1. Εισαγωγή
Ο λόγος του Προφήτου Ησαΐου για τη βροχή και το χιόνι αποτελεί μία από τις πιο ποιητικές και θεολογικά πυκνές εικόνες της Αγίας Γραφής ( Ησαΐας 55: 10-11). Η φυσική κίνηση των υδάτων από τον ουρανό προς τη γη γίνεται όχημα αποκάλυψης του τρόπου με τον οποίο ενεργεί ο λόγος του Θεού μέσα στην ιστορία και στην καρδιά του ανθρώπου. Το απόσπασμα αυτό, που βρίσκεται στο βιβλίο του προφήτου Ησαΐου στην Παλαιά Διαθήκη της Αγίας Γραφής, δεν είναι απλώς μία ποιητική περιγραφή της φύσης· είναι μία βαθιά θεολογική διακήρυξη για την αποτελεσματικότητα, τη βεβαιότητα και τη σωτηριολογική δύναμη του Θείου Λόγου.
Η εικόνα της βροχής και του χιονιού συνδέεται άμεσα με την αγροτική εμπειρία. Η γη χωρίς νερό είναι άγονη, όπως και η ψυχή χωρίς τη χάρη του Θεού. Όμως, όπως το νερό δεν επιστρέφει στον ουρανό χωρίς να έχει καρποφορήσει, έτσι και ο λόγος του Θεού δεν αποτυγχάνει. Ο προφήτης μιλά μέσα σε περίοδο δοκιμασίας και εξορίας, δίνοντας ελπίδα και βεβαιότητα για την αποκατάσταση.
2. Ο λόγος του προφήτου σε νεοελληνική απόδοση:
«Όπως η βροχή και το χιόνι (δριμύ) κατεβαίνουν από τον ουρανό και δεν επιστρέφουν εκεί χωρίς να ποτίσουν τη γη, να την κάνουν να βλαστήσει και να καρποφορήσει, ώστε να δώσει σπόρο σ’ εκείνον που σπέρνει και ψωμί σ’ εκείνον που τρώει, έτσι θα είναι και ο λόγος μου που βγαίνει από το στόμα μου· δεν θα επιστρέψει σε μένα χωρίς αποτέλεσμα, αλλά θα πραγματοποιήσει αυτό που θέλω και θα επιτύχει τον σκοπό για τον οποίο τον έστειλα» (Ησαΐας 55:10–11).
2.1 Ανάλυση του χωρίου
Το χωρίο ανήκει στο λεγόμενο «Βιβλίο της Παρηγοριάς» ( Ηασαΐας 55: 10-11), όπου δεσπόζει το μήνυμα της ελπίδας. Η βροχή και το χιόνι συμβολίζουν τη Θεία Χάρη και τον λόγο του Θεού. Η κίνηση είναι καθοδική: από τον ουρανό προς τη γη. Πρόκειται για θεολογική κίνηση συγκαταβάσεως. Ο Θεός λαμβάνει πρωτοβουλία. Δεν περιμένει τον άνθρωπο να ανέλθει· Εκείνος κατέρχεται.
Η βροχή έχει διπλή λειτουργία: ποτίζει και καρποφορεί. Δεν είναι απλή ύγρανση, αλλά δυναμική μεταμόρφωση. Το χώμα, που από μόνο του είναι άγονο, γίνεται γόνιμο. Έτσι και ο λόγος του Θεού δεν λειτουργεί μηχανικά· ενεργεί δημιουργικά. Η αναφορά στον «σπόρο» και στο «ψωμί» δηλώνει τόσο την αρχή όσο και το τέλος της διαδικασίας: από τη σπορά μέχρι την τροφή. Ο λόγος του Θεού καλύπτει ολόκληρη την ανθρώπινη πορεία.
Η φράση «δεν θα επιστρέψει σε μένα χωρίς αποτέλεσμα» υπογραμμίζει την αποτελεσματικότητα του θελήματος του Θεού. Δεν πρόκειται για λόγο θεωρητικό, αλλά για λόγο ενεργό, δημιουργικό, σωτηριολογικό. Ο λόγος του Θεού είναι πράξη. Όπως στην αρχή της δημιουργίας «είπε ο Θεός… και έγινε», έτσι και εδώ ο λόγος Του επιτελεί ό,τι εκφράζει.
Η έννοια της αποστολής («τον έστειλα») προϊδεάζει για την έννοια της θείας οικονομίας. Ο λόγος έχει αποστολή, σκοπό, κατεύθυνση. Δεν είναι αφηρημένη ιδέα· είναι δυναμική παρουσία.
3. Πνευματικοί μαργαρίτες
3.1 Η πρωτοβουλία της Θείας Χάριτος
Η βροχή δεν ανεβαίνει από τη γη προς τον ουρανό· κατεβαίνει. Αυτό φανερώνει ότι η σωτηρία δεν είναι ανθρώπινο κατόρθωμα αλλά θεϊκή δωρεά. Ο άνθρωπος συχνά πιστεύει ότι με τις δυνάμεις του μπορεί να φθάσει στον Θεό. Όμως ο προφήτης υπενθυμίζει ότι η αρχή γίνεται από τον Θεό. Η Χάρη προηγείται της ανθρώπινης ανταπόκρισης. Όπως το ξερό χώμα δεν μπορεί να δημιουργήσει νερό, έτσι και η ψυχή δεν μπορεί να γεννήσει από μόνη της τη σωτηρία. Η αποδοχή της θείας πρωτοβουλίας γεννά ταπείνωση. Παραδείγματος χάριν, ένας άνθρωπος που βιώνει μετάνοια συχνά αναγνωρίζει ότι η κίνηση προς τον Θεό ξεκίνησε από ένα άγγιγμα της Θείας Χάριτος, από έναν λόγο που άκουσε, από ένα γεγονός που τον συγκλόνισε. Η βροχή της Θείας Χάριτος προηγήθηκε της δικής του απόφασης.
3.2 Η βεβαιότητα του καρπού
Η βροχή δεν πέφτει μάταια. Έτσι και ο λόγος του Θεού δεν είναι άκαρπος. Μπορεί ο άνθρωπος να μην βλέπει άμεσα το αποτέλεσμα, όμως ο σπόρος εργάζεται μυστικά. Στη ζωή της Εκκλησίας, ένας λόγος που ακούγεται σήμερα μπορεί να καρποφορήσει μετά από χρόνια. Ένας γονέας που διδάσκει στο παιδί του τον λόγο του Θεού ίσως δεν δει άμεσα την ανταπόκριση, αλλά ο σπόρος μένει μέσα του. Η υπομονή αποτελεί καρπό πίστεως στη θεία υπόσχεση. Η γη χρειάζεται χρόνο για να βλαστήσει. Ομοίως και η ψυχή.
3.3 Η συνεργία Θεού και ανθρώπου
Η βροχή ποτίζει, αλλά χρειάζεται και σπορά. Ο Θεός παρέχει τη Θεία Χάρη, όμως ο άνθρωπος καλείται να σπείρει. Χωρίς καλλιέργεια, το νερό δεν αποδίδει το μέγιστο δυνατό. Στην πνευματική ζωή αυτό σημαίνει προσευχή, άσκηση, μετάνοια. Η Χάρη δεν αναιρεί την ανθρώπινη ευθύνη. Αντίθετα, την ενεργοποιεί. Όπως ο γεωργός συνεργάζεται με τη φύση, έτσι και ο πιστός συνεργάζεται με τη Θεία Χάρη.
3.4 Η μεταμόρφωση της ερήμου
Η εικόνα της ποτισμένης γης υποδηλώνει μεταμόρφωση. Η έρημος μπορεί να γίνει κήπος. Στη ζωή των ανθρώπων υπάρχουν περίοδοι πνευματικής ξηρασίας. Όμως η υπόσχεση του Θεού διαβεβαιώνει ότι ακόμη και η πιο άνυδρη καρδιά μπορεί να ανανεωθεί. Πολλοί άγιοι υπήρξαν πρώτα άνθρωποι σε πνευματική ερημία. Η Χάρη τους μετέβαλε. Αυτό αποτελεί μήνυμα ελπίδας: καμία κατάσταση δεν είναι οριστική όταν ενεργεί ο λόγος του Θεού.
3.5 Η αποστολή του Θείου Λόγου
Ο λόγος «στέλνεται». Αυτό σημαίνει ότι έχει αποστολή και κίνηση. Η Εκκλησία καλείται να γίνει φορέας αυτού του λόγου. Όπως η βροχή διαχέεται σε όλη τη γη, έτσι και το Ευαγγέλιο προορίζεται για όλους. Ο πιστός δεν κρατά τον λόγο για τον εαυτό του. Τον μεταδίδει με το παράδειγμα και τη μαρτυρία του. Ένας απλός λόγος αγάπης, εμπνευσμένος από το Ευαγγέλιο, μπορεί να γίνει βροχή παρηγοριάς σε μία πονεμένη ψυχή.
4. Πατερική τεκμηρίωση
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει ότι ο λόγος του Θεού είναι «πυρ και ύδωρ»· καθαίρει και ζωοποιεί. Η εικόνα του ύδατος συνδέεται με το βάπτισμα και τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος. Ο Μέγας Βασίλειος, στις ομιλίες του για την Εξαήμερο, αναφέρεται στη σοφία του Θεού που ρυθμίζει τον κύκλο των υδάτων, δείχνοντας ότι η φυσική τάξη είναι παιδαγωγία πνευματικής αληθείας. Ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας βλέπει στον «λόγο που αποστέλλεται» προτύπωση του Λόγου του Θεού που σαρκώθηκε και ήλθε στον κόσμο για να επιτελέσει το θέλημα του Πατρός.
Η πατερική παράδοση διαβάζει το χωρίο χριστολογικά και εκκλησιολογικά. Ο Λόγος κατέρχεται όπως η βροχή. Δεν μένει στον ουρανό, αλλά εισέρχεται στην ανθρώπινη ιστορία. Η ενανθρώπηση αποτελεί την ύψιστη έκφραση της συγκαταβάσεως που προαναγγέλλει ο προφήτης Ησαΐας.
5. Επίλογος
Ο λόγος του προφήτου Ησαΐου για τη βροχή και το χιόνι δεν είναι απλώς μία ποιητική εικόνα της φύσης. Είναι μία θεολογική διακήρυξη ελπίδας, βεβαιότητας και σωτηρίας. Ο Θεός ενεργεί μέσα στην ιστορία με τρόπο αποτελεσματικό και καρποφόρο. Η Χάρη Του προηγείται, συνοδεύει και ολοκληρώνει την ανθρώπινη πορεία.
Σε έναν κόσμο που συχνά μοιάζει άνυδρος από νόημα και ελπίδα, το μήνυμα του προφήτου υπενθυμίζει ότι ο λόγος του Θεού εξακολουθεί να κατέρχεται ως βροχή ευλογίας. Κανένας κόπος, καμία προσευχή, καμία σπορά αγάπης δεν χάνεται όταν ενώνεται με τον λόγο του Θεού.
6. Ευχές
Είθε ο Κύριος να καταβρέχει τις καρδιές μας με τη Χάρη Του, να μετατρέπει την ξηρασία σε καρποφορία και να μας αξιώνει να γίνουμε κι εμείς φορείς της δροσιάς του λόγου Του στον κόσμο. Είθε ο σπόρος του Θείου Λόγου να βλαστήσει μέσα μας και να αποδώσει καρπό εκατονταπλάσιο προς δόξαν Θεού και σωτηρία των ψυχών ημών.
Βιβλιογραφία
Βασίλειος Καισαρείας. Ὁμιλίαι εἰς τὴν Ἑξαήμερον.
Η Αγία Γραφή. (2006). Ελληνική Βιβλική Εταιρεία.
Ιωάννης Χρυσόστομος. Ὁμιλίαι εἰς τὴν Παλαιὰν Διαθήκην.
Κύριλλος Αλεξανδρείας . Ὑπομνήματα εἰς τοὺς Προφήτας.
Smith, J. (2010). Isaiah 40–55: A theological commentary. Baker Academic.
-Λόγος Θείου Φωτός
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου