Ένα κλειδί στο γραμματοκιβώτιο του πατρικού μου σπιτιού στάθηκε η αφορμή για να πάρει μια απρόσμενη τροπή η σημερινή μου ημέρα, είπε η Γιώτα. Η αδελφή μου, που ζει στην Αθήνα, είχε τη σκέψη να μου αφήσει το κλειδί από το περιβόλι της στον κάμπο του χωριού μας, για να μπορώ να πηγαίνω εκεί και να μαζεύω εσπεριδοειδή, χόρτα και βότανα. Ένα απλό αντικείμενο, κι όμως άνοιγε έναν ολόκληρο κόσμο μνήμης, επιστροφής και επανασύνδεσης.
Κρατώντας πρωί-πρωί το κλειδί στο χέρι, ένιωσα τον ήλιο να μου χαμογελά με τις ζεστές ακτίνες του, καθώς ο Απρίλης πλησιάζει στο τέλος του. Ο ουρανός ήταν καθαρός, διάφανος, σαν να άφηνε επίτηδες ανοιχτή μια πρόσκληση για περιπλάνηση. Πήρα μαζί μου τη μαγκούρα του αείμνηστου πατέρα μου και το καροτσάκι της λαϊκής της μητέρας μου — δυο αντικείμενα γεμάτα μνήμες και αγάπη. Ένα ζευγάρι γάντια, μια ψαλίδα κι ένα κοφτερό μαχαιράκι τα έβαλα πρόχειρα σε μια τσάντα. Ήταν ο εξοπλισμός μου για μια μέρα που έμελλε να γίνει πολύ περισσότερα από μια απλή εξόρμηση.
Περπατώντας στον κάμπο της Βαλύρας, άρχισα να αναλογίζομαι πόσα χάνουμε μέσα στις γρήγορες ταχύτητες της καθημερινότητας και στην επίμονη — σχεδόν εθιστική — συνήθεια να χρησιμοποιούμε συνεχώς το αυτοκίνητο. Το περπάτημα με έφερνε πιο κοντά στη γη, στον εαυτό μου, σε έναν ρυθμό που είχα σχεδόν ξεχάσει.
Στις όχθες των μικρών ρεμάτων με υποδέχτηκαν ανθισμένες κάλες, τρυφερά μπιζέλια, αγρομάρουλα, λαγόχορτα και κατάσπαρτος μάραθος που, με το πρώτο φύσημα του αέρα, σκόρπιζε τη γλυκιά του μυρωδιά παντού. Η φύση δεν ήταν απλώς παρούσα· ήταν γενναιόδωρη, ζωντανή, έτοιμη να μοιραστεί τον πλούτο της με όποιον είχε τη διάθεση να σταματήσει και να τη νιώσει.
Τα δέντρα ήταν φορτωμένα καρπούς. Οι λεμονιές, οι πορτοκαλιές και οι μανταρινιές έμοιαζαν να έχουν λυγίσει από το βάρος τους, σαν να περίμεναν αυτή την αναπάντεχη συνάντηση. Σαν να γνώριζαν πως κάποιος θα ερχόταν να τιμήσει τον κόπο τους, να αγγίξει τους κόπους τους με σεβασμό και ευγνωμοσύνη.
Και πιο πέρα, οι αιωνόβιες ελιές. Οι «θείες» της παιδικής μου ηλικίας. Εκείνες που στέκονταν σιωπηλές όταν παίζαμε κάτω από τα κλαδιά τους, όταν επινοούσαμε κόσμους και κοινωνικούς ρόλους, και οι ευλογημένες παρακολουθούσαν, κουνώντας απαλά τα φύλλα τους στο δροσερό αγέρι. Ήταν πάντα εκεί. Σταθερές, υπομονετικές, σχεδόν ανθρώπινες στη σιωπή τους.
Σήμερα, τις αντίκρισα ξανά και συγκινήθηκα. Αισθάνθηκα ότι με περίμεναν. Όχι μόνο εμένα, αλλά και το πέρασμα του χρόνου, το «χαλί» της ενηλικίωσης, το γιορτινό τραπέζι που κάποτε θα στρωνόταν στις τίμιες ρίζες τους. Ποτέ δεν αθέτησαν τον λόγο τους. Χρονιά με τη χρονιά, ο καρπός τους είναι πλούσιος, ακόμη κι όταν η μοναξιά τις βαραίνει. Γιατί ήταν μαθημένες σε ανθρώπινα χέρια, σε φροντίδα, σε παρουσία. Κι όμως συνεχίζουν. Έχουν απογόνους να θρέψουν.
Αγαπημένες μου «θείες» και «ξαδέλφες» — λεμονιές και πορτοκαλιές — ένιωσα την ανάγκη να ψιθυρίσω μέσα μου ένα ευχαριστώ. «Θεέ μου, σε ευχαριστώ για τούτο το σιωπηλό μεγαλείο που εξακολουθεί να υπάρχει σε έναν κόσμο αβέβαιο και συχνά αχάριστο. Σε έναν κόσμο που πολλές φορές πληγώνει τη γη και καταστρέφει άκριτα τα έργα της αγάπης Σου. Κι όμως, εδώ, στον επίγειο παράδεισο της ζωής μας, η ομορφιά επιμένει».
Καθώς προχωρούσα, πάτησα άθελά μου πάνω σε ένα ταπεινό χαμομήλι. Σταμάτησα. Το μετάνιωσα αμέσως. Έσκυψα, το άγγιξα, σαν να ζητούσα συγχώρεση. Και σαν να την έλαβα. Το ευωδιαστό τσάι των αγρών σκόρπισε το άρωμά του, λες και μου έλεγε πως η φύση ξέρει να συγχωρεί.
Ο ήλιος άρχισε να γέρνει προς την Ιθώμη. Το φως μαλάκωσε, έγινε πιο χρυσαφένιο, πιο τρυφερό. Τα καλάμια άρχισαν να θροΐζουν στο βραδινό αγέρι, ψιθυρίζοντας ιστορίες που μόνο εκείνα γνωρίζουν. Ήλθε η ώρα της επιστροφής.
Το φορτίο ήταν βαρύ. Το καρότσι αγκομαχούσε στην ανηφόρα, κι εγώ μαζί του. Με όλη μου τη δύναμη και μια ήσυχη, βαθιά αυτοπεποίθηση το κατεύθυνα, βήμα-βήμα, μέχρι να φτάσουμε στην αυλόπορτα του σπιτιού. Δεν ήταν μόνο τα φρούτα και τα χόρτα που κουβαλούσα. Ήταν οι εικόνες, τα αρώματα, οι μνήμες, η συγκίνηση.
Πέντε οι αδελφές ψυχές που περίμεναν: η Ιωάννα, η Μαρία, η Βασιλική, η μεγάλη Μαρία και η Σούζη. Τα δώρα αυτά δεν ήταν για έναν μόνο. Ήταν για μοίρασμα. Όπως και η χαρά.
Γιατί η αληθινή χαρά δεν κρατιέται. Μοιράζεται. Μεγαλώνει όταν δίνεται. Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη ευλογία: να σε αξιώσει ο Θεός όχι μόνο να λαμβάνεις, αλλά και να προσφέρεις.
Και εκεί, στην αυλή του πατρικού σπιτιού, με το καρότσι γεμάτο και την καρδιά ακόμη πιο γεμάτη, κατάλαβα πως μερικές φορές ένα απλό κλειδί δεν ανοίγει απλώς μια πόρτα. Ανοίγει έναν δρόμο επιστροφής — στης γη τον Παράδεισο, στους ανθρώπους, και στον Θεό εντός μας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου