Φωτό: Orthodoxes Eikones
Εισαγωγή
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά ιδιαιτέρως τους Αγίους εκείνους που, διά της καθαρότητας του βίου και της παρρησίας τους προς τον Θεό, αναδείχθηκαν ιατροί όχι μόνο των ψυχών αλλά και των σωμάτων. Ανάμεσα σε αυτούς εξέχουσα θέση κατέχει ο Άγιος Παρθένιος, Επίσκοπος Λαμψάκου, (ανατολικά στον Ελλήσποντο, στα Δαρδανέλλια) ο οποίος ήδη από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες αναγνωρίστηκε ως θαυματουργός και ιδίως ως προστάτης των πασχόντων από κακοήθεις νόσους. Ο βίος του αποτελεί ζωντανή μαρτυρία ότι η Χάρη του Αγίου Πνεύματος ενεργεί «ἐν ἀσθενείᾳ τελειουμένη» (Β΄ Κορ. 12,9).
1. Τα πρώτα χρόνια και η πνευματική κλήση
Ο Άγιος Παρθένιος γεννήθηκε στη Μελιτόπολη της Μικράς Ασίας κατά τα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., από γονείς ευσεβείς και θεοφοβούμενους. Ο πατέρας του, Χριστόφορος, διακονούσε την Εκκλησία ως διάκονος, γεγονός που καθόρισε από νωρίς την πνευματική πορεία του παιδιού. Αν και δεν έλαβε συστηματική κοσμική μόρφωση και παρέμεινε αγράμματος, η έλλειψη αυτή αναπληρώθηκε από την έμμονη ακρόαση των ιερών αναγνωσμάτων και των ψαλμών, τους οποίους αποστήθισε πλήρως μέσω της εκκλησιαστικής ζωής.
Εργαζόταν ως ψαράς, επάγγελμα ταπεινό, αλλά φορτισμένο με ευαγγελικούς συμβολισμούς. Όπως οι Απόστολοι, έτσι και ο Παρθένιος «ἁλιεύς ἀνθρώπων» αναδείχθηκε αργότερα, αφού ήδη από τη νεότητά του διέθετε όλα του τα έσοδα στους φτωχούς, κρατώντας για τον εαυτό του μόνο τα απολύτως αναγκαία (βλ. Βίος Αγίου Παρθενίου, PG 114).
2. Η ιερωσύνη και η επισκοπή στη Λάμψακο
Η φήμη της αρετής και της αγάπης του εξαπλώθηκε σύντομα. Ο Επίσκοπος Μελιτοπόλεως Φίλιππος διέκρινε την πνευματική του ωριμότητα και τον χειροτόνησε πρεσβύτερο. Αργότερα, το 325 μ.Χ., ο Αρχιεπίσκοπος Κυζίκου Αχίλλιος τον εξέλεξε Επίσκοπο Λαμψάκου, σε μια εποχή κρίσιμη για την Εκκλησία, αμέσως μετά την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο.
Η Λάμψακος αποτελούσε τότε ισχυρό κέντρο ειδωλολατρίας. Ο Άγιος Παρθένιος δεν χρησιμοποίησε βία ή καταναγκασμό, αλλά την πραότητα, την ανεξικακία και τη θαυματουργική χάρη. Με τη ζωή του και τα έργα του κατόρθωσε να μεταστρέψει ολόκληρη την πόλη στον Χριστιανισμό, επιβεβαιώνοντας τον λόγο του Κυρίου: «οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων» (Ματθ. 5,16).
3. Τα θαύματα και η πνευματική εξουσία κατά των δαιμόνων
Ο βίος του Αγίου είναι διάσπαρτος από θαύματα, τα οποία δεν αποτελούν επίδειξη δύναμης αλλά καρπό βαθιάς ταπείνωσης.
3.1 Η ανάσταση του Ευτυχιανού
Κατά την ανέγερση ναού, ένας εργάτης ονόματι Ευτυχιανός καταπλακώθηκε από μαρμάρινη πλάκα και πέθανε. Ο Άγιος προσευχήθηκε με δάκρυα και πίστη, και ο νεκρός αναστήθηκε, προκαλώντας δέος και μετάνοια στους παρευρισκομένους.
3.2 Η πρόκληση στον δαίμονα
Σε περιστατικό εξορκισμού, όταν ο δαίμονας ζήτησε τόπο να κατοικήσει, ο Άγιος του απάντησε: «Ἔλα καὶ κατοίκησον εἰς ἐμέ». Ο δαίμονας κραύγασε: «Πῶς νὰ εἰσέλθω εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ;» και εξαφανίστηκε.
3.3 Η ίαση κακοήθους νόσου
Ιδιαίτερη θέση κατέχει η θαυματουργική ίαση γυναίκας που έπασχε από ανίατη κακοήθεια, μόνο με το σημείο του Τιμίου Σταυρού. Το γεγονός αυτό θεμελίωσε την παράδοση που τον αναγνωρίζει ως ιατρό του καρκίνου (Νικόδημος Αγιορείτης, Συναξαριστής).
4. Πνευματικοί μαργαρίτες από τον βίο του Αγίου Παρθενίου
4.1 Η ταπείνωση ως χώρος ενεργείας της Θείας Χάριτος
Ο Άγιος Παρθένιος αποτελεί ζωντανό παράδειγμα ότι η Θεία Χάρη δεν ενεργεί μέσα από την ανθρώπινη αυτάρκεια, αλλά μέσα από τη βαθιά ταπείνωση. Αν και αγράμματος, δεν ένιωσε ποτέ μειονεκτικά, διότι είχε μαθητεύσει στο σχολείο του Αγίου Πνεύματος. Η ταπείνωσή του δεν ήταν εξωτερική συμπεριφορά, αλλά εσωτερική αυτογνωσία. Γι’ αυτό και ο Θεός τον ανύψωσε σε θαυματουργό ποιμένα. Όπως διδάσκουν οι Πατέρες, «ὁ ταπεινὸς γίνεται θρόνος τοῦ Θεοῦ». Στο πρόσωπό του βλέπουμε ότι η αγιότητα δεν απαιτεί κοινωνική καταξίωση, αλλά καρδιά συντετριμμένη και τεταπεινωμένη.
4.2 Η ελεημοσύνη ως τρόπος ζωής
Η ελεημοσύνη του Αγίου Παρθενίου δεν ήταν περιστασιακή πράξη, αλλά μόνιμη στάση ζωής. Ό,τι αποκτούσε από τον κόπο του, το μοίραζε στους φτωχούς, κρατώντας μόνο τα απολύτως απαραίτητα. Έτσι, βίωνε καθημερινά το ευαγγελικό ήθος της αυταπάρνησης. Η ελεημοσύνη του γινόταν προσευχή εν πράξει και λειτουργία μετά τη Λειτουργία. Μέσα από αυτήν θεράπευε όχι μόνο υλικές ανάγκες, αλλά και πληγωμένες ψυχές. Ο Άγιος μας διδάσκει ότι η αληθινή αγάπη δεν μετρά, αλλά προσφέρεται αθόρυβα.
4.3 Η Καθαρότητα της καρδιάς και η νίκη κατά των δαιμόνων
Η εξουσία του Αγίου Παρθενίου κατά των ακαθάρτων πνευμάτων δεν προερχόταν από τεχνικές εξορκισμού, αλλά από την καθαρότητα της καρδιάς του. Οι δαίμονες φοβούνται εκείνον που έχει νεκρώσει τα πάθη του. Όταν ο Άγιος προκάλεσε τον δαίμονα να κατοικήσει μέσα του, φανέρωσε ότι η ψυχή του ήταν «οἶκος Θεοῦ». Η Εκκλησία διδάσκει ότι ο πνευματικός αγώνας κερδίζεται πρώτα εντός της καρδιάς. Ο Άγιος γίνεται έτσι υπόδειγμα εσωτερικής ελευθερίας και πνευματικής νίκης.
4.4 Η ποιμαντική πραότητα και η ιεραποστολή
Ως Επίσκοπος Λαμψάκου, ο Άγιος Παρθένιος δεν επέβαλε την πίστη με αυστηρότητα, αλλά με πραότητα και αγάπη. Αντιμετώπισε την ειδωλολατρία όχι ως εχθρό, αλλά ως πλάνη που χρειάζεται θεραπεία. Τα θαύματά του λειτουργούσαν ως πρόσκληση μετανοίας και όχι ως επίδειξη δύναμης. Η ποιμαντική του στάση αποδεικνύει ότι ο αληθινός ποιμένας προηγείται με το παράδειγμά του. Έτσι, ολόκληρη η Λάμψακος φωτίστηκε από το φως του Χριστού.
4.5 Η ασθένεια και το μυστήριο της ιάσεως
Ιδιαίτερη σημασία έχει η θεραπεία κακοήθους νόσου από τον Άγιο Παρθένιο, που τον καθιέρωσε στη συνείδηση της Εκκλησίας ως προστάτη των καρκινοπαθών. Η ίαση δεν παρουσιάζεται ως μαγική ενέργεια, αλλά ως καρπός πίστεως και προσευχής. Ο Άγιος δεν υπόσχεται μόνο σωματική υγεία, αλλά κυρίως πνευματική ενίσχυση. Διδάσκει ότι ακόμη και όταν η ίαση δεν έρχεται, η Χάρη του Θεού δεν απουσιάζει. Η ασθένεια γίνεται τότε δρόμος σωτηρίας και ελπίδας.
5. Η Ειδική Ευχή στον Άγιο Παρθένιο Λαμψάκου
«Του Κυρίου δεηθώμεν.
6. Ναοί και προσκυνήματα του Αγίου Παρθενίου
Ιδιαίτερη τιμή απολαμβάνει ο Άγιος στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Μακρυμάλλης στα Ψαχνά Ευβοίας, όπου φυλάσσεται η Τιμία Κάρα του. Επίσης, ναοί και παρεκκλήσια αφιερωμένα στον Άγιο υπάρχουν σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, κυρίως σε νοσοκομεία και ιδρύματα υγείας.
7. Απολυτίκιο του Αγίου
8. Ευχές προς τον Άγιο Παρθένιο
Άγιε Παρθένιε, ιατρέ των ψυχών και των σωμάτων, πρέσβευε υπέρ ημών των αδυνάτων. Σκέπασε όσους δοκιμάζονται από βαριές ασθένειες και χάρισε υπομονή, ειρήνη και ελπίδα. Φώτισε τους ιατρούς και ενίσχυσε τους φροντιστές. Ανάπαυσε τις καρδιές που φοβούνται και ενδυνάμωσε την πίστη εκείνων που πονάνε. Δίδαξέ μας να εμπιστευόμαστε το θέλημα του Θεού. Οδήγησέ μας στη μετάνοια και στην αγάπη. Και αξίωσέ μας να δοξάζουμε τον Κύριο μετά χαράς. Αμήν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου