Φωτό: Pinterest
Στο παλιό χωριό, εκεί όπου οι εποχές δεν μετριούνταν με ημερολόγια αλλά με τους καρπούς της γης, υπήρχαν δύο γυναίκες που οι άνθρωποι θυμούνται ακόμη με αγάπη: η Γιώργαινα και η Κώσταινα. Ήταν γειτόνισσες, φίλες από τα νιάτα τους, εργατικές σύζυγοι, στοργικές μητέρες και ακούραστες αγρότισσες. Η ζωή τους κυλούσε ανάμεσα στα σπίτια, στα παιδιά, στα ζώα και στους κήπους τους, που τους φρόντιζαν με τέτοια επιμέλεια ώστε έμοιαζαν με μικρούς παραδείσους.
Πίσω από έναν παλιό ξύλινο φράχτη, που χώριζε και ταυτόχρονα ένωνε τα περιβόλια τους, τραβήχτηκε κάποτε μια φωτογραφία. Η Γιώργαινα και η Κώσταινα στέκονταν πλάι πλάι και χαμογελούσαν με μια χαρά ασυνήθιστη, σχεδόν μυστηριώδη. Όποιος έβλεπε αργότερα εκείνη τη φωτογραφία απορούσε. Τι άραγε να είχε συμβεί; Γιατί τα πρόσωπά τους έλαμπαν τόσο πολύ;
Χρειάστηκαν αρκετά χρόνια για να μάθουμε το μυστικό εκείνης της στιγμής.
Οι δύο γυναίκες ζούσαν απόλυτα συντονισμένες με τον κύκλο της φύσης. Δεν χρειάζονταν ρολόγια ούτε ημερολόγια. Γνώριζαν τον χρόνο από τα άνθη, τους καρπούς, τα χελιδόνια και τα σύννεφα.
Τον Χειμώνα και στις αρχές της Άνοιξης απολάμβαναν τα εσπεριδοειδή τους. Τα πορτοκάλια, τα μανταρίνια και τα λεμόνια γέμιζαν τα καλάθια και τα σπίτια τους με αρώματα. Όταν τα τελευταία πορτοκάλια κόβονταν από τα δέντρα, δεν ανησυχούσαν. Ήξεραν πως η γη ποτέ δεν αφήνει τον άνθρωπο μόνο, όταν εκείνος τη σέβεται.
Έπειτα έρχονταν οι ντομάτες. Κόκκινες, ζουμερές, γεμάτες ήλιο. Οι μπαξέδες κοκκίνιζαν και τα παιδιά έτρεχαν να τις κόψουν κατευθείαν από τα φυτά. Οι γυναίκες τις έκαναν σαλάτες, σάλτσες και πελτέ για τον χειμώνα.
Κι όταν πια τα τρυφερά χόρτα του Χειμώνα λιγόστευαν — τα άγρια ραδίκια, οι ζωχοί, τα αγριομάρουλα και οι πικραλίδες — συνέβαινε κάτι που πάντα τις γέμιζε ευγνωμοσύνη.
Ο κήπος τους γέμιζε βλήτα.
Κανείς δεν τα είχε σπείρει.
Κανείς δεν τα είχε φυτέψει.
Έμοιαζαν σαν δώρο της γης και του ουρανού μαζί.
Τα μικρά πράσινα φυτά ξεπρόβαλλαν ανάμεσα στα λαχανικά, στις άκρες των αυλακιών και κοντά στον φράχτη. Μέσα σε λίγες εβδομάδες μεγάλωναν και απλώνονταν παντού.
Κάθε φορά που τα έβλεπαν, οι δύο γυναίκες σταματούσαν τη δουλειά τους, σήκωναν τα μάτια στον ουρανό και έλεγαν με όλη τη δύναμη της ψυχής τους:
«Ευχαριστούμε, Κύριε! Ήλθαν τα βλήτα!»
Αυτό ακριβώς είχε συμβεί και τη μέρα της φωτογραφίας.
Ο φωτογράφος του χωριού είχε περάσει τυχαία από εκεί. Τις είδε να στέκονται πίσω από τον φράχτη και απαθανάτισε τη στιγμή. Η χαρά τους δεν προερχόταν από κάποιο πλούτο ούτε από κάποιο μεγάλο γεγονός. Προερχόταν από τη βεβαιότητα ότι ο Θεός είχε φροντίσει ακόμη μία φορά το τραπέζι τους.
Αυτό το μυστικό αποκαλύφθηκε πολλά χρόνια αργότερα, όταν οι νεότεροι άρχισαν να ρωτούν για την παλιά φωτογραφία.
«Χαίρονταν γιατί είχαν έρθει τα βλήτα», είπε κάποτε ένας ηλικιωμένος συγγενής.
Και όλοι χαμογέλασαν.
Για τους ανθρώπους της γης, αυτό αρκούσε.
Τα βλήτα κατέχουν ξεχωριστή θέση στη λαϊκή παράδοση της Ελλάδας. Ανήκουν στα πιο αγαπημένα καλοκαιρινά χόρτα και για γενιές ολόκληρες συνόδευσαν το καθημερινό τραπέζι των χωρικών. Το όνομά τους συνδέθηκε με την απλότητα, την αυτάρκεια και την ευγνωμοσύνη προς τη φύση.
Οι παλαιότεροι γνώριζαν καλά την αξία τους. Είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, βιταμίνες Α και C, καθώς και σε μέταλλα όπως το κάλιο, το ασβέστιο και το μαγνήσιο. Περιέχουν επίσης αντιοξειδωτικές ουσίες που συμβάλλουν στη γενικότερη ευεξία του οργανισμού. Γι' αυτό και οι γιαγιάδες του χωριού συνήθιζαν να λένε:
«Το βλήτο δυναμώνει τον άνθρωπο χωρίς να βαραίνει το σώμα.»
Ο πιο συνηθισμένος τρόπος να τρώγονται είναι βραστά. Τα κόβουν όταν είναι ακόμη τρυφερά, τα πλένουν προσεκτικά και τα βράζουν για λίγη ώρα. Έπειτα τα περιχύνουν με καλό ελαιόλαδο και φρέσκο λεμόνι.
Αυτό ακριβώς έκαναν και η Γιώργαινα με την Κώσταινα.
Όταν τα βλήτα είχαν μεγαλώσει αρκετά, γέμιζαν τα καλάθια τους και επέστρεφαν στο σπίτι. Το μεσημέρι έβραζαν τα χόρτα και τα σέρβιραν δίπλα στα μικρά ψαράκια που αγόραζαν από τον πλανόδιο ψαρά του χωριού.
Τι όμορφες εικόνες ήταν εκείνες!
Το τραπέζι στρωμένο στην αυλή.
Το ψωμί κομμένο σε χοντρές φέτες.
Τα ψαράκια τηγανισμένα.
Τα βλήτα να αχνίζουν μέσα στην πιατέλα.
Και οι δύο φίλες να σταυροκοπιούνται πριν αρχίσουν να τρώνε.
Για εκείνες, το φαγητό δεν ήταν απλώς τροφή. Ήταν ευλογία.
Ο κήπος τους είχε διδάξει ένα μεγάλο μάθημα: κάθε εποχή φέρνει το δικό της δώρο. Ο Χειμώνας τα εσπεριδοειδή. Η Άνοιξη τα χόρτα. Το καλοκαίρι τις ντομάτες και τα βλήτα. Το φθινόπωρο τους καρπούς της νέας χρονιάς.
Έτσι έμαθαν να μη βιάζονται και να μη γκρινιάζουν.
Περίμεναν με υπομονή αυτό που είχε ορίσει η φύση.
Κι όταν ερχόταν η ώρα του, το υποδέχονταν με ευγνωμοσύνη.
Γι' αυτό η φωτογραφία πίσω από τον φράχτη παραμένει μέχρι σήμερα τόσο ξεχωριστή. Δεν απαθανατίζει απλώς δύο γυναίκες. Απαθανατίζει μια ολόκληρη φιλοσοφία ζωής. Την πίστη ότι η γη ανταποδίδει την αγάπη που δέχεται. Την πεποίθηση ότι η ευτυχία κρύβεται στα μικρά και καθημερινά. Την ευγνωμοσύνη για όσα προσφέρει ο Θεός στον άνθρωπο.
Κάθε φορά που οι παλιοί κοιτούν εκείνη τη φωτογραφία, σχεδόν ακούνε ξανά τις φωνές της Γιώργαινας και της Κώσταινας να αντηχούν πάνω από τους κήπους:
«Ευχαριστούμε, Κύριε! Ήλθαν τα βλήτα!»
Και μαζί με αυτές τις λέξεις ζωντανεύει ξανά μια εποχή απλή, όμορφη και αληθινή, όπου η χαρά χωρούσε μέσα σε ένα καλάθι γεμάτο χόρτα και μέσα σε δύο ευγνώμονες καρδιές.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου