεια του συζύγου. Στη συνέχεια εξετάζεται η βιβλική και πατερική θεώρηση της χηρείας, μέσα από την ανάλυση χαρακτηριστικών αγιογραφικών χωρίων και πατερικών κειμένων, με ιδιαίτερη έμφαση στον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, τον Μέγα Βασίλειο και τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο. Παράλληλα διερευνάται ο ρόλος της ενορίας ως θεραπευτικής κοινότητας και η συμβολή της ποιμαντικής διακονίας στη διαχείριση του πένθους.

Η μελέτη καταλήγει ότι η χηρεία, μολονότι αποτελεί μία βαθιά υπαρξιακή δοκιμασία, δύναται να αποτελέσει ευκαιρία εσωτερικής ανασκόπησης, πνευματικής αναγέννησης και κοινωνικής προσφοράς. Η διατήρηση ενεργών κοινωνικών σχέσεων, η συμμετοχή στην εκκλησιαστική ζωή, η καλλιέργεια της πίστης και η ανάληψη νέων μορφών διακονίας συμβάλλουν αποφασιστικά στη μετατροπή της εμπειρίας της απώλειας σε πορεία προσωπικής ολοκλήρωσης. Η διεπιστημονική συνεργασία θεολογίας, ψυχολογίας και κοινωνικών επιστημών αναδεικνύεται ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ολιστική υποστήριξη των ηλικιωμένων που βιώνουν τη χηρεία.

Η κοινωνιολογία της γήρανσης και της χηρείας: Πορεία μέσα από την απώλεια

 

3.  Από την κοινωνική απώλεια στην ενεργό συμμετοχή

3.1 Η δημογραφική γήρανση ως κοινωνική πρόκληση

Η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές μεταβολές του 21ου αιώνα. Η συνεχής αύξηση του προσδόκιμου ζωής, η μείωση της γεννητικότητας και η πρόοδος της ιατρικής επιστήμης έχουν μεταβάλει ριζικά τη δημογραφική δομή των περισσότερων Ευρωπαϊκών χωρών. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον γηρασμένων κοινωνιών της Ευρώπης, γεγονός που δημιουργεί νέες κοινωνικές, οικονομικές και ποιμαντικές προκλήσεις.

Η αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων συνεπάγεται και αντίστοιχη αύξηση των ανθρώπων που βιώνουν τη χηρεία. Ιδιαίτερα στις γυναίκες, λόγω του μεγαλύτερου προσδόκιμου ζωής, η χηρεία αποτελεί συχνό βίωμα κατά τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής. Η πραγματικότητα αυτή καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη πολιτικών και ποιμαντικών πρακτικών που θα υπερβαίνουν τη λογική της απλής φροντίδας και θα ενισχύουν την ενεργό συμμετοχή των ηλικιωμένων στην κοινωνική ζωή (World Health Organization [WHO], 2002).

Η κοινωνιολογία της γήρανσης έχει αναδείξει ότι η ποιότητα ζωής στην τρίτη ηλικία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη σωματική υγεία ή την οικονομική κατάσταση, αλλά και από τη δυνατότητα του ανθρώπου να διατηρεί ουσιαστικούς κοινωνικούς δεσμούς, να συμμετέχει δημιουργικά στις συλλογικές δραστηριότητες και να αισθάνεται ότι εξακολουθεί να αποτελεί χρήσιμο μέλος της κοινότητας (Rowe & Kahn, 1997).

Η διαπίστωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους χήρους και τις χήρες, οι οποίοι συχνά κινδυνεύουν να βιώσουν διπλή απώλεια: όχι μόνο την απώλεια του συζύγου, αλλά και τη σταδιακή απομάκρυνσή τους από το κοινωνικό περιβάλλον.

ΔΡΑΜΠΑΛΑ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ. Από τα Μεσσηνιακά ΜΙΜΗ ΦΕΡΕΤΟΥ 1968-70. ΔΙΤΟΜΟ ΕΡΓΟ

 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ.ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΠΟΥ ΠΟΛΕΜΗΣΑΝ ΤΟΝ ΙΜΠΡΑΗΜ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΔΡΑΜΠΑΛΑ

Δεν θα πρέπει οι αγωνιστές αυτοί  να περάσουν στη λήθη και την αφάνεια, που πότισαν με το αίμα τους τον σπόρο της πολυπόθητης λευτεριάς. Τους τιμούμε, μνημονεύουμε, ευγνωμονούμε, και δοξάζουμε.

ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥΣ Η ΜΝΗΜΗ.

   Η ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑ  ΜΕΛΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

Η ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ  ΜΕΛΕΤΑ ΤΗ ΔΟΜΗ  ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

Ο ΧΡΟΝΟΣ, Ο ΧΩΡΟΣ, ΚΑΙ ΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΕΔΩ, ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ ΜΑΚΡΙΑ, ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ ΚΟΝΤΑ

ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΔΕΝ ΕΣΒΥΣΑΝ, ΟΙ ΕΛΠΙΔΕΣ ΔΕΝ ΧΑΘΗΚΑΝ, ΤΑ ΟΡΑΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ

ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥΣ Η ΜΝΗΜΗ.