Όταν η εξωτερική εμφάνιση κρύβει την αλήθεια της καρδιάς
Ο άνθρωπος έχει μια φυσική τάση να κρίνει από την εμφάνιση.
Βλέπει το πρόσωπο, τα ρούχα, τον τρόπο ομιλίας, την κοινωνική θέση και συχνά σχηματίζει αμέσως μια εικόνα για τον άλλον.
Όμως η εξωτερική εικόνα μπορεί να εξαπατήσει.
Ο Αίσωπος μάς παρουσιάζει έναν λύκο που φόρεσε προβιά προβάτου για να πλησιάσει το κοπάδι χωρίς να προκαλέσει φόβο.
Η εικόνα του έλεγε «πρόβατο».
Η φύση του όμως παρέμενε λύκος.
Ο μύθος γίνεται έτσι μια προειδοποίηση απέναντι στην υποκρισία, την προσποίηση και την εξαπάτηση.
Ο μύθος
Ένας λύκος παρατηρούσε ένα κοπάδι προβάτων και ήθελε να πλησιάσει χωρίς να γίνει αντιληπτός από τον βοσκό.
Βρήκε λοιπόν μια προβιά προβάτου, τη φόρεσε και μπήκε ανάμεσα στα ζώα.
Τα πρόβατα δεν φοβήθηκαν.
Ο λύκος έμοιαζε με ένα από αυτά.
Για κάποιο χρονικό διάστημα κατάφερε να κρύψει την πραγματική του φύση.
Όταν όμως ήρθε η ώρα να επιλέξει το θύμα του, η αλήθεια αποκαλύφθηκε.
Η προβιά δεν μπορούσε να αλλάξει τη φύση του.
Ο λύκος παρέμενε λύκος.
Δίδαγμα του Αισώπου: Δεν πρέπει να κρίνουμε μόνο από την εμφάνιση, γιατί η εξωτερική εικόνα μπορεί να κρύβει διαφορετικές προθέσεις.
Η σοφία που κρύβεται πίσω από τον μύθο
Ο λύκος δεν άλλαξε.
Άλλαξε μόνο την εμφάνισή του.
Αυτό είναι το πρόβλημα με την υποκρισία.
Ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τα λόγια του, το ύφος του και την εικόνα που παρουσιάζει στους άλλους.
Δεν μπορεί όμως να κρύψει για πάντα την πραγματική κατάσταση της καρδιάς του.
Η υποκρισία είναι μια «προβιά».
Και κάποια στιγμή η πραγματικότητα αποκαλύπτεται.
Ο μύθος δεν μας καλεί να υποψιαζόμαστε αδικαιολόγητα τους πάντες.
Μας καλεί όμως να αποκτήσουμε διάκριση.
Να μην παρασυρόμαστε από τα εξωτερικά φαινόμενα.
Να εξετάζουμε τους καρπούς των πράξεων.
Η Αγία Γραφή φωτίζει τον μύθο
Ο Κύριος Ιησούς Χριστός προειδοποιεί:
«Προσέχετε ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, οἵτινες ἔρχονται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνδύμασι προβάτων, ἔσωθεν δέ εἰσι λύκοι ἅρπαγες.»
(Ματθ. 7,15)
Είναι ίσως το πιο άμεσο βιβλικό φως πάνω στον μύθο.
Ο Χριστός δεν μας διδάσκει να κρίνουμε τον άνθρωπο από την εξωτερική του εμφάνιση.
Μας δίνει όμως ένα ασφαλές κριτήριο:
«Ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς.»
(Ματθ. 7,16)
Οι πράξεις αποκαλύπτουν τελικά την αλήθεια.
Ο Απόστολος Παύλος επίσης προειδοποιεί για ανθρώπους που παρουσιάζουν εξωτερικά μια μορφή ευσεβείας, ενώ η ζωή τους δεν συμφωνεί με αυτήν:
«Ἔχοντες μόρφωσιν εὐσεβείας, τὴν δὲ δύναμιν αὐτῆς ἠρνημένοι.»
(Β΄ Τιμ. 3,5)
Οι Πατέρες της Εκκλησίας
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος επιμένει ότι η αληθινή αρετή δεν βρίσκεται στα εξωτερικά σχήματα αλλά στην κατάσταση της καρδιάς και στη συμφωνία λόγων και έργων. Η ευσέβεια που περιορίζεται στην εμφάνιση χωρίς αντίστοιχο ήθος κινδυνεύει να γίνει υποκρισία.
(PG 58, 619–620, Ὑπομνήματα εἰς τὸ Κατὰ Ματθαῖον)
Ο Μέγας Βασίλειος τονίζει τη σημασία της εσωτερικής αλήθειας. Ο άνθρωπος οφείλει να είναι ο ίδιος ενώπιον του Θεού και ενώπιον των ανθρώπων, χωρίς να παρουσιάζει διαφορετικό πρόσωπο ανάλογα με το προσωπικό του συμφέρον.
(PG 31, 1084–1085, Ὅροι κατὰ πλάτος)
Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής συνδέει την πνευματική ζωή με την κάθαρση του εσωτερικού ανθρώπου. Δεν αρκεί η εξωτερική συμπεριφορά· χρειάζεται η θεραπεία των λογισμών και των παθών που βρίσκονται μέσα στην καρδιά.
(PG 90, 1180–1181, Κεφάλαια περὶ ἀγάπης)
Πνευματικοί Μαργαρίτες
«Προσέχετε ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν.»
(Ματθ. 7,15)
«Ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς.»
(Ματθ. 7,16)
«Μὴ κρίνετε κατ’ ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνατε.»
(Ιω. 7,24)
Η διάκριση δεν είναι καχυποψία.
Είναι η ικανότητα να βλέπουμε πίσω από την εμφάνιση χωρίς να καταδικάζουμε τον άνθρωπο.
Ο μύθος σήμερα
Ο λύκος με την προβιά υπάρχει και στη δική μας εποχή.
Είναι ο άνθρωπος που παρουσιάζεται ως φίλος, ενώ ενδιαφέρεται μόνο για το προσωπικό του συμφέρον.
Είναι εκείνος που μιλά για αξίες αλλά δεν τις εφαρμόζει στη ζωή του.
Είναι εκείνος που χρησιμοποιεί μεγάλα λόγια για να κρύψει μικρές προθέσεις.
Είναι ακόμη και η ψεύτικη εικόνα που πολλές φορές δημιουργούμε εμείς οι ίδιοι για τον εαυτό μας.
Στην εποχή των κοινωνικών δικτύων, η «προβιά» μπορεί να είναι μια τέλεια φωτογραφία, μια προσεκτικά κατασκευασμένη εικόνα ζωής ή λόγια που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Γι' αυτό χρειάζεται διάκριση.
Όχι καχυποψία.
Όχι καταδίκη.
Αλλά προσοχή στους καρπούς.
Ένα μήνυμα ιδιαίτερα για τους Έλληνες της διασποράς
Οι παλαιότερες γενιές των Μεσσηνίων και γενικότερα των Ελλήνων της διασποράς έδιναν μεγάλη σημασία στο καλό όνομα.
«Να είσαι τίμιος» ήταν μια από τις σημαντικότερες συμβουλές που άκουγαν τα παιδιά από τους γονείς τους.
Γιατί το καλό όνομα δεν δημιουργείται με λόγια.
Χτίζεται μέσα από χρόνια συνέπειας.
Στις μικρές Ελληνικές κοινότητες, ο άνθρωπος ήταν γνωστός όχι από το τι έλεγε για τον εαυτό του, αλλά από το πώς συμπεριφερόταν στους άλλους.
Αυτή η απλή σοφία παραμένει πολύτιμη και σήμερα.
Να μην ενδιαφερόμαστε μόνο να φαινόμαστε καλοί.
Να αγωνιζόμαστε να γίνουμε πραγματικά καλοί.
Επίλογος
Ο λύκος φόρεσε προβιά, αλλά δεν έγινε πρόβατο.
Μπορούμε να ξεγελάσουμε για λίγο τους ανθρώπους.
Δεν μπορούμε όμως να ξεγελάσουμε τον Θεό ούτε για μία στιγμή.
Ο Χριστός μάς καλεί να θεραπεύσουμε όχι μόνο την εξωτερική μας εικόνα αλλά κυρίως την καρδιά μας.
Γιατί η αληθινή χριστιανική ζωή δεν είναι θέατρο.
Δεν είναι μια όμορφη προβιά.
Είναι μια ζωή στην οποία τα λόγια, οι πράξεις και η καρδιά βρίσκονται σε συμφωνία.
Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο μάθημα του δέκατου μύθου:
Δεν έχει σημασία μόνο πώς φαινόμαστε στους ανθρώπους. Σημασία έχει ποιοι είμαστε ενώπιον του Θεού.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου