Μια επιστολή αγάπης, μνήμης, νοσταλγίας και ευλογίας
Με αφορμή τα ονομαστήρια του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευσταθίου και την εορτή του Αγίου Ευσταθίου, του απευθύναμε τις θερμότερες ευχές μας, με σεβασμό και αγάπη.
Η απάντησή του μάς συγκίνησε ιδιαίτερα.
Γιατί μέσα σε αυτήν δεν συναντά κανείς μόνο τις ευχαριστίες ενός Ιεράρχη για τις ευχές που δέχθηκε. Συναντά κανείς κάτι πολύ βαθύτερο: τη Βαλύρα όπως την κρατά μέσα στη μνήμη και στην καρδιά του ο Σεβασμιώτατος.
Η Βαλύρα, οι άνθρωποί της, οι ζώντες αλλά και οι κεκοιμημένοι, οι ομορφιές του τόπου, οι αναμνήσεις και η νοσταλγία επιστρέφουν μέσα από τα λόγια του με έναν τρόπο που έχει ιδιαίτερη συγκινησιακή δύναμη.
«... στο όμορφο χωριό μας... έχει ομορφιά και χάρη το πιο φτωχό κλαδί και το πιο μικρό χορτάρι»
Οι λέξεις « ομορφιά και χάρη» είναι ίσως από τις πιο δυνατές λέξεις ολόκληρης της επιστολής.
Γιατί ο τόπος μας δεν αποκαλείται απλώς «χωριό». Αποκαλείται « ομορφιά και χάρη».
Η πατρίδα του ανθρώπου δεν είναι μόνο ο τόπος στον οποίο γεννήθηκε. Είναι ο τόπος στον οποίο έχουν ριζώσει οι μνήμες του, οι άνθρωποί του, οι εικόνες του, οι χαρές και οι λύπες του.
Και όταν ο Σεβασμιώτατος μιλά για «το όμορφο χωριό μας», χρησιμοποιεί έναν λόγο που φανερώνει οικειότητα και συναισθηματικό δεσμό.
Το «μας» έχει ιδιαίτερη σημασία.
Δεν λέει «το χωριό ». Λέει «το χωριό μας».
Μέσα σε δύο λέξεις δημιουργείται ένας δεσμός. Η Βαλύρα γίνεται κοινός τόπος μνήμης και αγάπης.
Η ομορφιά ενός τόπου δεν βρίσκεται μόνο στο φυσικό τοπίο.
Βρίσκεται στα σπίτια και στις αυλές, στις εκκλησίες και στους δρόμους, στα δέντρα και στα χωράφια, στις γειτονιές, στις φωνές των ανθρώπων, στις μνήμες που είναι δεμένες με κάθε γωνιά και στον ψυχοπνευματικό στόλο των ανθρώπων του συγκεκριμένου τόπου.
Η Βαλύρα είναι όμορφη γιατί έχει μέσα της ζωή , ιστορία και θεία φώτιση.
Είναι όμορφη γιατί κάθε γενιά άφησε κάτι από τον εαυτό της πάνω στον τόπο.
Και αυτήν ακριβώς την ομορφιά αναγνωρίζει και υπηρετεί με ευλάβεια, προς δόξαν Θεού, ο Σεβασμιώτατος.
«Τη νοσταλγώ...»
Ίσως καμία άλλη λέξη να μην αποδίδει τόσο καθαρά τα συναισθήματά του όσο αυτή:
«Τη νοσταλγώ».
Η νοσταλγία είναι συναίσθημα βαθύ.
Δεν νοσταλγεί κανείς έναν τόπο στον οποίο δεν έχει αφήσει ένα κομμάτι της καρδιάς του.
Η νοσταλγία φανερώνει ότι η Βαλύρα δεν αποτελεί για τον Σεβασμιώτατο απλώς μια ανάμνηση του παρελθόντος. Είναι ένας τόπος που εξακολουθεί να υπάρχει μέσα του.
Μπορεί να βρίσκεται μακριά της, μπορεί οι υποχρεώσεις του να μην του επιτρέπουν να την επισκέπτεται όσο θα ήθελε, όμως η Βαλύρα παραμένει παρούσα.
Υπάρχει στη μνήμη του.
Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος σε έναν τόπο: να τον θυμάται.
«...και είναι κρίμα που δεν την επισκέπτομαι όσο πρέπει.»
Η φράση αυτή συμπληρώνει τη νοσταλγία.
Υπάρχει μέσα της μια ανθρώπινη εξομολόγηση.
Ο Σεβασμιώτατος θα ήθελε να βρίσκεται περισσότερο στη Βαλύρα. Θα ήθελε να επιστρέφει στον τόπο, να συναντά τους ανθρώπους του, να ξαναβλέπει τις γνώριμες εικόνες.
Η απόσταση, όμως, δεν ακυρώνει τη σχέση.
Αντίθετα, την κάνει ακόμη πιο έντονη.
Γιατί η νοσταλγία γεννιέται ακριβώς από την απουσία.
Και όταν ένας Άγιος Άνθρωπος ομολογεί ότι νοσταλγεί έναν τόπο, στην πραγματικότητα ομολογεί ότι ο τόπος αυτός έχει σημασία για την ψυχή του, και η ευλογία τον σκεπάζει ως δώρο Θεού.
Η Βαλύρα των ανθρώπων
Η Βαλύρα όμως δεν είναι μόνο το τοπίο.
Είναι κυρίως οι άνθρωποί της.
Και εδώ η επιστολή του Σεβασμιωτάτου αποκτά ιδιαίτερη συγκινησιακή δύναμη.
«Αγκαλιάζω όμως με την αγάπη μου όλους τους Βαλυραίους...»
Αυτή είναι ίσως η πιο συγκλονιστική φράση για τους ανθρώπους της Βαλύρας.
«Όλους τους Βαλυραίους».
Δεν υπάρχει εξαίρεση.
Δεν υπάρχει διαχωρισμός.
Υπάρχει μια μεγάλη αγκαλιά.
Η λέξη «αγκαλιάζω» είναι βαθιά ανθρώπινη αλλά και θεία ταυτόχρονα. Δεν είναι μια τυπική έκφραση. Είναι έκφραση στοργής, προστασίας, αγάπης και πνευματικής εγγύτητας.
Ο Σεβασμιώτατος δεν λέει απλώς ότι «θυμάται» τους Βαλυραίους.
Λέει ότι τους αγκαλιάζει με την αγάπη του.
Και αυτή η αγάπη αφορά όλους.
Τους ανθρώπους που βρίσκονται σήμερα στη Βαλύρα.
Τους ανθρώπους που ζουν μακριά της αλλά κουβαλούν τον τόπο μέσα τους.
Όλους εκείνους που αισθάνονται ότι ανήκουν σε αυτή την ιδιαίτερη πατρίδα.
Οι Βαλυραίοι που έφυγαν αλλά δεν ξεχάστηκαν
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκαλεί και η αναφορά του Σεβασμιωτάτου στους κεκοιμημένους.
«...και εκείνους που αναπαύονται στον Άγιο Γεώργιο μας...»
Με αυτή τη φράση η επιστολή ξεπερνά το παρόν.
Η Βαλύρα δεν είναι μόνο οι ζωντανοί.
Είναι και εκείνοι που έζησαν πριν από εμάς.
Είναι οι παππούδες και οι γιαγιάδες, οι γονείς, οι συγγενείς, οι φίλοι, οι άνθρωποι που εργάστηκαν, αγάπησαν, δημιούργησαν και άφησαν το δικό τους αποτύπωμα στον τόπο.
Και σήμερα αναπαύονται.
Όμως δεν ξεχάστηκαν.
Η αναφορά του Σεβασμιωτάτου στους κεκοιμημένους Βαλυραίους έχει ιδιαίτερο βάρος, γιατί συνδέει τη σημερινή Βαλύρα με τη Βαλύρα των προηγούμενων γενεών.
Οι ζώντες και οι κεκοιμημένοι αποτελούν μία συνέχεια.
Και ο τόπος αποκτά την πραγματική του διάσταση όταν θυμάται και τιμά και εκείνους που έφυγαν.
Η Βαλύρα είναι, επομένως, μια μεγάλη αλυσίδα ανθρώπων.
Κάθε γενιά παραδίδει στην επόμενη τη μνήμη, την παράδοση, την πίστη και την αγάπη για τον τόπο.
Η Βαλύρα που μένει στην καρδιά
Η επιστολή του Σεβασμιωτάτου είναι, τελικά, ένα κείμενο μνήμης.
Περιγράφει τη Βαλύρα με την καρδιά.
Τη βλέπει μέσα από τους ανθρώπους της.
Τη θυμάται μέσα από τις αναμνήσεις του.
Τη νοσταλγεί μέσα από την απόσταση.
Και την αγαπά μέσα από την προσευχή.
Οι τόποι ζουν όσο υπάρχουν άνθρωποι που τους θυμούνται.
Και η Βαλύρα έχει την ιδιαίτερη ευλογία να υπάρχει μέσα στη μνήμη και στην καρδιά ενός Ιεράρχη που εκφράζει τόσο καθαρά την αγάπη του γι' αυτήν.
Η ευχή και η ευλογία
Στο τέλος της επιστολής ο Σεβασμιώτατος απευθύνει τις ευχές του.
«Σας εύχομαι ολόψυχα... να ζήσετε υπέρ εκατόν και να δοκιμάσετε κάθε ευλογημένη χαρά και ευτυχία.»
Η λέξη «ολόψυχα» έχει εδώ ιδιαίτερη σημασία.
Δεν πρόκειται για μια τυπική ευχή.
Είναι ευχή που βγαίνει από την καρδιά.
Και όταν η ευχή έρχεται από έναν Ιεράρχη, αποκτά για τον παραλήπτη ιδιαίτερη πνευματική αξία.
Η ευλογία του Σεβασμιωτάτου δεν είναι απλώς μια τιμητική αναφορά.
Είναι ενθάρρυνση.
Είναι δύναμη.
Είναι ένας πνευματικός δεσμός.
Και για τη Βαλύρα, η ευλογία αυτή έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία, γιατί συνοδεύεται από την αγάπη του για τον τόπο και τους ανθρώπους του.
Ένα ευχαριστώ από τη Βαλύρα
Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Μονεμβασίας και Σπάρτης , πατέρα μας Ευστάθιε,
σας ευχαριστούμε από καρδιάς για τα λόγια σας.
Σας ευχαριστούμε γιατί μέσα από την επιστολή σας μας δείξατε ότι η Βαλύρα παραμένει ζωντανή στη μνήμη και στην καρδιά σας.
Σας ευχαριστούμε γιατί θυμάστε την ομορφιά και τη χάρη του τόπου μας.
Σας ευχαριστούμε γιατί νοσταλγείτε τη Βαλύρα.
Σας ευχαριστούμε γιατί αγκαλιάζετε με την αγάπη σας όλους τους Βαλυραίους.
Και σας ευχαριστούμε ιδιαίτερα γιατί μέσα στην αγάπη σας χωρούν και εκείνοι που δεν βρίσκονται πια ανάμεσά μας, αλλά αναπαύονται στον Άγιο Γεώργιο μας.
Αυτό έχει για εμάς ξεχωριστή σημασία.
Γιατί η Βαλύρα που αγαπούμε δεν είναι μόνο η Βαλύρα του σήμερα.
Είναι η Βαλύρα των πατέρων και των μητέρων μας, των παππούδων και των γιαγιάδων μας, των ανθρώπων που έζησαν και δημιούργησαν πριν από εμάς.
Είναι η Βαλύρα των ζώντων και των κεκοιμημένων.
Είναι η Βαλύρα της μνήμης.
Είναι η Βαλύρα της καρδιάς.
Και είναι μεγάλη τιμή για όλους μας να γνωρίζουμε ότι αυτή η Βαλύρα υπάρχει και στη δική σας καρδιά.
Σεβασμιώτατε,
κρατούμε με σεβασμό τα λόγια σας και, περισσότερο από όλα, κρατούμε την ευλογία σας.
Ευχόμαστε ο Άγιος Ευστάθιος, του οποίου το όνομα φέρετε, να σας χαρίζει υγεία, δύναμη και μακροημέρευση και να σας ενισχύει πάντοτε στο έργο σας.
Να σας αξιώνει ο Θεός να συνεχίζετε να προσφέρετε, να ευλογείτε, να στηρίζετε και να μεταφέρετε στους ανθρώπους τον λόγο της αγάπης και της πίστης.
Και εμείς θα κρατήσουμε την ευλογία σας ως έναν πολύτιμο πνευματικό θησαυρό.
Γιατί η ευλογία σας για τη Βαλύρα δεν είναι μόνο μια ευχή.
Είναι ένας δεσμός.
Ένας δεσμός αγάπης με τον τόπο, με τους Βαλυραίους και με τη μνήμη όλων εκείνων που έζησαν και αναπαύονται στη γη μας.
Με βαθύ σεβασμό, συγκίνηση και ευγνωμοσύνη,
ένα μεγάλο ευχαριστώ από τη Βαλύρα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου