Η καμπάνα του Αγίου Αθανασίου Βαλύρας σήμανε στις επτά το πρωί, ανήμερα της μεγάλης εορτής της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, στις 14 Σεπτεμβρίου 2026, καλώντας τους πιστούς να αφήσουν για λίγο τις μέριμνες της καθημερινότητας και να προσέλθουν στον ιερό ναό, για να συμμετάσχουν σε μία άκρως κατανυκτική Θεία Λειτουργία.
Ήταν ένα πρωινό γεμάτο πίστη, συγκίνηση και ευλάβεια. Ο Σταυρός του Χριστού βρέθηκε στο επίκεντρο της λατρευτικής σύναξης, όχι μόνο ως το ιερό σύμβολο της χριστιανικής μας πίστης, αλλά και ως υπενθύμιση ότι ο καθένας μας καλείται να σηκώσει τον δικό του προσωπικό σταυρό, να αγωνιστεί πνευματικά, να αντιμετωπίσει με πίστη τις δοκιμασίες της ζωής και να πορευθεί με αγάπη, υπομονή και ελπίδα.
Μαζί με τον Σταυρό του Κυρίου, κληθήκαμε όλοι να υψώσουμε και τον σταυρό της προσωπικής μας πνευματικής άθλησης, ως ένα ενωμένο χριστεπώνυμο σώμα, με δεσμούς χριστιανικής αγάπης, αλληλεγγύης και αμοιβαίας συμπαράστασης.
Με ευλάβεια και τάξη η Θεία Λειτουργία
Προεξάρχων της Θείας Λειτουργίας ήταν ο πρωτοπρεσβύτερος της Βαλύρας, π. Ιωάννης Φωτεινός, ο οποίος τέλεσε με κατάνυξη και ιεροπρέπεια τη Θεία Λειτουργία της μεγάλης αυτής ημέρας.
Στο δεξιό αναλόγιο χοροστάτησε ο ιεροψάλτης της Βαλύρας κ. Γιώργος Περιβολάρης, αποδίδοντας με ιδιαίτερη ευλάβεια τους ύμνους της εορτής, ενώ στο Ιερό διακόνησε ο κ. Τσιλίκας.
Οι νεωκόροι της Βαλύρας, κα Μαρία Ηλιοπούλου και κα Γωγώ Κοντοδήμου, επί το έργον, φρόντισαν με ευλάβεια και επιμέλεια για την ευπρέπεια του οίκου του Θεού και για την προετοιμασία του καλαθιού με τον αγιασμένο βασιλικό.
Ήδη από τον Εσπερινό της προηγούμενης ημέρας, κυρίες της Βαλύρας, οι οποίες καλλιεργούν βασιλικό στις αυλές των σπιτιών τους, προσέφεραν από τον ευωδιαστό αυτό βασιλικό στην Εκκλησία. Μία απλή, αλλά βαθιά συμβολική πράξη, που φανερώνει πως η παράδοση της Βαλύρας παραμένει ζωντανή και πως το σπίτι, η αυλή, η οικογένεια και ο ναός εξακολουθούν να συνδέονται μέσα από την πίστη και τα έθιμα του τόπου.
Το κατανυκτικό δρώμενο της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού
Ξεχωριστή και ιδιαίτερα κατανυκτική στιγμή αποτέλεσε το δρώμενο της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Ο ιερέας, π. Ιωάννης Φωτεινός, περιέφερε τον Τίμιο Σταυρό στο κέντρο του σολέα του ναού πάνω σε ασημένιο δίσκο, με τον Σταυρό στολισμένο με βασιλικό στο κέντρο και τρία αναμμένα κεριά να τον πλαισιώνουν, και στη συνέχεια τον τοποθέτησε επάνω σε τράπεζα.
Η εικόνα ήταν λιτή, αλλά συγκλονιστική: ο Σταυρός στο κέντρο του ναού, φωτισμένος από τις φλόγες των κεριών, ενώ γύρω του συγκεντρώνονταν οι πιστοί. Ολόκληρη η λατρευτική σύναξη έμοιαζε να περιστρέφεται γύρω από το σημείο της θυσίας και της νίκης του Χριστού.
Μετά την ολοκλήρωση των ύμνων και των ψαλμωδιών, οι πιστοί προσήλθαν με ευλάβεια για να ασπαστούν τον Τίμιο Σταυρό και τη χείρα του ιερέα. Καθένας έλαβε στη συνέχεια έναν κλώνο βασιλικού, τον οποίο μετέφερε στο σπίτι του ως ευλογία. Συνήθως ο αγιασμένος βασιλικός τοποθετείται στο εικονοστάσι του σπιτιού, δίπλα στις ιερές εικόνες, ώστε η ευλογία της ημέρας να παραμένει στον οικογενειακό χώρο για όλο το εκκλησιαστικό έτος.
Έτσι, το μήνυμα της εορτής δεν έμεινε μόνο μέσα στον ναό. Με τον βασιλικό πέρασε από την Εκκλησία στα σπίτια, από τη λατρευτική σύναξη στην οικογενειακή ζωή, από την παράδοση στη νέα γενιά.
Οι αρτοκλασίες και η ευλογία της οικογένειας
Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας τελέστηκε επίσης αρτοκλασία από δύο κυρίες της Βαλύρας, την κα Σταυρούλα Λεμονή-Μαρινοπούλου, εργαζόμενη στο Νοσοκομείο Καλαμάτας, και την κα Θεοδώρα Μπάκα, επιχειρηματία παραδοσιακών ζυμαρικών, μητέρα του μικρού Σταύρου Μπάκα, μαθητή του Δημοτικού Σχολείου Βαλύρας.
Οι αρτοκλασίες προσφέρθηκαν υπέρ υγείας των εορταζόντων και των οικογενειών τους. Το ψωμί, καρπός του μόχθου του ανθρώπου, προσφέρεται ως ευχαριστία προς τον Θεό και ως δέηση για υγεία, προστασία και ευλογία.
Και πράγματι, η εορτή του Σταυρού στην Εκκλησία δεν είναι μία απλή ανάμνηση ενός ιστορικού γεγονότος. Είναι μία πρόσκληση να ξαναδούμε τη ζωή μας κάτω από το φως του Σταυρού και της Ανάστασης.
«Σταυρός υψούται σήμερον και κόσμος αγιάζεται»
Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η απόδοση των ύμνων της εορτής από τον π. Ιωάννη Φωτεινό και τον ιεροψάλτη κ. Γιώργο Περιβολάρη.
Το «Σταυρός υψούται σήμερον και κόσμος αγιάζεται» ακούστηκε μέσα στον ναό με ιδιαίτερη δύναμη και κατάνυξη. Οι λέξεις αυτές συμπυκνώνουν ολόκληρη τη θεολογία της ημέρας: ο Σταυρός υψώνεται και μαζί του αγιάζεται ο κόσμος.
Ο Σταυρός, από όργανο καταδίκης και θανάτου, γίνεται διά του Χριστού σημείο νίκης, ζωής και σωτηρίας. Εκεί όπου ο άνθρωπος θα έβλεπε μόνο ήττα, ο Θεός φανερώνει την Ανάσταση.
Με τον ίδιο κατανυκτικό τρόπο αποδόθηκε και ο ύμνος «Σταυρός ο φύλαξ πάσης της οικουμένης», που υπενθυμίζει στους πιστούς ότι ο Τίμιος Σταυρός αποτελεί στήριγμα και προστασία της Εκκλησίας και ολόκληρης της οικουμένης.
Ο Απόστολος της ημέρας – Ο Σταυρός ως δύναμη του Θεού
Το αποστολικό ανάγνωσμα της εορτής προέρχεται από την Α΄ προς Κορινθίους Επιστολή του Αποστόλου Παύλου, κεφάλαιο 1, στίχοι 18-24 (Α΄ Κορ. 1,18-24).
Ο Απόστολος Παύλος μιλά με ιδιαίτερη δύναμη για το μυστήριο του Σταυρού. «Ο λόγος γαρ ο του σταυρού» είναι, σύμφωνα με τον Απόστολο, για εκείνους που βαδίζουν προς την απώλεια κάτι που φαίνεται ως μωρία, ενώ για εκείνους που σώζονται είναι «δύναμις Θεού».
Σε νεοελληνική απόδοση, το μήνυμα είναι ότι το κήρυγμα του Σταυρού φαίνεται παράλογο σε εκείνον που δεν πιστεύει, όμως για τον άνθρωπο της πίστης αποτελεί τη δύναμη του ίδιου του Θεού. Ο Θεός, μάλιστα, αποδεικνύει ότι η δική Του σοφία ξεπερνά τη σοφία των ανθρώπων και ότι αυτό που ο κόσμος θεωρεί αδυναμία μπορεί να γίνει ο δρόμος της σωτηρίας.
Ο Απόστολος μάς καλεί, επομένως, να μην κρίνουμε τη ζωή μόνο με τα μέτρα της ανθρώπινης λογικής. Ο Σταυρός μας διδάσκει ότι μέσα από την υποτιθέμενη αδυναμία μπορεί να γεννηθεί δύναμη, μέσα από τη θυσία η ζωή και μέσα από τη δοκιμασία η ελπίδα.
Το μήνυμα αυτό είναι ιδιαίτερα επίκαιρο για τον καθένα μας. Ο προσωπικός μας σταυρός μπορεί να είναι μία δοκιμασία, μία απώλεια, μία οικογενειακή δυσκολία, μία απογοήτευση ή ένας αθέατος αγώνας που μόνο ο Θεός γνωρίζει.
Ο Χριστιανός όμως δεν σηκώνει τον σταυρό του μόνος. Τον σηκώνει με την πίστη στον Χριστό και με τη συμπαράσταση της Εκκλησίας και των αδελφών του.
Το Ευαγγέλιο της ημέρας – Η αγάπη του Θεού προς τον κόσμο
Το Ευαγγέλιο της εορτής είναι από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, κεφάλαιο 3, στίχοι 13-17 (Ιω. 3,13-17).
Εδώ βρίσκεται μία από τις πιο συγκλονιστικές αποκαλύψεις της χριστιανικής πίστης: «Ούτως γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον».
Σε νεοελληνική απόδοση, ο Χριστός μάς λέει ότι ο Θεός αγάπησε τόσο πολύ τον κόσμο, ώστε έδωσε τον μονογενή Υιό Του, για να μη χαθεί όποιος πιστεύει σε Αυτόν, αλλά να έχει αιώνια ζωή. Ο Θεός δεν έστειλε τον Υιό Του στον κόσμο για να καταδικάσει τον κόσμο, αλλά για να σωθεί ο κόσμος μέσω Αυτού.
Εδώ βρίσκεται η καρδιά της εορτής. Ο Σταυρός δεν είναι πρώτα απ' όλα φόβος. Είναι αγάπη.
Ο Χριστός πάνω στον Σταυρό φανερώνει μέχρι πού μπορεί να φθάσει η θεϊκή αγάπη για τον άνθρωπο. Μία αγάπη που δεν εγκαταλείπει, δεν εκδικείται και δεν ανταποδίδει το κακό με κακό.
Και αυτή η αγάπη γίνεται πρότυπο και για τη δική μας ζωή. Να μάθουμε να συγχωρούμε, να στηρίζουμε τον συνάνθρωπό μας, να μην αφήνουμε μόνο εκείνον που δοκιμάζεται και να προσφέρουμε χωρίς να περιμένουμε ανταπόδοση.
«Σώσον, Κύριε, τον λαόν σου»
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε το απολυτίκιο της ημέρας:
«Σώσον, Κύριε, τον λαόν σου και ευλόγησον την κληρονομίαν σου…»
Αρκετοί πιστοί συνέψαλαν μαζί με τον ιερέα και τον ιεροψάλτη. Οι καρδιές σκίρτησαν και οι οφθαλμοί δάκρυσαν.
Δεν ήταν μόνο οι λέξεις του ύμνου. Ήταν όλα όσα κουβαλούσε ο καθένας μέσα του και τα απέθετε μπροστά στον Σταυρό.
Άνθρωποι με χαρές και λύπες, με αγωνίες και ελπίδες, με οικογενειακά προβλήματα και προσωπικές δοκιμασίες, βρέθηκαν κάτω από τον ίδιο Σταυρό. Εκεί όπου δεν υπάρχουν διακρίσεις, αλλά όλοι στεκόμαστε ως παιδιά του ίδιου Θεού.
Αρκετά μικρά παιδιά αλλά και ενήλικες προσήλθαν και κοινώνησαν των Αχράντων Μυστηρίων, συμμετέχοντας στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας και ολοκληρώνοντας έτσι την πνευματική χαρά της μεγάλης εορτής.
Ο βασιλικός, το προζύμι και η παράδοση της Βαλύρας
Μετά τη Θεία Λειτουργία, η εορτή συνεχίστηκε μέσα από ένα όμορφο λαϊκό και οικογενειακό έθιμο.
Οι έμπειρες νοικοκυρές της Βαλύρας πήραν τον αγιασμένο βασιλικό από την Εκκλησία και ανάπιασαν το προζύμι τους, σταυρώνοντάς το με τον ευλογημένο βασιλικό.
Έτσι, η πίστη περνά από τον ναό στο σπίτι και από τη μία γενιά στην άλλη.
Το προζύμι, που θα γίνει πρόσφορο αλλά και ψωμί για την οικογένεια, σταυρώνεται με τον αγιασμένο βασιλικό. Είναι σαν να μπαίνει η ευλογία της Εκκλησίας στην καθημερινότητα του σπιτιού. Πρόκειται για ένα έθιμο που δεν έχει μόνο πρακτικό χαρακτήρα, αλλά αποτελεί και έναν συμβολικό δεσμό ανάμεσα στην πίστη, την οικογένεια, την παράδοση και τον καθημερινό μόχθο.
Κάθε τέτοια πράξη γίνεται ένας μικρός τρόπος να παραμένει ζωντανή η μνήμη και η παράδοση του τόπου.
Η Βαλύρα τίμησε τον Τίμιο Σταυρό
Το χριστεπώνυμο πλήρωμα της Βαλύρας τίμησε την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού με εναγκαλισμούς, ευχές και λόγια αγάπης.
Μέσα στον Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου, ο Σταυρός έγινε για ακόμη μία φορά το κοινό σημείο αναφοράς μιας ολόκληρης κοινότητας.
Ανάμεσα στους πιστούς είχαμε την ευκαιρία να χαιρετίσουμε δύο ευσεβείς κυρίες της Βαλύρας, την κα Αγγελική Μαρινοπούλου και την κα Βαρβάρα Δημητρακοπούλου, οι οποίες στέλνουν τις εγκάρδιες ευχές τους στους εορτάζοντες και εύχονται σε όλους χρόνια πολλά, υγεία και κάθε καλό από τον Θεό.
Η εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού μάς υπενθυμίζει ότι κανένας σταυρός δεν είναι αξεπέραστος όταν τον σηκώνουμε με πίστη και ότι καμία δοκιμασία δεν μπορεί να νικήσει την ελπίδα όταν ο άνθρωπος εμπιστεύεται τον Θεό.
Ας κρατήσουμε, λοιπόν, μέσα μας το μήνυμα της σημερινής ημέρας:
«Σταυρός υψούται σήμερον και κόσμος αγιάζεται».
Ας υψώσουμε και εμείς τον δικό μας σταυρό όχι με παράπονο, αλλά με πίστη. Όχι με απελπισία, αλλά με ελπίδα. Όχι με απομόνωση, αλλά με αγάπη προς τον συνάνθρωπο.
Και ας θυμόμαστε ότι πίσω από τον Σταυρό βρίσκεται η Ανάσταση, πίσω από τη δοκιμασία η ελπίδα και πίσω από κάθε αληθινή χριστιανική πράξη η αγάπη.
Ευχόμαστε σε όλους τους εορτάζοντες και σε όλες τις εορτάζουσες χρόνια πολλά, με υγεία, ειρήνη, δύναμη και την ευλογία του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Ας έχουμε όλοι υγεία στις οικογένειές μας, ας στεκόμαστε ο ένας δίπλα στον άλλον και ας κρατήσουμε ζωντανή την πίστη, την παράδοση και την αγάπη που μας ενώνει.
Ο Τίμιος Σταυρός να μας σκεπάζει, να μας ενδυναμώνει, να μας προστατεύει και να φωτίζει τον δρόμο της ζωής μας.
Χρόνια πολλά και ευλογημένα σε όλους!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου