Η γιαγιά Μαρίκα καθόταν στο μικρό μπαλκόνι του σπιτιού της στην Κυψέλη και κοιτούσε αφηρημένα τις γλάστρες με τα βασιλικά. Ήταν απόγευμα Νοέμβρη και η Αθήνα είχε εκείνο το γλυκό φως που κάνει ακόμα και τις παλιές πολυκατοικίες να μοιάζουν τρυφερές. Στο τραπεζάκι δίπλα της είχε αφήσει τα γυαλιά της, ένα μισοτελειωμένο φλιτζάνι καφέ και το χαρτί από το νοσοκομείο.
Η λέξη «άνοια» έμοιαζε να τρυπάει το μυαλό της σαν παγωμένος αέρας.
«Θα ξεχάσω τα παιδιά μου; Θα ξεχάσω τον άντρα μου τον Στέλιο;» μονολογούσε.
Από το πρωί έκλαιγε σιωπηλά. Άλλοτε κοιτούσε το παλιό ρολόι του τοίχου κι άλλοτε τις φωτογραφίες των εγγονιών της. Εκείνη τη μέρα περίμενε τον αγαπημένο της εγγονό, τον Γιώργο, που ερχόταν από την Αγγλία. Εργαζόταν σε μεγάλο νοσοκομείο του Λονδίνου και έκανε ειδικότητα στην ογκολογία.
Όταν άκουσε το κουδούνι, σκούπισε βιαστικά τα μάτια της.
«Γιαγιά!» φώναξε ο Γιώργος μπαίνοντας με δυο βαλίτσες και μια μεγάλη αγκαλιά.
Η Μαρίκα ακούμπησε το κεφάλι της στον ώμο του.
«Γιώργο μου… φοβάμαι.»
Ο νεαρός γιατρός δεν μίλησε αμέσως. Της φίλησε το μέτωπο, της έβγαλε το παλτό και κάθισε δίπλα της.
«Θα τα πούμε όλα σιγά σιγά.»
Το βράδυ έφτιαξαν μαζί φασολάδα. Η γιαγιά ξεχνούσε πού είχε βάλει το αλάτι, όμως ο Γιώργος δεν την πίεζε. Της μιλούσε ήρεμα, σαν να είχαν άπλετο χρόνο.
Αργότερα, κάθισαν στον καναπέ.
«Θυμάσαι, γιαγιά, όταν ήμουν μικρός και μου έλεγες πως τα αστέρια είναι ψυχές που λάμπουν;»
Η Μαρίκα χαμογέλασε αχνά.
«Το θυμάμαι…»
«Λοιπόν, μέσα στον εγκέφαλό μας υπάρχουν μικρά κύτταρα που μοιάζουν με αστέρια. Τα λένε αστροκύτταρα.»
Η γιαγιά τον κοίταξε απορημένη.
«Αλήθεια υπάρχουν τέτοια πράγματα;»
«Και βέβαια. Είναι οι αόρατοι βοηθοί του εγκεφάλου. Φροντίζουν τα νευρικά κύτταρα, τα ταΐζουν, τα προστατεύουν, τα βοηθούν να επικοινωνούν μεταξύ τους.»
«Δηλαδή έχω αστεράκια μέσα στο κεφάλι μου;»
Ο Γιώργος γέλασε τρυφερά.
«Τα πιο όμορφα αστεράκια.»
Η Μαρίκα ακούμπησε το χέρι της πάνω στο δικό του.
«Και τώρα αυτά σβήνουν;»
Ο Γιώργος πήρε μια ανάσα.
«Όχι, γιαγιά. Απλώς κουράζονται λίγο. Και χρειάζονται βοήθεια για να συνεχίσουν να λάμπουν.»
Εκείνη έμεινε σιωπηλή.
«Ξέρεις τι αγαπούν τα αστροκύτταρα;» συνέχισε ο εγγονός της.
«Τι;»
«Το περπάτημα. Το καλό φαγητό. Τη μουσική. Τον ύπνο. Τις κουβέντες. Τη χαρά. Όταν γελάς, είναι σαν να τους ανάβεις μικρά φωτάκια.»
Η γιαγιά χαμογέλασε λίγο περισσότερο.
«Και τα γλυκά;»
«Με μέτρο!» είπε γελώντας εκείνος.
Τις επόμενες μέρες ο Γιώργος στάθηκε κοντά της με απέραντη υπομονή. Δεν της μιλούσε σαν ασθενή, αλλά σαν άνθρωπο που εξακολουθούσε να έχει ζωή, αξιοπρέπεια και ομορφιά μέσα του.
Κάθε πρωί περπατούσαν στον Εθνικό Κήπο. Της ζητούσε να του περιγράφει τα λουλούδια, να θυμάται ονόματα, να λέει ιστορίες από τα παιδικά της χρόνια στο χωριό.
«Αυτό είναι άσκηση για τα αστεράκια σου», της έλεγε.
Της έμαθε να λύνει μικρά σταυρόλεξα και να ακούει παλιά τραγούδια του Χατζιδάκι.
«Η μουσική ξυπνάει τον εγκέφαλο», της εξηγούσε.
Άλλαξαν και το φαγητό τους. Περισσότερα λαχανικά, ψάρια, καρύδια, ελαιόλαδο.
«Η μεσογειακή διατροφή είναι φίλη του εγκεφάλου», της είπε ένα μεσημέρι καθώς έκοβαν ντομάτες.
«Δηλαδή τόσα χρόνια που έτρωγα φασολάκια ήμουν επιστήμονας χωρίς να το ξέρω;»
«Ακριβώς.»
Το πιο σημαντικό όμως ήταν ότι ο Γιώργος της έδιωξε τον φόβο.
Της εξήγησε πως η άνοια δεν σημαίνει ότι ένας άνθρωπος παύει να είναι ο εαυτός του. Μπορεί να δυσκολεύεται με τη μνήμη, να χρειάζεται οργάνωση, υποστήριξη και ιατρική παρακολούθηση, αλλά εξακολουθεί να έχει συναισθήματα, ανάγκη για αγάπη και ουσιαστική ζωή.
Και κυρίως:
«Να μη ντρέπεσαι ποτέ να ζητάς βοήθεια.»
Ένα απόγευμα, καθώς έβρεχε, η Μαρίκα τον ρώτησε:
«Γιώργο, εσύ φοβάσαι τον θάνατο;»
Ο νεαρός γιατρός έμεινε λίγο σιωπηλός.
«Στο νοσοκομείο βλέπω πολλούς ανθρώπους να παλεύουν. Ξέρεις τι έχω μάθει; Ότι σημασία δεν έχει μόνο πόσα χρόνια ζει κανείς, αλλά πώς γεμίζει τις μέρες του.»
Η γιαγιά τον κοίταξε με μάτια υγρά.
«Εγώ τις δικές μου μέρες τις γέμισα με παιδιά και εγγόνια.»
«Και αγάπη», πρόσθεσε εκείνος.
Οι μήνες πέρασαν.
Η Μαρίκα συνέχισε τη φαρμακευτική αγωγή της, όμως ακολούθησε και όσα της είχε μάθει ο εγγονός της. Κάθε πρωί άνοιγε τα παντζούρια και έλεγε:
«Ξυπνήστε, αστεράκια μου.»
Πήγαινε βόλτες με φίλες, διάβαζε μικρές ιστορίες, τηλεφωνούσε στα παιδιά της, φρόντιζε τις γλάστρες της.
Κάποτε ξεχνούσε πού είχε βάλει τα κλειδιά. Άλλοτε επαναλάμβανε μια ιστορία δύο φορές. Μα δεν άφησε τον φόβο να φωλιάσει μέσα της.
Ο Γιώργος ερχόταν από το Λονδίνο όποτε μπορούσε. Και κάθε φορά που έφευγε, εκείνη του έβαζε στην τσάντα κουλουράκια και ένα σημείωμα:
«Για το δικό μου αστροκύτταρο.»
Τα χρόνια πέρασαν πιο ήρεμα απ’ όσο είχαν προβλέψει οι γιατροί.
Η άνοια προχώρησε αργά, σχεδόν ντροπαλά, σαν να σεβόταν τη δύναμη εκείνης της γυναίκας που αρνήθηκε να παραδοθεί.
Μια καλοκαιρινή νύχτα, η Μαρίκα καθόταν στο μπαλκόνι της. Ο ουρανός ήταν γεμάτος αστέρια.
Ο Γιώργος, πλέον καταξιωμένος γιατρός, είχε έρθει για λίγες μέρες στην Αθήνα.
«Κοίτα», του είπε δείχνοντας ψηλά, «πόσα αστροκύτταρα έχει ο ουρανός απόψε.»
Εκείνος χαμογέλασε.
«Ναι. Αλλά το πιο φωτεινό είναι εδώ.»
Και ακούμπησε απαλά το χέρι του πάνω στην καρδιά της.
Η γιαγιά Μαρίκα δεν θυμόταν πάντα ημερομηνίες. Μερικές φορές μπέρδευε τα ονόματα. Όμως θυμόταν την αγάπη.
Κι αυτό ήταν αρκετό για να συνεχίσουν τα αστροκύτταρά της να λάμπουν για χρόνια.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου