Μετά τον εμφύλιο πόλεμο, τότε που η Ελλάδα προσπαθούσε να σταθεί ξανά στα πόδια της και να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις της, οι γιαγιάδες στη Βαλύρα άνοιξαν τα παλιά σεντούκια. Εκεί, προσεκτικά φυλαγμένες, βρίσκονταν οι παραδοσιακές φορεσιές τους, πολύτιμα κειμήλια μιας άλλης εποχής, φορτισμένα με μνήμες, κόπο και περηφάνια.
Προπολεμικά, οι γυναίκες φορούσαν το σιγκούνι, έναν βελούδινο μακρυμάνικο επενδύτη, συνοδευόμενο από μεταξωτή μαντίλα στο κεφάλι. Το άσπρο πουκάμισο, στολισμένο με περίτεχνη δαντέλα στα μανίκια, αγκάλιαζε το σώμα με χάρη, ενώ στη μέση δέσποζε η ζώνη με τη διπλή πόρπη. Τα υφασμάτινα, κεντητά γοβάκια ολοκλήρωναν την εικόνα μιας φορεσιάς λιτής αλλά και βαθιά καλαίσθητης.
Οι επόμενες γενιές δεν έμειναν ασυγκίνητες μπροστά σε αυτή την κληρονομιά. Στο Δημοτικό σχολείο της Βαλύρας, κατά τις παρελάσεις της 25ης Μαρτίου, υιοθετήθηκε η εθνική στολή της βασίλισσας Αμαλίας, δίνοντας μια νέα πνοή στην παράδοση.
Ο μακρύς επενδύτης αντικαταστάθηκε από κοντό βελούδινο σακάκι, πλούσια διακοσμημένο με χρυσά κεντίδια, αφήνοντας ανοιχτό το μπούστο ώστε να αναδεικνύεται το πουκάμισο. Εκεί ξεχώριζαν τα χρυσά φλουριά, ο σταυρός και τα κοσμήματα της εποχής, σύμβολα πίστης και κοινωνικής ταυτότητας. Το πουκάμισο διατηρήθηκε σχεδόν αναλλοίωτο, όπως και η μακριά φούστα μέχρι τον αστράγαλο, που επιτρέπει στις μαθήτριες να κινούνται με άνεση στους παραδοσιακούς χορούς των εορτασμών.
Ο περίτεχνος κεφαλόδεσμος έδωσε τη θέση του στο χαρακτηριστικό κόκκινο φέσι με τη φούντα, ενώ τα κεντητά γοβάκια αντικαταστάθηκαν από μαύρα δερμάτινα παπούτσια χορού. Έτσι, η φορεσιά της Αμαλίας έγινε γέφυρα ανάμεσα στο παλιό και το νέο, διατηρώντας την ουσία της παράδοσης μέσα από μια εξελιγμένη μορφή.
Οι παλιές στολές που διασώθηκαν αποτελούν σήμερα μουσειακά εκθέματα στη Μεσσηνία, σιωπηλοί μάρτυρες μιας εποχής που συνεχίζει να εμπνέει.
Ξεχωριστή θέση σε αυτή την αλυσίδα μνήμης κατέχει η αείμνηστη θεία Ασπασία Ηλιοπούλου στη Βαλύρα, σύζυγος του Φώτη Ηλιόπουλου και μητέρα των διδύμων Βασιλικής και Μαρίας. Τη δεκαετία του 1960, όταν οι κόρες της φοιτούσαν στο Δημοτικό σχολείο, φρόντισε με αγάπη και μεράκι να τους ετοιμάσει ίδιες παραδοσιακές στολές για την παρέλαση της 25ης Μαρτίου, σε έμπειρη μοδίστρα.
Ο πατέρας τους, Φώτης Ηλιόπουλος, τιμούσε και εκείνος την παράδοση, φορώντας στις εορτές την προπολεμική στολή του τσολιά, που είχε κληρονομήσει από τον δικό του πατέρα, κρατώντας ζωντανή τη συνέχεια της οικογενειακής ιστορίας.
Εξήντα χρόνια μετά, ο Φώτης και η Ασπασία Ηλιοπούλου μοιάζουν να αγναντεύουν από ψηλά τη νέα τους γενιά. Η κόρη τους, κυρία Βάσω Ηλιοπούλου, αξιώθηκε να αποκτήσει μια όμορφη εγγονή από την κόρη της Ασπασία, που έλαβε το όνομά της.
Η εξάχρονη Βασιλικούλα ετοιμάζεται φέτος να φορέσει για πρώτη φορά στην παρέλαση την παραδοσιακή στολή της γιαγιάς της Βασιλικής, συνεχίζοντας έναν κύκλο ζωής και παράδοσης που δεν έσπασε ποτέ.
Ευχές στην εξάχρονη Βασιλικούλα Καπότη και σε όλες τις γυναίκες του χωριού που κρατούν ζωντανή την παράδοση, μεταφέροντάς την από γενιά σε γενιά με αγάπη και σεβασμό στις ρίζες μας.
Θερμές ευχαριστίες στην κα Βάσω Φ. Ηλιοπούλου για την πρόταση αυτής της ανάρτησης.
Ζήτω η 25η Μαρτίου!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου