Η ημέρα ξημέρωσε λουσμένη στο φως στη Βαλύρα. Ο ήλιος παιχνιδίζε στις αυλές, γλιστρούσε πάνω από τα κεραμίδια και φλέρταρε τις ανθισμένες βιολέτες και τις φρέζιες που μοσχοβολούσαν στις γλάστρες και στους μικρούς κήπους. Ένα απαλό αεράκι κουβαλούσε αρώματα γης και άνοιξης, κι έμοιαζε σαν να ψιθύριζε ένα γλυκό κάλεσμα. Στην όμορφη Βαλύρα, το χωριό που απλώνεται στους πρόποδες της Ιθώμης, τίποτα δεν μένει ασυγκίνητο από το φως. Τα κορίτσια της Βαλύρας ξεσηκώθηκαν από νωρίς. Δεν τις κρατούσε η κουζίνα τους, ούτε καν τα μοσχομυριστά φαγητά της Σαρακοστής που σιγόβραζαν στα τσουκάλια. Οι μυρωδιές από τα νηστίσιμα γιαχνιά, τα ταχινόψωμα, τις κολοκυθόπιτες και τις ελιές που περίμεναν στο τραπέζι δεν στάθηκαν ικανές να τις κρατήσουν μέσα. Η άνοιξη τις καλούσε έξω, στα χωράφια, στις ραχούλες, στον εύφορο κάμπο που απλώνεται γενναιόδωρα στο χωριό.
Με τα καλαμένια παλιά καλάθια τους, κληρονομιά από τις γιαγιάδες τους, και τα κοφτερά μαχαιράκια προσεκτικά ακονισμένα, ξεχύθηκαν γελαστές και γεμάτες ανυπομονησία. Ο δρόμος τις έβγαλε στα γνώριμα μονοπάτια, εκεί όπου η γη της Μεσσηνίας απλώνει την πρασινάδα της και χαρίζει απλόχερα τους καρπούς της σε όποιον ξέρει να σκύβει με σεβασμό.
Και τι δεν φυτρώνει με την ευλογία του Θεού στη μακαρία γη μας! Ραδίκια κόκκινα και γλυκά, με τα τρυφερά τους φύλλα να γυαλίζουν στον ήλιο. Σέσκλο πλατύ και καταπράσινο. Καυκαλήθρες λεπτεπίλεπτες, που μοσχοβολούν άνοιξη. Σφελίτσι τραγανό, μάραθος αρωματικός που γεμίζει τον αέρα με τη χαρακτηριστική του ευωδιά. Λιναρίδες, προβάτσες και αλιλουγιές, σταμναγκάθι αγκαθωτό μα πολύτιμο, μελισσάκι-παχολάχανο. Σταφιλίνακας – το άγριο καρότο – με το φίνο του φύλλωμα. Αυτιά του λαγού, τσόχος, ραπανίδες και ραδίκι ταραξάκο. Άγρια μαρούλια και άγρια ρόκα, λαγουδόχορτα και κουτσουνάδες, καβουράκια, αλιβαρβάρα και λογής-λογής γαϊδουράγκαθα, που αυτή την εποχή τρώγονται οι τρυφεροί μίσχοι τους.
Κάθε βήμα και μια μικρή ανακάλυψη. Κάθε σκύψιμο και μια ευχαριστία. Τα χέρια δούλευαν γρήγορα και έμπειρα. Με προσοχή έκοβαν τα τρυφερά φύλλα, αφήνοντας τη ρίζα για να ξαναδώσει καρπό. Η γνώση περνά από γενιά σε γενιά, άγραφη μα ζωντανή. Ποιο χόρτο τρώγεται βραστό, ποιο γίνεται πίτα, ποιο ταιριάζει με ρύζι και ποιο θέλει απλώς λεμόνι και ελαιόλαδο.
Καθώς ανηφόριζαν στις ραχούλες, ο κάμπος απλωνόταν μπροστά τους σαν ζωγραφιά. Οι ελιές ασημοπράσινες, τα χωράφια φρεσκοοργωμένα, και στο βάθος η σεμνή μεγαλοπρέπεια της Ιεράς Μονής της Παναγίας Βουλκανιώτισσας να στέκει φρουρός του τόπου. Εκεί, στους πρόποδές της Ιθώμης, νιώθεις πως η ιστορία και η φύση συμπορεύονται. Κάθε πέτρα, κάθε ρυάκι, κάθε συστάδα θάμνων μοιάζει να κρύβει μνήμες αιώνων.
Τα γέλια των κοριτσιών αντηχούσαν καθαρά μέσα στον ανοιξιάτικο αέρα. Πειράγματα, ιστορίες, μικρά μυστικά μοιράζονταν ανάμεσα σε σκυψίματα και γεμάτες χούφτες χόρτα. Η εξόρμηση δεν ήταν μόνο συλλογή τροφής· ήταν γιορτή. Ήταν μια ευκαιρία να βρεθούν μαζί, να νιώσουν τη γη κάτω από τα πόδια τους, να ιδρώσουν ελαφρά από την ανηφόρα και να γεμίσουν τα στήθη τους καθαρό αέρα.
Η Σαρακοστή έχει τη δική της σοφία. Στρέφει τον άνθρωπο στα απλά και τα ουσιαστικά. Τον καλεί σε εγκράτεια, μα και σε επανασύνδεση με τη φύση και τον συνάνθρωπο. Το μάζεμα των άγριων χόρτων δεν είναι απλώς μια πρακτική ανάγκη· είναι τελετουργία. Είναι μάθημα ταπεινότητας και ευγνωμοσύνης. Μαθαίνεις να εκτιμάς ό,τι σου προσφέρεται χωρίς αντάλλαγμα, να αναγνωρίζεις τον πλούτο εκεί όπου άλλοι βλέπουν απλώς αγριόχορτα.
Τα καλάθια σιγά σιγά βάραιναν. Τα χόρτα στρώνονταν το ένα πάνω στο άλλο, δημιουργώντας ένα πολύχρωμο μωσαϊκό από πράσινες αποχρώσεις. Εδώ το βαθύ πράσινο του ραδικιού, εκεί το ασημοπράσινο του μάραθου, πιο δίπλα το ζωηρό της ρόκας. Τα κορίτσια σταματούσαν για λίγο, σκούπιζαν το μέτωπο με την άκρη του μανικιού και κοιτούσαν γύρω τους με ικανοποίηση.
Στον γυρισμό, ο ήλιος είχε ήδη πάρει την κατηφόρα για να ξεκουραστεί στο διάσελο της Ιθώμης. Το φως γινόταν πιο ζεστό, πιο χρυσαφένιο. Στα σοκάκια της Βαλύρας, οι γειτόνισσες ρωτούσαν τι μάζεψαν, αν βρήκαν καλά ραδίκια, αν πέτυχαν τρυφερές καυκαλήθρες. Η χαρά μοιραζόταν όπως παλιά, απλά και αυθόρμητα.
Στις αυλές άρχισε το καθάρισμα. Λεκάνες μεγάλες γέμισαν νερό και τα χόρτα βυθίζονταν μέσα του για να φύγει το χώμα και η σκόνη του χωραφιού. Τα δάχτυλα ξεχώριζαν φύλλα, αφαιρούσαν τα σκληρά κοτσάνια, ετοίμαζαν το βραδινό τραπέζι. Η κούραση της ημέρας ήταν γλυκιά, και δημιουργική.
Το βραδινό, απλό και ευλογημένο. Βραστά χόρτα με λεμόνι , ελιές ζουμερές, φρέσκο προζυμένιο ψωμί με τραγανή κόρα. Γύρω από το τραπέζι μαζεύτηκε όλη η οικογένεια. Οι μεγαλύτεροι δοκίμαζαν και επαινούσαν τη νοικοκυροσύνη και τη ζωντάνια των κοριτσιών. Τα παιδιά, ίσως με λίγη γκρίνια στην αρχή, βουτούσαν τελικά το ψωμί στο ζουμί των χόρτων.
ραδίκι ταραξάκο
Αυτή ήταν η ανταμοιβή. Όχι μόνο το φαγητό, αλλά η κοινή προσπάθεια που προηγήθηκε. Η αίσθηση ότι όλοι συνέβαλαν σε κάτι όμορφο και ωφέλιμο. Η σωματική άσκηση της ημέρας, το περπάτημα και το σκύψιμο, είχαν γεμίσει τα μάγουλα με υγεία. Η ψυχή, από την άλλη, είχε ανανεωθεί. Η επαφή με τη φύση λειτουργεί σαν βάλσαμο· σε γειώνει, σε ηρεμεί, σου θυμίζει τι έχει πραγματικά αξία.
Στους πρόποδες της Ιθώμης, η ζωή κυλάει με ρυθμούς που σέβονται τις εποχές. Η άνοιξη φέρνει τα χόρτα, το καλοκαίρι τα φρούτα, το φθινόπωρο τον τρύγο και ο χειμώνας τις χρυσελιές μαζί με την προσμονή της αναγέννησης της φύσης. Κάθε εποχή έχει τη χάρη της, μα η Σαρακοστή με τα άγρια χόρτα της έχει μια ξεχωριστή γλύκα. Είναι περίοδος περισυλλογής και δράσης. Βγαίνεις στο φως, σκύβεις στη γη και γεμίζεις τα χέρια σου ζωή.
Τέτοιες ομαδικές εμπειρίες στην καθαρή φύση δεν είναι απλώς αναμνήσεις. Είναι παρακαταθήκη. Είναι εικόνες που θα συνοδεύουν τα κορίτσια της Βαλύρας για χρόνια, ακόμα κι αν κάποτε οι δρόμοι τους τις φέρουν μακριά από τη γενέτειρά τους. Θα θυμούνται τον ήλιο να παιχνιδίζει στις αυλές, τα γέλια στις ραχούλες, τα γεμάτα καλάθια και το λιτό, ευλογημένο τραπέζι.
Κι έτσι, μέσα από τα ταπεινά άγρια χόρτα, η ζωή αποκτά βαθύτερο νόημα. Μαθαίνεις να εκτιμάς τα μικρά, να χαίρεσαι το απλό, να ευχαριστείς για τα θεία δώρα Η γη της Μεσσηνίας, στους πρόποδες της Ιθώμης, συνεχίζει να προσφέρει απλόχερα σε όσους την αγαπούν και τη σέβονται.
καυκαλήθρες
Είθε τέτοιες όμορφες στιγμές να γεμίζουν πάντα τις καρδιές μας, να μας χαρίζουν υγεία, ενότητα και γαλήνη. Καλή και ευλογημένη Σαρακοστή, με φως, αγάπη και δύναμη σε κάθε σπιτικό.
Πηγή φωτογραφιών: Άγρια χόρτα θάμνοι και λουλούδια του τόπου μας, στο FB
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου