Ο Άγιος Νεκτάριος της Αίγινας στη Βαλύρα – Μια γιορτή πίστης, αγάπης και ελπίδας

 

                                          Φωτό: κ. Τάκης Ατζαμιδάκης, ζωγράφος

Ο θαυματουργός Άγιος Νεκτάριος, ο ταπεινός Ιεράρχης που έγινε καταφύγιο των πονεμένων ψυχών, τιμήθηκε με ευλάβεια και αρτοκλασία στη Βαλύρα.

Κάθε χρόνο, στις 9 Νοεμβρίου, η Ορθοδοξία τιμά τη μνήμη ενός από τους πλέον αγαπητούς αγίους της Εκκλησίας μας, του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, του θαυματουργού της Αίγινας. Η μορφή του, γλυκιά και παρηγορητική, έχει περάσει βαθιά στη συνείδηση των πιστών. Είναι ο Άγιος που συνδέθηκε με τον ανθρώπινο πόνο, την υπομονή, τη συγχώρεση και την ακλόνητη εμπιστοσύνη στη θεία πρόνοια.

Η Βαλύρα, με τις ζωντανές θρησκευτικές παραδόσεις και την ευλάβεια των κατοίκων της, τίμησε και φέτος τη μνήμη του αγαπημένου Αγίου.

Η αρτοκλασία και η ευλάβεια των κατοίκων της Βαλύρας

Στον Ιερό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, Αγίου Νεκταρίου και Οσίου Δαβίδ του εν Ευβοία, εορτάστηκε η μνήμη του Αγίου Νεκταρίου με την τέλεση της Θείας Λειτουργίας και αρτοκλασίας.

Την αρτοκλασία ανέλαβαν με ευλάβεια οι κυρίες Αγγελική Μαρινοπούλου και Κατερίνα Λαμπροπούλου, νηπιαγωγός.

Όπως μας εξήγησε η νεαρή νηπιαγωγός, τιμά κάθε χρόνο τον Άγιο Νεκτάριο, καθώς θεωρεί ιδιαίτερη ευλογία το γεγονός ότι ο πρώτος της διορισμός πραγματοποιήθηκε στην Αίγινα, το νησί που συνδέθηκε άρρηκτα με τη ζωή και την αγιότητα του μεγάλου Ιεράρχη.

Η προσωπική αυτή εμπειρία έγινε για εκείνη ένας διαρκής πνευματικός δεσμός με τον Άγιο, μια ευγνωμοσύνη που ανανεώνεται κάθε χρόνο μέσα από την προσευχή και την προσφορά.

Στη Θεία Λειτουργία προέστη ο πρωτοπρεσβύτερος της Βαλύρας, πατήρ Ιωάννης Φωτεινός, με τη συνοδεία του ιεροψάλτη κ. Γεωργίου Περιβολάρη, ο οποίος απέδωσε με εκκλησιαστική ευλάβεια τους ύμνους της ημέρας.

Τον στολισμό της εφεστίου εικόνας των τεσσάρων Αγίων και την ευπρέπεια του Ιερού Ναού φρόντισαν οι ευσεβείς νεωκόροι, κυρίες Μαρία Ηλιοπούλου και Γεωργία Κοντοδήμου, συμβάλλοντας με την προσωπική τους μέριμνα στην κατανυκτική ατμόσφαιρα της εορτής.

Πλήθος πιστών προσήλθε στον ναό για να προσκυνήσει και να τιμήσει τον αγαπημένο Άγιο της Βαλύρας, τον θαυματουργό Νεκτάριο. Άλλοι μετέφεραν τις ευχαριστίες τους για τις ευεργεσίες που αισθάνονται ότι έλαβαν, άλλοι κατέθεσαν σιωπηλά τις αγωνίες τους και άλλοι άναψαν ένα κεράκι για τους ανθρώπους που αγαπούν και δοκιμάζονται.

Γιατί η εκκλησία δεν είναι μόνο τόπος λατρείας. Είναι και τόπος συνάντησης των ανθρώπινων ψυχών με την ελπίδα.

Το προσκυνητάρι του Αγίου Νεκταρίου στο Κοιμητήριο της Βαλύρας

Η παρουσία του Αγίου Νεκταρίου στη θρησκευτική ζωή του χωριού μας δεν περιορίζεται στον εορτασμό της μνήμης του.

Ένα ιερό προσκυνητάρι αφιερωμένο στον Άγιο κοσμεί και τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου, στο Κοιμητήριο της Βαλύρας.

Η θέση αυτή αποκτά έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Εκεί όπου οι άνθρωποι αποχαιρετούν τα αγαπημένα τους πρόσωπα, όπου η σιωπή συνοδεύει τη μνήμη και το δάκρυ συναντά την προσευχή, η παρουσία του Αγίου Νεκταρίου γίνεται πηγή παρηγοριάς.

Είναι ο Άγιος στον οποίο προστρέχουν με πίστη οι πονεμένες ψυχές, οι ασθενείς, οι δοκιμαζόμενοι, οι γονείς που αγωνιούν για τα παιδιά τους, αλλά και όσοι αναζητούν θεία καθοδήγηση στις δύσκολες αποφάσεις της ζωής.

Το αναμμένο κεράκι μπροστά στην εικόνα του γίνεται μια σιωπηλή εξομολόγηση, ένα «βοήθησέ μας» που δεν χρειάζεται πολλά λόγια.

Ο βίος του Αγίου Νεκταρίου – Από τη φτώχεια και την ορφάνια στην αγιότητα

Ο Άγιος Νεκτάριος γεννήθηκε την 1η Οκτωβρίου 1846 στη Σηλυβρία της Ανατολικής Θράκης και έλαβε κατά το βάπτισμα το όνομα Αναστάσιος.

Μεγάλωσε σε πολυμελή και ευσεβή οικογένεια, με περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες. Από μικρός διακρίθηκε για την αγάπη του προς τον Θεό, την Εκκλησία και τα γράμματα.

Η επιθυμία του να μορφωθεί και να αφιερωθεί στον Θεό τον οδήγησε στην Κωνσταντινούπολη και αργότερα στη Χίο, όπου εργάστηκε ως δάσκαλος. Παρά τις δυσκολίες της ζωής, δεν εγκατέλειψε ποτέ τον πνευματικό του προσανατολισμό.

Το 1876 εκάρη μοναχός στη Νέα Μονή της Χίου με το όνομα Λάζαρος και λίγο αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος, λαμβάνοντας το όνομα Νεκτάριος.

Σπούδασε στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη συνέχεια μετέβη στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Εκεί χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και αργότερα εξελέγη Μητροπολίτης Πενταπόλεως.

Η πνευματική του ακτινοβολία, η μόρφωση και η προσφορά του τον ανέδειξαν σε σημαντική εκκλησιαστική προσωπικότητα. Ωστόσο, η πορεία του δεν υπήρξε ανέφελη.

Αντιμετώπισε συκοφαντίες, αδικίες και πικρίες, οι οποίες οδήγησαν στην απομάκρυνσή του από την Αίγυπτο. Αντί να ανταποδώσει το κακό, επέλεξε τη σιωπή, την προσευχή και τη συγχώρεση.

Επέστρεψε στην Ελλάδα και αργότερα ανέλαβε τη διεύθυνση της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής στην Αθήνα. Εκεί εργάστηκε με αφοσίωση για την πνευματική και ηθική μόρφωση των νέων.

Το μεγάλο του όνειρο, όμως, ήταν να δημιουργήσει ένα μοναστήρι αφιερωμένο στην προσευχή και την πνευματική ζωή. Έτσι, εγκαταστάθηκε στην Αίγινα και ίδρυσε τη Μονή της Αγίας Τριάδος, τη σημερινή Ιερά Μονή Αγίου Νεκταρίου.

Εκεί έζησε με απλότητα, προσευχή, νηστεία και αδιάκοπη αγάπη προς τους ανθρώπους.

Κοιμήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 1920 στο Αρεταίειο Νοσοκομείο της Αθήνας, ενώ η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 9 Νοεμβρίου.

Η αγιότητά του αναγνωρίστηκε επίσημα από το Οικουμενικό Πατριαρχείο το 1961.

                    H εφέστιος εικόνα των τεσσάρων αγίων. Φωτό: lyrasi.blogspot.com

Πνευματικοί μαργαρίτες από τη ζωή του Αγίου

Ο βίος του Αγίου Νεκταρίου είναι ένα πολύτιμο πνευματικό βιβλίο. Δεν μας διδάσκει μόνο με τα λόγια του, αλλά κυρίως με τον τρόπο που αντιμετώπισε τις δοκιμασίες.

1. Η συκοφαντία δεν νικιέται με τη συκοφαντία.

Ο Άγιος γνώρισε την αδικία και τη συκοφαντία, ακόμη και από ανθρώπους που θα έπρεπε να τον στηρίζουν. Δεν επέλεξε την εκδίκηση. Μας διδάσκει ότι η αλήθεια δεν χρειάζεται πάντοτε θορυβώδη υπεράσπιση. Χρειάζεται υπομονή, καθαρή συνείδηση και εμπιστοσύνη στον Θεό.

Ας αναρωτηθούμε: Όταν μας αδικούν, μπορούμε να συγκρατήσουμε τον θυμό μας και να μη γίνουμε ίδιοι με εκείνους που μας πλήγωσαν;

2. Η ταπείνωση είναι μεγαλύτερη από τα αξιώματα.

Ο Άγιος υπήρξε Μητροπολίτης, διευθυντής σχολής και πνευματικός πατέρας. Παρ' όλα αυτά, δεν θεωρούσε τον εαυτό του ανώτερο από κανέναν. Στην Αίγινα ζούσε απλά, εργαζόταν με τα χέρια του και φρόντιζε τις μοναχές.

Μας διδάσκει ότι η πραγματική αξία του ανθρώπου δεν βρίσκεται στους τίτλους, αλλά στην αγάπη και στην προσφορά.

3. Η συγχώρηση θεραπεύει την ψυχή.

Ο Άγιος δεν κράτησε μίσος για όσους τον πλήγωσαν. Η συγχώρηση δεν σημαίνει ότι δικαιολογούμε την αδικία. Σημαίνει ότι δεν επιτρέπουμε στην κακία να φωλιάσει μέσα μας.

Πόσο διαφορετικές θα ήταν οι οικογένειες και οι κοινωνίες μας, αν μαθαίναμε να ζητούμε συγγνώμη και να συγχωρούμε!

4. Η προσευχή είναι καταφύγιο στις δυσκολίες.

Ο Άγιος Νεκτάριος δεν αντιμετώπιζε τις δοκιμασίες μόνο με την ανθρώπινη δύναμή του. Προσευχόταν αδιάκοπα και εμπιστευόταν τον Θεό.

Μας διδάσκει ότι, όταν οι δρόμοι φαίνονται κλειστοί, δεν πρέπει να χάνουμε την ελπίδα μας. Η προσευχή μάς δίνει δύναμη να συνεχίσουμε.

5. Η αγάπη φαίνεται στην καθημερινή προσφορά.

Η φροντίδα των ανθρώπων, η διδασκαλία, η διακονία και η μέριμνα για τις μοναχές της Αίγινας αποκαλύπτουν έναν άνθρωπο που δεν έζησε για τον εαυτό του.

Ας θυμόμαστε ότι ακόμη και μια μικρή πράξη καλοσύνης, ένα πιάτο φαγητό, ένας καλός λόγος, μια επίσκεψη σε έναν μοναχικό άνθρωπο, μπορεί να γίνει μεγάλη ευλογία.

Ο Άγιος Νεκτάριος και οι πονεμένες ψυχές

Πολλοί άνθρωποι συνδέουν τον Άγιο Νεκτάριο με την παρηγοριά στις ασθένειες και στις δύσκολες ώρες. Ιδιαίτερα οι ασθενείς και οι οικογένειές τους καταφεύγουν στην προσευχή προς εκείνον, ζητώντας δύναμη, υπομονή και ελπίδα.

Η αγάπη του λαού προς τον Άγιο δεν στηρίζεται μόνο στις διηγήσεις των θαυμάτων του, αλλά και στο παράδειγμα της ζωής του.

Μας θυμίζει ότι ο άνθρωπος μπορεί να δοκιμάζεται, να αδικείται, να πονά και να απογοητεύεται, χωρίς να χάνει την πίστη του στην αγάπη του Θεού.

Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο θαύμα της πνευματικής του παρουσίας: να μας μαθαίνει να μη σκληραίνει η καρδιά μας μέσα στις δυσκολίες.

Το απολυτίκιο του Αγίου Νεκταρίου

Ήχος πλάγιος του πρώτου.

«Σηλυβρίας τον γόνον και Αιγίνης τον έφορον, τον νεοφανή θαυματουργόν, Νεκτάριον τιμήσωμεν πιστοί, ως ένθεον θεράποντα Χριστού· αναβλύζει γαρ ιάσεις παντοδαπάς τοις ευλαβώς κραυγάζουσι· δόξα τω σε δοξάσαντι Χριστώ, δόξα τω σε θαυματώσαντι, δόξα τω ενεργούντι διά σου πάσιν ιάματα».

Μια κοινή προσευχή προς τον Άγιο Νεκτάριο

Άγιε Νεκτάριε, προστάτη των πονεμένων και παρηγορητή των θλιβομένων, με πίστη και ταπείνωση προστρέχουμε στη χάρη του Θεού και ζητούμε τις πρεσβείες σου.

Βοήθησέ μας να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες της ζωής με υπομονή και καρτερία. Φώτισε τον νου μας, ώστε να παίρνουμε σωστές αποφάσεις και να μη χάνουμε τον δρόμο της αγάπης και της αλήθειας.

Πρέσβευε για τους ασθενείς μας, για όσους υποφέρουν σωματικά και ψυχικά, για τις οικογένειες που δοκιμάζονται και για τους ανθρώπους που αισθάνονται μόνοι και εγκαταλελειμμένοι.

Στήριξε τα παιδιά μας, τους νέους μας, τους εκπαιδευτικούς και όλους όσοι αγωνίζονται με τιμιότητα και ευθύνη στην καθημερινή τους ζωή.

Βοήθησέ μας να συγχωρούμε όσους μας αδικούν, να αγαπούμε χωρίς ιδιοτέλεια, να προσφέρουμε χωρίς να περιμένουμε ανταλλάγματα και να διατηρούμε καθαρή την καρδιά μας.

Φύλαξε το χωριό μας, τη Βαλύρα, τις οικογένειές μας, τους ξενιτεμένους μας και όλους όσοι έχουν τη νοσταλγία του τόπου μας στην καρδιά τους.

Παρηγόρησε εκείνους που θρηνούν τους αγαπημένους τους και χάρισε ανάπαυση στις ψυχές των κεκοιμημένων μας.

Και όταν οι δυσκολίες μάς κάνουν να λυγίζουμε, θύμιζέ μας με το παράδειγμα της αγίας ζωής σου ότι η πίστη, η ταπείνωση και η αγάπη μπορούν να μεταμορφώσουν τον ανθρώπινο πόνο σε ελπίδα.

Άγιε του Θεού, Νεκτάριε, πρέσβευε υπέρ ημών.

Αμήν.

Αντί επιλόγου – Μια παράδοση πίστης που συνεχίζεται

Η εορτή του Αγίου Νεκταρίου στη Βαλύρα δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο. Είναι μια ζωντανή έκφραση της πίστης των κατοίκων, της ευγνωμοσύνης, της μνήμης και της συλλογικής προσφοράς.

Η αρτοκλασία των κυριών Αγγελικής Μαρινοπούλου που εόρταζε και Κατερίνας Λαμπροπούλου, η λειτουργική διακονία του πατρός Ιωάννη Φωτεινού και του ιεροψάλτη κ. Γεωργίου Περιβολάρη, καθώς και η φροντίδα των κυριών Μαρίας Ηλιοπούλου και Γεωργίας Κοντοδήμου, αλλά και των πιστών που διακονούν στο ιερό βήμα, αποτελούν μικρές αλλά ουσιαστικές ψηφίδες μιας μεγάλης εικόνας: της αγάπης για την Εκκλησία και τον τόπο μας.

Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη λαογραφική παρακαταθήκη της Βαλύρας: να διατηρούμε τις θρησκευτικές μας παραδόσεις όχι μόνο ως αναμνήσεις του παρελθόντος, αλλά ως ζωντανό βίωμα που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.

Ας κρατήσουμε, λοιπόν, στη μνήμη μας τη μορφή του Αγίου Νεκταρίου, όχι μόνο ως θαυματουργού Αγίου, αλλά και ως ανθρώπου που γνώρισε την αδικία και απάντησε με αγάπη, γνώρισε τη θλίψη και απάντησε με προσευχή, γνώρισε την ταπείνωση και έφθασε στην αγιότητα.

Χρόνια πολλά σε όλους τους εορτάζοντες και σε όλες τις εορτάζουσες! Ο Άγιος Νεκτάριος να πρεσβεύει για τη Βαλύρα μας και να μας χαρίζει υγεία, ειρήνη, υπομονή και φωτισμό.

Θερμές ευχαριστίες στον καθηγητή Βιολογίας και Ιστοριοδίφη της Βαλύρας, κ. Ιωάννη Δ. Λύρα, και στον ζωγράφο , εικαστικό και φωτογράφο, κ. Τάκη Ατζαμιδάκη, για το φωτογραφικό υλικό.