Οι Αγρότισσες της Μεσσηνίας

 

                                                          Φωτό: pinterest

Γυναίκες της γης, της δημιουργίας και της ζωής — Ένα αφιέρωμα με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα της Αγρότισσας

15 Οκτωβρίου 2026 — Διεθνές Έτος της Γυναίκας Αγρότισσας

Εισαγωγή: Ένας φόρος τιμής στις γυναίκες της Μεσσηνιακής γης

Υπάρχουν γυναίκες που μετρούν τον χρόνο με τις εποχές, τον μόχθο με τις σοδειές και την προκοπή με τους καρπούς της γης. Γυναίκες που μεγάλωσαν μέσα στα χωράφια και στους ελαιώνες, που έμαθαν να αναγνωρίζουν τις διαθέσεις του καιρού, να φροντίζουν τα δέντρα, να συλλέγουν τους καρπούς και να μεταδίδουν στις επόμενες γενιές τη γνώση που κληρονόμησαν από τις προηγούμενες.

Είναι οι αγρότισσες της Μεσσηνίας. Γυναίκες της υπαίθρου που, με την εργασία, την επιμονή, την εφευρετικότητα και την αγάπη τους για τον τόπο, συνέβαλαν και εξακολουθούν να συμβάλλουν στη διαμόρφωση της παραγωγικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας του νομού.

Από τους απέραντους ελαιώνες της Μεσσηνιακής γης μέχρι τα αμπέλια, τις σταφιδοκαλλιέργειες, τους λαχανόκηπους και τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, η παρουσία της γυναίκας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αγροτικής ζωής. Η προσφορά της δεν περιορίζεται στην παραγωγή τροφίμων ή στην υποστήριξη της οικογενειακής εκμετάλλευσης. Εκτείνεται στη διατήρηση της τοπικής γνώσης, στη μεταβίβαση παραδόσεων, στη φροντίδα της οικογένειας, στη συμμετοχή στην κοινοτική ζωή και στη διατήρηση της ζωντάνιας των χωριών μας.

Το αφιέρωμα στις Αγρότισσες της Μεσσηνίας είναι, επομένως, κάτι περισσότερο από μια συμβολική αναφορά σε μια επαγγελματική ομάδα. Είναι μια αναγνώριση της συμβολής των γυναικών που, συχνά μακριά από τη δημόσια προβολή, εργάστηκαν και εργάζονται για να παραμείνει η Μεσσηνιακή γη παραγωγική και η ύπαιθρος τόπος ζωής, δημιουργίας και προοπτικής.

Η 15η Οκτωβρίου: Μια ημέρα αναγνώρισης και διεκδίκησης

Η 15η Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί από τη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών ως Διεθνής Ημέρα των Γυναικών της Υπαίθρου (International Day of Rural Women). Η καθιέρωσή της πραγματοποιήθηκε με το ψήφισμα 62/136, στις 18 Δεκεμβρίου 2007.

Σκοπός της ημέρας είναι να αναδειχθεί ο καθοριστικός ρόλος των γυναικών της υπαίθρου στην αγροτική παραγωγή, στην επισιτιστική ασφάλεια, στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη και στη βιωσιμότητα των αγροτικών κοινοτήτων. Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση των δικαιωμάτων τους, της οικονομικής τους αυτονομίας και της ισότιμης συμμετοχής τους στη λήψη αποφάσεων (United Nations General Assembly, 2007).

Το 2026 έχει επιπλέον ανακηρυχθεί από τον ΟΗΕ Διεθνές Έτος της Γυναίκας Αγρότισσας (International Year of the Woman Farmer), σύμφωνα με το ψήφισμα 78/279 της Γενικής Συνέλευσης. Η πρωτοβουλία αναδεικνύει τη σημασία της γυναικείας συμμετοχής στην παραγωγή τροφίμων και στην αγροτική ανάπτυξη, ενώ προσφέρει μια διεθνή ευκαιρία για την ανάδειξη των ανισοτήτων που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στον πρωτογενή τομέα (United Nations General Assembly, 2024).

Για τη Μεσσηνία, η επέτειος αυτή αποτελεί αφορμή να στρέψουμε το βλέμμα στις γυναίκες των χωριών, των αγροτικών οικισμών και των παραγωγικών κοινοτήτων. Να αναγνωρίσουμε όχι μόνο τον κόπο τους, αλλά και τη γνώση, την εμπειρία, την επιχειρηματικότητα και την προσφορά τους στον τόπο.

Η αγρότισσα και η παραγωγική ταυτότητα της Μεσσηνίας

Η αγροτική φυσιογνωμία της Μεσσηνίας συνδέεται στενά με την ελιά και το ελαιόλαδο, ενώ σημαντική θέση στην ιστορική οικονομία της περιοχής κατέχει και η σταφίδα. Οι καλλιέργειες αυτές διαμόρφωσαν το τοπίο, τις οικονομικές δραστηριότητες, τις διατροφικές συνήθειες και πλευρές της καθημερινής ζωής των κατοίκων.

Η ελιά, με την ανθεκτικότητα και τη μακροβιότητά της, αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο του Μεσσηνιακού αγροτικού τοπίου. Η καλλιέργεια, η συγκομιδή, η μεταφορά του ελαιοκάρπου και η παραγωγή του ελαιολάδου συγκροτούν μια σύνθετη παραγωγική διαδικασία, η οποία συνδέει την οικογενειακή εργασία με την τοπική οικονομία και την πολιτιστική κληρονομιά. Η ιστορία της ελιάς και του λαδιού στη Μεσσηνία έχει αποτελέσει αντικείμενο λαογραφικής, ιστορικής και πολιτισμικής μελέτης (Μουσείο Μεσσηνιακής Διατροφής ).

Στην παραγωγική αυτή διαδρομή, οι γυναίκες συμμετέχουν σε διαφορετικά στάδια και με διαφορετικούς ρόλους, ανάλογα με την εποχή, την οικογενειακή εκμετάλλευση και τις τοπικές συνθήκες. Η ελαιοσυγκομιδή, η διαλογή και η διαχείριση του καρπού, η φροντίδα μικρών καλλιεργειών, η επεξεργασία και η συντήρηση τροφίμων, αλλά και η οργάνωση της καθημερινότητας μιας αγροτικής οικογένειας αποτελούν πλευρές της εργασίας που συχνά συνδέονται μεταξύ τους.

Η συμβολή αυτή δεν αποτυπώνεται πάντοτε με ακρίβεια στα οικονομικά δεδομένα. Ένα μέρος της γυναικείας εργασίας πραγματοποιείται ως οικογενειακή ή εποχική απασχόληση, χωρίς να αναγνωρίζεται πάντα ως αυτοτελής επαγγελματική δραστηριότητα. Έτσι, η γυναίκα μπορεί να συμμετέχει ουσιαστικά στην παραγωγή, χωρίς να διαθέτει αντίστοιχη οικονομική ανεξαρτησία ή αναγνώριση ως υπεύθυνη της εκμετάλλευσης.

Η ίδια εικόνα, με διαφορετικές εκφάνσεις από τόπο σε τόπο, καταγράφεται και στη διεθνή βιβλιογραφία για τα αγροδιατροφικά συστήματα. Η πρόσβαση των γυναικών στη γη, στη χρηματοδότηση, στην τεχνολογία, στην εκπαίδευση και στις υπηρεσίες υποστήριξης επηρεάζει τις δυνατότητές τους να αναπτύξουν και να διαχειριστούν παραγωγικές δραστηριότητες (Food and Agriculture Organization of the United Nations [FAO], 2023).

Η αθέατη εργασία: Από το χωράφι στο νοικοκυριό

Η ζωή της αγρότισσας δεν τελειώνει με την ολοκλήρωση της ημερήσιας αγροτικής εργασίας. Συχνά, μετά τις ώρες στο χωράφι, ακολουθούν η προετοιμασία του φαγητού, η φροντίδα των παιδιών και των ηλικιωμένων, οι οικιακές εργασίες, η διαχείριση των προμηθειών και η οργάνωση των αναγκών της οικογένειας.

Στις μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, οι δραστηριότητες αυτές συνυπάρχουν και αλληλοσυμπληρώνονται. Η γυναίκα μπορεί να είναι ταυτόχρονα εργαζόμενη στην παραγωγή, διαχειρίστρια καθημερινών οικονομικών αναγκών, φορέας πρακτικής γνώσης και βασικό στήριγμα της οικογενειακής ζωής.

Ωστόσο, η αφοσίωση και η αντοχή δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως άλλοθι για την αορατότητα της εργασίας. Η απλήρωτη οικογενειακή απασχόληση, η εποχικότητα, οι δυσκολίες ασφαλιστικής κάλυψης και η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας μπορούν να αυξήσουν την οικονομική και κοινωνική ευαλωτότητα των γυναικών της υπαίθρου.

Η FAO επισημαίνει ότι οι έμφυλες ανισότητες στα αγροδιατροφικά συστήματα επηρεάζουν την πρόσβαση σε πόρους, την ποιότητα της απασχόλησης, την παραγωγικότητα και την ανθεκτικότητα απέναντι σε κρίσεις. Για τον λόγο αυτό, η ισότητα δεν αποτελεί μόνο ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και προϋπόθεση για βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη (FAO, 2023).

Για τις αγρότισσες της Μεσσηνίας, η αναγνώριση της εργασίας τους προϋποθέτει να καταγράφεται το σύνολο της συνεισφοράς τους: όσα παράγουν, όσα διαχειρίζονται, όσα φροντίζουν και όσα μεταδίδουν στις επόμενες γενιές.

Η γνώση που περνά από γενιά σε γενιά

Η αγροτική γνώση δεν βρίσκεται μόνο στα εγχειρίδια και στις τεχνικές οδηγίες. Βρίσκεται και στην εμπειρία των ανθρώπων που παρατηρούν τη γη, γνωρίζουν τις εποχές, αναγνωρίζουν τις ανάγκες των καλλιεργειών και προσαρμόζουν τις πρακτικές τους στις τοπικές συνθήκες.

Οι γυναίκες της Μεσσηνιακής υπαίθρου αποτελούν μέρος αυτής της ζωντανής παράδοσης. Μέσα από την καθημερινή πράξη μεταδίδονται γνώσεις για την καλλιέργεια, τη συλλογή και τη διατήρηση τροφίμων, την αξιοποίηση των εποχικών προϊόντων και την οργάνωση του οικογενειακού νοικοκυριού.

Παράλληλα, η παραδοσιακή διατροφή, η τοπική κουζίνα, η συντήρηση των καρπών και η αξιοποίηση της αγροτικής παραγωγής συνδέουν τη γη με την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου. Η παράδοση αυτή δεν αποτελεί κάτι στατικό ή μουσειακό. Μπορεί να εξελίσσεται μέσα από τη σύγχρονη μεταποίηση, την ανάδειξη τοπικών προϊόντων, την αγροδιατροφική επιχειρηματικότητα και τις νέες μορφές συνεργασίας.

Η διατήρηση αυτής της γνώσης έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία η αγροτική παραγωγή καλείται να ανταποκριθεί στην κλιματική αλλαγή, στην ανάγκη εξοικονόμησης φυσικών πόρων και στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις των καταναλωτών.

Η εμπειρία των παλαιότερων γενεών και η επιστημονική γνώση των νεοτέρων μπορούν να συνυπάρξουν δημιουργικά. Οι αγρότισσες δεν είναι απλώς φορείς μιας κληρονομιάς που πρέπει να διατηρηθεί· είναι ενεργές δημιουργοί του αγροτικού μέλλοντος.

Οι σύγχρονες προκλήσεις της Ελληνίδας αγρότισσας

Η σημερινή αγρότισσα καλείται να εργαστεί σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται διαρκώς. Οι πιέσεις δεν αφορούν μόνο την παραγωγή, αλλά και τη βιωσιμότητα των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων, την πρόσβαση στις αγορές και τη δυνατότητα παραμονής των νέων  στην ύπαιθρο.

1. Οικονομική αναγνώριση και αυτονομία

Η ουσιαστική συμμετοχή μιας γυναίκας στην αγροτική εκμετάλλευση δεν συνοδεύεται πάντοτε από ανάλογη συμμετοχή στη διαχείριση του εισοδήματος, στην ιδιοκτησία της γης ή στη λήψη οικονομικών αποφάσεων. Η αναγνώριση της επαγγελματικής της ιδιότητας, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση και η δυνατότητα ανάληψης διοικητικών ρόλων είναι κρίσιμες προϋποθέσεις για την ενδυνάμωσή της.

2. Κλιματική κρίση και κόστος παραγωγής

Οι υψηλές θερμοκρασίες, η ανομβρία, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, οι ασθένειες των καλλιεργειών και οι διακυμάνσεις στην παραγωγή δημιουργούν πρόσθετη αβεβαιότητα. Παράλληλα, το κόστος ενέργειας, καυσίμων, λιπασμάτων, φυτοπροστασίας και εργασίας πιέζει την οικονομική βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Η προσαρμογή απαιτεί ενημέρωση, κατάρτιση, πρόσβαση σε κατάλληλες τεχνολογίες, ορθολογική διαχείριση του νερού και ουσιαστική υποστήριξη από τους αρμόδιους φορείς.

3. Δημογραφική συρρίκνωση και εγκατάλειψη της υπαίθρου

Η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης, μεταφορών, φροντίδας και ψηφιακής εξυπηρέτησης επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής στις αγροτικές περιοχές. Όταν οι υπηρεσίες αυτές είναι ανεπαρκείς, η παραμονή των νέων στην ύπαιθρο γίνεται δυσκολότερη και η ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού περιορίζεται.

Η στήριξη των αγροτισσών συνδέεται, επομένως, με μια ευρύτερη πολιτική για ζωντανά χωριά, βιώσιμες τοπικές οικονομίες και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης.

4. Ο συνδυασμός επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής

Η αγροτική εργασία συχνά ακολουθεί τους ρυθμούς της φύσης και δεν μπορεί να προσαρμοστεί εύκολα σε ένα σταθερό ωράριο. Η ταυτόχρονη ανάληψη οικογενειακών υποχρεώσεων δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις, ιδιαίτερα όταν λείπουν οργανωμένες δομές φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων.

Η ισότιμη κατανομή των ευθυνών και η πρόσβαση σε κοινωνικές υπηρεσίες δεν αποτελούν πολυτέλεια. Αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για να μπορεί μια γυναίκα να εργάζεται, να εξελίσσεται επαγγελματικά και να συμμετέχει στην κοινωνική ζωή.

5. Εκπαίδευση, τεχνολογία και συμμετοχή στις αποφάσεις

Η ψηφιακή διαχείριση των εκμεταλλεύσεων, η πιστοποίηση προϊόντων, η ιχνηλασιμότητα, η μεταποίηση και η ηλεκτρονική εμπορία δημιουργούν νέες δυνατότητες, αλλά απαιτούν κατάλληλη κατάρτιση και πρόσβαση σε υποδομές.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στη διοίκηση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική αναγνωρίζει πλέον ρητά την ανάγκη ενίσχυσης της συμμετοχής των γυναικών στη γεωργία και στην αγροτική οικονομία (European Commission, χ.χ.).

Από την αναγνώριση στην πράξη: Δίκτυα, συνεργασίες και ευκαιρίες

Η ενδυνάμωση των αγροτισσών απαιτεί περισσότερα από μια επετειακή αναφορά. Χρειάζεται σταθερή υποστήριξη, πρόσβαση στην ενημέρωση, συμμετοχή στον σχεδιασμό πολιτικών και δυνατότητα ανάπτυξης βιώσιμων επιχειρηματικών πρωτοβουλιών.

Στις 15 Οκτωβρίου 2026, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, παρουσιάστηκε πρωτοβουλία για τη δημιουργία δικτύου Ελληνίδων αγροτισσών, με σκοπό την ενίσχυση της επικοινωνίας και της συνεργασίας των γυναικών της παραγωγής με την πολιτεία. Η ίδια ανακοίνωση αναφέρεται και σε τιμητικές διακρίσεις γυναικών που δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή παραγωγή (Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 2026).

Σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε στις 8 Μαρτίου 2026 τη δημιουργία της πλατφόρμας Women in Farming, η οποία αποσκοπεί στην ενίσχυση της δικτύωσης, της ανταλλαγής εμπειριών και της συνεργασίας μεταξύ γυναικών που δραστηριοποιούνται στη γεωργία (European Commission, 2026).

Για τις αγρότισσες της Μεσσηνίας, τέτοιες πρωτοβουλίες μπορούν να αποτελέσουν αφετηρία για την ενίσχυση των τοπικών συνεργασιών. Η συμμετοχή σε γυναικείους συνεταιρισμούς, ομάδες παραγωγών, εκπαιδευτικά προγράμματα και δίκτυα επιχειρηματικότητας μπορεί να συμβάλει στην προβολή των προϊόντων, στην ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων και στη δημιουργία πρόσθετων πηγών εισοδήματος.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύνδεση της πρωτογενούς παραγωγής με τη μεταποίηση, την τοπική γαστρονομία, τον πολιτισμό και τον αγροτουρισμό. Η ανάδειξη της ποιότητας των Μεσσηνιακών προϊόντων μπορεί να συνοδευτεί από την ανάδειξη των ανθρώπων που τα παράγουν και της γνώσης που κρύβεται πίσω από αυτά.

Ενισχύσεις και προγράμματα: Η ανάγκη για έγκυρη ενημέρωση

Η πρόσβαση στις διαθέσιμες ενισχύσεις είναι σημαντική για τις γυναίκες που επιθυμούν να εκσυγχρονίσουν μια υφιστάμενη εκμετάλλευση, να ξεκινήσουν μια νέα δραστηριότητα ή να αναπτύξουν μια επιχείρηση μεταποίησης αγροτικών προϊόντων.

Στις δυνατότητες που αξίζει να διερευνώνται, ανάλογα με τις εκάστοτε προσκλήσεις και τα κριτήρια επιλεξιμότητας, περιλαμβάνονται:

• Τα προγράμματα πρώτης εγκατάστασης και στήριξης νέων γεωργών.

• Οι επενδυτικές παρεμβάσεις για τον εκσυγχρονισμό γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

• Οι δράσεις μεταποίησης, εμπορίας και προβολής αγροτικών προϊόντων.

• Τα προγράμματα κατάρτισης, συμβουλευτικής και ψηφιακής αναβάθμισης.

• Οι δυνατότητες συνεργασίας μέσω ομάδων παραγωγών, συνεταιρισμών και τοπικών αναπτυξιακών πρωτοβουλιών.

Το αν μια αγρότισσα δικαιούται συγκεκριμένη ενίσχυση εξαρτάται από την εκάστοτε πρόσκληση, την επαγγελματική της ιδιότητα, τα χαρακτηριστικά της εκμετάλλευσης και τις λοιπές προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Για τον λόγο αυτό, τα ποσά, οι ημερομηνίες αιτήσεων, οι όροι επιλεξιμότητας και τυχόν πρόσθετα κριτήρια για τις γυναίκες πρέπει να επιβεβαιώνονται από τις επίσημες ανακοινώσεις των αρμοδίων υπηρεσιών.

Η ενημέρωση από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τις περιφερειακές δομές, τα επίσημα προγράμματα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και τους φορείς υποστήριξης των παραγωγών μπορεί να βοηθήσει κάθε ενδιαφερόμενη να εντοπίσει τις δυνατότητες που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της.

Η ουσιαστική ενίσχυση, ωστόσο, δεν εξαντλείται στην οικονομική επιδότηση. Αφορά επίσης τη συμβουλευτική υποστήριξη, την απλούστευση των διαδικασιών, την πρόσβαση στη γνώση και τη δυνατότητα των γυναικών να σχεδιάζουν αυτόνομα το παραγωγικό τους μέλλον.

Οι αγρότισσες ως δύναμη ανανέωσης της Μεσσηνίας

Η μεσσηνιακή ύπαιθρος διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα: εύφορες περιοχές, ισχυρή αγροδιατροφική παράδοση, προϊόντα με αναγνωρίσιμη ταυτότητα και ανθρώπους που διατηρούν ζωντανή τη σύνδεσή τους με τη γη.

Η αξιοποίηση αυτών των πλεονεκτημάτων προϋποθέτει να αντιμετωπίζονται οι αγρότισσες ως ισότιμες επαγγελματίες, επιχειρηματίες και φορείς καινοτομίας. Η συμμετοχή τους στην παραγωγή, στη διοίκηση συνεταιρισμών, στην ανάπτυξη προϊόντων και στη λήψη αποφάσεων μπορεί να ενισχύσει τη διαφοροποίηση της τοπικής οικονομίας.

Χρειάζονται, επομένως, περισσότερες ευκαιρίες για τις νέες γυναίκες που θέλουν να ασχοληθούν με τη γεωργία, ουσιαστική υποστήριξη για όσες ήδη εργάζονται στον πρωτογενή τομέα και καλύτερες συνθήκες για να παραμείνουν οι οικογένειες στα χωριά τους.

Χρειάζονται επίσης συνεργασίες μεταξύ παραγωγών, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, συνεταιρισμών, τοπικής αυτοδιοίκησης και πολιτιστικών φορέων, ώστε η αγροτική γνώση να συνδεθεί με την επιστημονική έρευνα, η παράδοση με την καινοτομία και η παραγωγή με τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Το μέλλον της Μεσσηνιακής γης δεν εξαρτάται μόνο από την ποιότητα του εδάφους ή την απόδοση των καλλιεργειών. Εξαρτάται και από τη δυνατότητα των ανθρώπων της να ζουν με αξιοπρέπεια, να δημιουργούν, να συνεργάζονται και να μεταδίδουν τη γνώση τους στις επόμενες γενιές.

Ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στις Αγρότισσες της Μεσσηνίας

Σήμερα τιμούμε τις γυναίκες που εργάστηκαν και εργάζονται στους ελαιώνες, στα αμπέλια, στα χωράφια και στις κτηνοτροφικές μονάδες της Μεσσηνίας.

Τιμούμε τις γυναίκες που έμαθαν να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες με υπομονή και επιμονή, που στήριξαν τις οικογένειές τους, που συνέβαλαν στην παραγωγή των αγαθών του τόπου και που κράτησαν ζωντανές τις παραδόσεις των χωριών τους.

Τιμούμε τις μεγαλύτερες σε ηλικία αγρότισσες, των οποίων η εμπειρία αποτελεί πολύτιμο απόθεμα γνώσης. Τιμούμε τις νεότερες γυναίκες που επιλέγουν να παραμείνουν στην ύπαιθρο, να αναλάβουν εκμεταλλεύσεις, να αξιοποιήσουν νέες τεχνολογίες και να δημιουργήσουν σύγχρονες αγροτικές επιχειρήσεις. Τιμούμε, επίσης, τις γυναίκες που μέσα από συνεταιρισμούς, ομάδες παραγωγών και τοπικές πρωτοβουλίες μετατρέπουν τη συνεργασία σε δύναμη ανάπτυξης.

Η προσφορά τους δεν πρέπει να αναγνωρίζεται μόνο μία ημέρα τον χρόνο. Χρειάζεται να αποτυπώνεται στην καθημερινή πρακτική, στις ευκαιρίες που τους δίνονται, στην ισότιμη πρόσβαση στους πόρους και στην έμπρακτη στήριξη της εργασίας τους.

Γιατί η αγρότισσα δεν είναι απλώς ένα πρόσωπο πίσω από την παραγωγή. Είναι επαγγελματίας, δημιουργός, γνώστης της γης, φορέας πολιτισμού και ενεργό μέλος της κοινωνίας.

Είναι μία από τις δυνάμεις που κρατούν ζωντανή τη Μεσσηνιακή ύπαιθρο.

Χρόνια πολλά σε όλες τις Αγρότισσες της Μεσσηνίας!

Με υγεία, δύναμη, αξιοπρέπεια, δημιουργικότητα και καλές σοδειές. Με περισσότερη αναγνώριση, ίσες ευκαιρίες και ένα μέλλον στο οποίο ο κόπος κάθε γυναίκας θα έχει την αξία και τον σεβασμό που του αναλογούν.

Γιατί όταν τιμούμε τις αγρότισσες, τιμούμε τη γη μας, την τροφή μας, την ιστορία μας και το μέλλον των χωριών μας.