Οι Αγρότισσες της Μεσσηνίας

 

                                                          Φωτό: pinterest

Γυναίκες της γης, της δημιουργίας και της ζωής — Ένα αφιέρωμα με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα της Αγρότισσας

15 Οκτωβρίου 2026 — Διεθνές Έτος της Γυναίκας Αγρότισσας

Εισαγωγή: Ένας φόρος τιμής στις γυναίκες της Μεσσηνιακής γης

Υπάρχουν γυναίκες που μετρούν τον χρόνο με τις εποχές, τον μόχθο με τις σοδειές και την προκοπή με τους καρπούς της γης. Γυναίκες που μεγάλωσαν μέσα στα χωράφια και στους ελαιώνες, που έμαθαν να αναγνωρίζουν τις διαθέσεις του καιρού, να φροντίζουν τα δέντρα, να συλλέγουν τους καρπούς και να μεταδίδουν στις επόμενες γενιές τη γνώση που κληρονόμησαν από τις προηγούμενες.

Είναι οι αγρότισσες της Μεσσηνίας. Γυναίκες της υπαίθρου που, με την εργασία, την επιμονή, την εφευρετικότητα και την αγάπη τους για τον τόπο, συνέβαλαν και εξακολουθούν να συμβάλλουν στη διαμόρφωση της παραγωγικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας του νομού.

Από τους απέραντους ελαιώνες της Μεσσηνιακής γης μέχρι τα αμπέλια, τις σταφιδοκαλλιέργειες, τους λαχανόκηπους και τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, η παρουσία της γυναίκας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αγροτικής ζωής. Η προσφορά της δεν περιορίζεται στην παραγωγή τροφίμων ή στην υποστήριξη της οικογενειακής εκμετάλλευσης. Εκτείνεται στη διατήρηση της τοπικής γνώσης, στη μεταβίβαση παραδόσεων, στη φροντίδα της οικογένειας, στη συμμετοχή στην κοινοτική ζωή και στη διατήρηση της ζωντάνιας των χωριών μας.

Δανιλαίικα Μεσσηνίας: Ένα ταξίδι στην ιστορία, στις μνήμες και στα πέτρινα απομεινάρια μιας άλλης εποχής

 

                                                      

Ο Σύλλογος Πεζοπόρων Βαλύρας «Tsouka Trail» μάς προσκαλεί σε μια ξεχωριστή περιπλάνηση στα ιστορικά, σήμερα ερειπωμένα Δανιλαίικα, στην καρδιά του Μεσσηνιακού κάμπου, στις 25 Οκτωβρίου 2026.

Υπάρχουν τόποι που, αν και έχουν σιωπήσει από την ανθρώπινη παρουσία, εξακολουθούν να αφηγούνται τις ιστορίες τους μέσα από τα πέτρινα σπίτια, τις παλιές αυλές και τα μονοπάτια που χάνονται μέσα στη βλάστηση. Ένας τέτοιος τόπος είναι τα Δανιλαίικα, ένας μικρός αγροτικός οικισμός της Μεσσηνίας, που διατηρεί ζωντανά τα ίχνη της ζωής και του μόχθου των παλαιότερων γενεών.

Θερμές ευχαριστίες στην κυρία Σοφία Μπούτση-Καρύδη για την πρόταση αυτού του ενδιαφέροντος θέματος, που μας δίνει την ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα έναν λιγότερο γνωστό τόπο της ιδιαίτερης πατρίδας μας.

Φθινοπωρινή βεγγέρα στη Βαλύρα του 2026

 

Λίγο πριν δύσει ο ήλιος πίσω από τη βουνοκορφή της ιερής Ιθώμης, χτύπησε διακριτικά η σιδερένια εξώπορτα της κυρίας Αμαλίας. Εκείνη, καθισμένη στην αυλή του σπιτιού της, σήκωσε το κεφάλι και χαμογέλασε με νόημα.

«Χμ! Γνωρίζω αυτά τα πολυαγαπημένα χεράκια!» μονολόγησε. «Είναι της μικρής μου Νίκης!»

«Καλώς τα μάτια μου τα δυο!» αναφώνησε με χαρά, καθώς άνοιγε την πόρτα.

Μπροστά της στεκόταν η επτάχρονη Νίκη, μαθήτρια του Δημοτικού Σχολείου της Βαλύρας, με το πρόσωπό της φωτεινό και τα μάτια της γεμάτα προσμονή. Πίσω της ακολουθούσε η όμορφη γιαγιά της, η κυρία Ειρήνη, που καμάρωνε βλέποντας την εγγονή της τόσο χαρούμενη.

«Δεν έβλεπε την ώρα να τελειώσει το μάθημα των Αγγλικών, για να έρθει να παίξετε», εξήγησε η γιαγιά.

«Ναι, να παίξουμε!» απάντησε η εξηνταεπτάχρονη Αμαλία. «Έχω ημέρες να παίξω μαζί της και αναρωτιόμουν πού χάθηκε!»

Η πνευματική πειθαρχία του προσώπου και του λαού ως θεμέλιο της οικονομικής ζωής

 

  Η σκέψη του Νικολάι Μπερντιάγιεφ και η σύγχρονη πρόκληση της απομεγέθυνσης

Εισαγωγή

Η οικονομία αποτελεί αναμφίβολα έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που διαμορφώνουν τη ζωή των ανθρώπων και την πορεία των κοινωνιών. Ωστόσο, μπορεί να εξαντληθεί η ανθρώπινη ύπαρξη στην παραγωγή, στην κατανάλωση και στη συσσώρευση υλικών αγαθών; Είναι δυνατόν μια κοινωνία να θεωρείται πραγματικά ευημερούσα όταν η οικονομική της ανάπτυξη δεν συνοδεύεται από την ηθική καλλιέργεια, την κοινωνική δικαιοσύνη και τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας;

Τα ερωτήματα αυτά βρίσκονται στον πυρήνα της φιλοσοφικής σκέψης του Νικολάι Μπερντιάγιεφ (1874–1948), του Ρώσου χριστιανού υπαρξιστή και περσοναλιστή φιλοσόφου, ο οποίος αναζήτησε τη βαθύτερη σχέση ανάμεσα στην πνευματική ελευθερία του ανθρώπου και στην κοινωνική και οικονομική οργάνωση. Η θέση ότι «η πνευματική πειθαρχία του προσώπου και του λαού έχει τεράστια σημασία για την οικονομική ζωή» συνοψίζει έναν προβληματισμό που υπερβαίνει τα όρια της οικονομικής θεωρίας και αγγίζει τη φιλοσοφία, την πολιτική, την κοινωνική ηθική και την οικολογική ευθύνη.

Ουράνια ανταμοιβή: Ένα φωτεινό ουράνιο τόξο στη Βαλύρα

 

                                          Φωτογραφίες: Szuzanna Takacs, FB

Ένα ζευγάρι από την Ουγγαρία, μια ιστορική πέτρινη κατοικία, ένας κήπος που ξαναβρίσκει την ομορφιά του και ένα ουράνιο τόξο που μοιάζει με θεϊκό μήνυμα ελπίδας και ευγνωμοσύνης.

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που μοιάζουν να ξεπηδούν από τις σελίδες ενός παλιού λαογραφικού παραμυθιού. Στιγμές κατά τις οποίες η φύση, με την ανεξάντλητη ομορφιά της, συναντά τον μόχθο των ανθρώπων και τους χαρίζει ένα σημάδι που αγγίζει βαθιά την ψυχή τους. Μια τέτοια ξεχωριστή στιγμή έζησε το ζεύγος Szuzanna και Deni Takacs στη Βαλύρα Μεσσηνίας, όταν, το απόγευμα της 13ης Οκτωβρίου, ένα εντυπωσιακό ουράνιο τόξο απλώθηκε στον ουρανό, από τον καρπερό κάμπο της Βαλύρας έως το ιστορικό Στενύκλαρο.

Για τους δύο ανθρώπους, που άφησαν πριν από χρόνια την όμορφη Ουγγαρία για να υιοθετήσουν τον γαλανό Ελληνικό ουρανό, το πολύχρωμο αυτό φαινόμενο δεν ήταν απλώς ένα παιχνίδι του φωτός μετά τη βροχή. Ήταν μια στιγμή συγκίνησης, ένας συμβολισμός ελπίδας και, όπως οι ίδιοι αισθάνθηκαν, μια ουράνια ανταμοιβή για την αγάπη, την υπομονή και την καθημερινή τους προσπάθεια.

Ήλιος ο κονδυλόριζος με φόντο τον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδος στη Βαλύρα

 

                                              Φωτό: κα Μαρία Φ. Ηλιοπούλου

Στις αυλές της Βαλύρας, ο ήλιος ο κονδυλόριζος σκορπίζει μια χαρούμενη νότα με τα ολόχρυσα άνθη του, φωτίζοντας τις συννεφιασμένες ημέρες του φθινοπώρου. Μέσα στην απλότητα των πέτρινων αυλών και στην ομορφιά του μεσσηνιακού τοπίου, το ξεχωριστό αυτό φυτό γίνεται ένας μικρός πρωταγωνιστής της καθημερινότητας, συνδέοντας τη φύση με τις αναμνήσεις, τη φιλοξενία και την αγάπη για τον τόπο μας.

Το περασμένο καλοκαίρι, ο επισκέπτης και αγαπητός φίλος της Βαλύρας, κύριος Τάκης Ατζαμιδάκης, ζωγράφος και εικαστικός, εντόπισε το φυτό ανθισμένο σε μια πέτρινη αυλή του Μπιζανίου. Η υπέροχη οικοδέσποινα του Μπιζανίου της Βαλύρας, κυρία Σούλα Καρύδη, τού το προσέφερε γενναιόδωρα ως δώρο, για να το μεταφυτεύσει στην αυλή του στην Αθήνα.

Μια απλή χειρονομία, που όμως κρύβει μέσα της την ομορφιά της ελληνικής φιλοξενίας: ένα φυτό προσφέρεται ως δώρο και μαζί του ταξιδεύουν η αγάπη, η ανάμνηση και η νοσταλγία για τον τόπο όπου γεννήθηκε αυτή η μικρή γνωριμία με τη φύση.

Η φίλη της ιστοσελίδας μας, κυρία Μαρία Φ. Ηλιοπούλου, ζωγράφος και αγιογράφος, απαθανάτισε το εντυπωσιακό φυτό με φόντο τον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδος, το πνευματικό και θρησκευτικό σημείο αναφοράς της Βαλύρας, και μοιράστηκε μαζί μας τη φωτογραφία της. Έτσι, το ολόχρυσο άνθος συναντά την ιερότητα του ναού, δημιουργώντας μια εικόνα όπου η φυσική ομορφιά και η πολιτιστική κληρονομιά του χωριού συνυπάρχουν αρμονικά.

Οσία Παρασκευή η Νέα η Επιβατινή

 

Η ταπεινή ασκήτρια, η φιλάνθρωπη Αγία και η προστάτιδα των Βαλκανίων

14 Οκτωβρίου – Η μνήμη της Οσίας Παρασκευής της Επιβατινής

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά στις 14 Οκτωβρίου τη μνήμη της Οσίας Παρασκευής της Νέας της Επιβατινής, μιας μεγάλης μορφής της Ορθοδοξίας, που με την αγία ζωή της έγινε φωτεινό παράδειγμα πίστεως, ταπεινώσεως, ασκήσεως και αγάπης προς τον συνάνθρωπο. Η ευλάβεια των πιστών προς το πρόσωπό της παραμένει ζωντανή επί αιώνες, ενώ η Αγία τιμάται ιδιαίτερα στα Βαλκάνια ως προστάτιδα και πνευματική μητέρα των λαών της περιοχής.

Η Οσία Παρασκευή δεν αναζήτησε την ανθρώπινη δόξα ούτε επιδίωξε να γίνει γνωστή στους ανθρώπους. Αναζήτησε τον Χριστό μέσα από την προσευχή, τη νηστεία, την ελεημοσύνη και την ολοκληρωτική αφιέρωση της υπάρξεώς της στον Θεό. Η ζωή της αποτελεί μια διαρκή μαρτυρία ότι η αληθινή αγιότητα δεν βρίσκεται στην εξωτερική προβολή, αλλά στην καθαρότητα της καρδιάς και στην έμπρακτη αγάπη.

Τα δώρα του Φθινοπώρου

 

Τα τζιτζίφια της Βαλύρας, η γλυκιά έκπληξη του κ. Ιωάννη Δ. Λύρα και τα μυστικά ενός ξεχωριστού καρπού

Το Φθινόπωρο είναι η εποχή που η φύση απλώνει απλόχερα τα δώρα της, προσφέροντας καρπούς, χρώματα, αρώματα και εικόνες που ξυπνούν μνήμες από τα παλιά. Στη Βαλύρα, την όμορφη μεσσηνιακή κωμόπολη με την πλούσια ιστορία και τις ζωντανές λαογραφικές παραδόσεις, ο κ. Ιωάννης Λύρας, ο αγαπητός καθηγητής Βιολογίας και ιστοριοδίφης του τόπου μας, μας επιφύλαξε μια γλυκιά και απρόσμενη έκπληξη.

Με μια σακούλα γεμάτη ώριμα, καστανά τζιτζίφια και ένα φανταχτερό άνθος του πουλιού του Παραδείσου, επισκέφθηκε τη γειτονιά μας, τη Μπιζανιώτικη. Μια απλή, καθημερινή επίσκεψη μετατράπηκε σε αφορμή για παρατήρηση, συζήτηση και δημιουργική αναζήτηση, αποδεικνύοντας πως ακόμη και οι μικρότεροι θησαυροί της φύσης μπορούν να κρύβουν μεγάλες εκπλήξεις.

Άλλωστε, όσοι γνωρίζουν τον κ. Ιωάννη Δ. Λύρα ξέρουν καλά πως, με την επιστημονική του κατάρτιση, την αγάπη του για την ιστορία και την αστείρευτη διάθεσή του για μετάδοση γνώσεων, κατορθώνει να διεγείρει τον νου και τις αισθήσεις μας, αφήνοντας ένα φωτεινό αποτύπωμα στη μνήμη μας. Για εκείνον, ένας καρπός δεν είναι απλώς ένας καρπός, αλλά μια ανοιχτή πρόσκληση να γνωρίσουμε καλύτερα τον φυσικό κόσμο και την πολιτιστική μας κληρονομιά.

Σοφία Μπεκρῆ: Ἡ χάρη τῆς καρποφορίας

Εἶναι θαυμάσιο νὰ διαπιστώνῃ κανεὶς πόσο ὄμορφα συνταιριασμένα εἶναι στὴν Ἐκκλησία μας τὰ φυσικὰ μὲ τὰ πνευματικὰ γεγονότα καὶ μὲ πόση σύνεση καὶ σοφία ἀξιοποίησαν οἱ Πατέρες μας αὐτὴν τὴν σύνδεση στὴν ἑρμηνεία των. 

Χαρακτηριστικὸ παράδειγμα ἀποτελεῖ ἡ Παραβολὴ τοῦ Σπορέως (Λουκ., η’ 5-15), ποὺ ἀναγιγνώσκεται στὴν Ἐκκλησία μας τὴν Δ’ Κυριακή τοῦ Λουκᾶ, σὲ μιὰ περίοδο ποὺ διενεργεῖται ἡ φυσικὴ σπορά. Εἶναι, μάλιστα, μιὰ περικοπὴ ποὺ ἐξηγεῖ ἀναλυτικὰ ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, παρομοιάζοντας τὸν φυσικὸ γεωργὸ μὲ τὸν πνευματικό μας πατέρα, τὸν Θεό, ποὺ σπέρνει τὸν σπόρο του-τὸν λόγο Του- στὴν γῆ- τὶς καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων.

Η γαμήλια πτήση των φτερωτών μυρμηγκιών στις αυλές της Βαλύρας

 

Ένα φθινοπωρινό μπουρίνι, οι μικροί φτερωτοί επισκέπτες και τα μυστικά της φύσης στον τόπο μας

Βαλύρα, 10 Οκτωβρίου 2026

Υπάρχουν κάποιες ημέρες που η φύση μάς αιφνιδιάζει με τα δικά της παράξενα θεάματα, θυμίζοντάς μας πως, ακόμη και στις πιο συνηθισμένες αυλές του χωριού μας, συντελούνται μικρά θαύματα ζωής. Μια τέτοια ημέρα ήταν και η σημερινή, 10 Οκτωβρίου 2026, όταν, κατά τη διάρκεια του απογευματινού φθινοπωρινού μπουρινιού, οι αυλές και οι κήποι της Βαλύρας γέμισαν με φτερωτά μυρμήγκια, που στην τοπική λαϊκή ομιλία αποκαλούνται και «μυρμηγκοαγελάδες».

Το θέαμα ήταν εντυπωσιακό και ασυνήθιστο. Μικροσκοπικά πλάσματα, άλλα με τα διάφανα φτερά τους και άλλα ήδη χωρίς αυτά, κινούνταν πάνω στα πλακάκια, κοντά στις εισόδους των σπιτιών, ανάμεσα στις γλάστρες και στο υγρό χώμα των κήπων. Η παρουσία τους, αμέσως μετά το φθινοπωρινό μπουρίνι, έδωσε αφορμή για παρατήρηση, απορία και αναζήτηση της ερμηνείας ενός φαινομένου που συνδέει την καθημερινή ζωή του χωριού με τον αθέατο κύκλο της φύσης.

Η Γονιμότητα της Αληθείας: ΜΕΡΟΣ Α΄

 

Η πίστη που γίνεται έργο αγάπης

Ερμηνευτική και πατερική προσέγγιση στο Αποστολικό Ανάγνωσμα: Προς Τίτον 3:8–15

Εισαγωγή: Η αλήθεια που καρποφορεί

Η Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026, Δ΄ Κυριακή του Λουκά, μάς προσφέρει μέσα από το Αποστολικό ανάγνωσμα της Προς Τίτον επιστολής ένα ουσιαστικό μήνυμα για τη σχέση ανάμεσα στην πίστη και στα έργα της αγάπης. Ο Απόστολος Παύλος απευθύνεται στον Τίτο, συνεργάτη του στο ποιμαντικό έργο, και τον προτρέπει να διδάσκει στους πιστούς τη σημασία των αγαθών έργων, να αποφεύγει τις άγονες αντιπαραθέσεις και να καλλιεργεί την υπευθυνότητα και την αλληλεγγύη μέσα στην εκκλησιαστική κοινότητα.

Το μήνυμα αυτό παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο. Σε μια εποχή κατά την οποία οι άνθρωποι συχνά αξιολογούνται από τα λόγια, τις δημόσιες τοποθετήσεις και τις διαδικτυακές αντιπαραθέσεις τους, ο Απόστολος μας καλεί να εξετάσουμε κάτι βαθύτερο: αν η πίστη μας γίνεται έμπρακτη αγάπη, αν η γνώση μας συνοδεύεται από ταπείνωση και αν η χριστιανική μας ομολογία μεταμορφώνει την καθημερινότητά μας.

Η Γονιμότητα της Αληθείας:ΜΕΡΟΣ Β΄

 

Η καρδιά μας ως καλή γη του θείου Λόγου

Ερμηνευτική και πατερική προσέγγιση στο Ευαγγελικό Ανάγνωσμα: Κατά Λουκάν 8:5–15

Εισαγωγή: Ποιο έδαφος προσφέρουμε στον Θεό;

Η Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026, Δ΄ Κυριακή του Λουκά, μάς καλεί να ακούσουμε με ιδιαίτερη προσοχή την παραβολή του Σπορέως, όπως διασώζεται στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο (Λουκ. 8:5–15).

Ο Κύριος Ιησούς Χριστός παρουσιάζει έναν σπορέα που βγαίνει να σπείρει τον σπόρο του. Μερικοί σπόροι πέφτουν στον δρόμο, άλλοι σε πετρώδες έδαφος, άλλοι ανάμεσα στα αγκάθια και άλλοι στην καλή γη. Η τύχη του σπόρου διαφέρει ανάλογα με το έδαφος στο οποίο πέφτει. Ο ίδιος ο Χριστός εξηγεί ότι ο σπόρος είναι ο λόγος του Θεού, ενώ τα διαφορετικά εδάφη αποκαλύπτουν διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι δέχονται και διατηρούν τον λόγο Του.

Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας: Η βιωματική εμπειρία, οι εκδηλώσεις και οι δομές υποστήριξης

 

Ακούγοντας τις αληθινές φωνές των ανθρώπων, καταπολεμώντας το στίγμα και μετατρέποντας την κατανόηση σε ουσιαστική φροντίδα.

Η ψυχική υγεία δεν αφορά μόνο τους ειδικούς, τα νοσοκομεία ή τους ανθρώπους που έχουν λάβει κάποια διάγνωση. Αφορά όλους μας. Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε, επικοινωνούμε με τους άλλους και αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες της καθημερινότητας.

Η 10η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και ουσιαστικό διάλογο. Κυρίως, όμως, μας υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε ψυχική δυσκολία υπάρχει ένας άνθρωπος με τη δική του ιστορία, τις δικές του ανάγκες και το δικαίωμα να αντιμετωπίζεται με σεβασμό και αξιοπρέπεια.

Το φετινό μήνυμα μάς καλεί να ακούσουμε πραγματικά αυτούς τους ανθρώπους, να αναγνωρίσουμε τις εμπειρίες τους και να δημιουργήσουμε μια κοινωνία στην οποία κανείς δεν θα αισθάνεται ότι πρέπει να αντιμετωπίσει μόνος του όσα τον δυσκολεύουν.

ΑΡΙΣΤΟΥΧΟΙ ΤΟΥ 1821 ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΝΩ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Φ 281, 258, 131, 220 ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΥΧΟΙ ΤΟΥ 1821 ΤΩΝ  ΧΩΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΝΩ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ  Φ 281, 258, 131, 220 ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 

Φ258,ΕΓΓΡΑΦΟ 38 ΕΛΑΒΑΝ ΣΙΔΕΡΕΝΙΟ ΑΡΙΣΤΕΙΟ ΑΠΌ ΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΧΩΡΙΑ ΟΙ:
ΔΙΑΒΟΛΙΤΣΙ
ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΤΖΟΡΟΤΙΩΤΗΣ Β. ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ
ΤΖΟΡΟΤΙΩΤΗΣ Π. ΣΠΥΡΟΣ
Φ258,ΕΓΓΡΑΦΟ 22 ΕΛΑΒΑΝ ΣΙΔΕΡΕΝΙΟ ΑΡΙΣΤΕΙΟ ΑΠΌ ΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΧΩΡΙΑ

Οι ροδιές στόλισαν με ώριμους καρπούς τη Βαλύρα

 

Το ευλογημένο δέντρο της αφθονίας, οι μνήμες του τόπου, οι συμβολισμοί και οι σπιτικές γεύσεις που ταξιδεύουν από γενιά σε γενιά

Σε κάθε κήπο, μπαξέ ή αγρόκτημα της Βαλύρας, η ροδιά στέκεται σαν μια μικρή ευλογία της φύσης, ένα δέντρο που συντροφεύει τους ανθρώπους του χωριού από τα παλιά χρόνια. Οι εποχές αλλάζουν, οι συνήθειες μεταμορφώνονται και ο σύγχρονος τρόπος ζωής απομακρύνει πολλές φορές τον άνθρωπο από τη γη. Ωστόσο, οι σημερινοί Βαλυραίοι εξακολουθούν να καλλιεργούν τις ροδιές τους, να περιμένουν με χαρά την ωρίμανση των καρπών και να απολαμβάνουν τον πλούτο που προσφέρει απλόχερα ο τόπος τους.

Κι όμως, πόσοι από εμάς γνωρίζουμε πώς φύτρωσε η κάθε ροδιά στη συγκεκριμένη θέση; Ποιος έθαψε κάποτε έναν σπόρο, ποιος φύτεψε ένα μικρό δενδρύλλιο, ποιος μετέφερε έναν βλαστό από την αυλή των γονιών του στον κήπο του νέου του σπιτιού; Κάποιες από αυτές τις ιστορίες ίσως τις θυμούνται ακόμη οι παλαιότεροι. Άλλες χάθηκαν μαζί με εκείνους που τις έζησαν, αφήνοντας πίσω τους μόνο το δέντρο, που εξακολουθεί να καρποφορεί σιωπηλά.

Λες και η φύση συνομιλεί με τον Θεό και χαρίζει ως ευλογία υπέροχες ροδιές με γλυκούς καρπούς στους κατοίκους του χωριού. Οι κατακόκκινοι, ρόδινοι ή βαθύτερα πορφυροί καρποί ξεπροβάλλουν ανάμεσα στα πράσινα φύλλα, στολίζοντας τις αυλές και τους κήπους με τα χρώματα του Φθινοπώρου. Κάθε ώριμο ρόδι μοιάζει να κρύβει μέσα του ένα μικρό θησαυροφυλάκιο γεύσης, αλλά και μια υπόσχεση για την επόμενη σοδειά.

Ένα δένδρο ζωής που φυλάει το σπίτι

 

Το πέτρινο αρχοντικό στη Λέσβο στεκόταν αγέρωχο πάνω από τη θάλασσα, σαν να είχε γεννηθεί μαζί με το νησί και να είχε πάρει από το χώμα τη δύναμή του και από το Αιγαίο την αιώνια του ανάσα. Οι τοίχοι του, χτισμένοι με πέτρα και ασβέστη, είχαν ποτίσει από τις φωνές, τα γέλια, τις προσευχές και τις σιωπές αμέτρητων χρόνων. Τα παράθυρά του κοιτούσαν τη θάλασσα και, όταν φυσούσε βοριάς, έμοιαζε ολόκληρο το σπίτι να ανασαίνει μαζί με τα κύματα.

Εκεί είχε μεγαλώσει η Μαγδαληνή, μοναχοκόρη του Κυριάκου και της Αγλαΐας.

Τα παιδικά της χρόνια ήταν απλά, μα γεμάτα πλούτο. Είχαν το άρωμα του φρεσκοψημένου ψωμιού, το άγγιγμα της μάνας στα μαλλιά, τη βαριά φωνή του πατέρα τα βράδια και τον ατέλειωτο ήχο της θάλασσας που έσκαγε λίγα μέτρα πιο πέρα. Για τη Μαγδαληνή, ο κόσμος ολόκληρος χωρούσε μέσα σ’ εκείνο το σπίτι.

Και, όπως συμβαίνει στα παιδιά, πίστευε πως ό,τι αγαπάμε πολύ δεν μπορεί ποτέ να χαθεί.

Ήταν ένας μυστικός νόμος που είχε γράψει μόνη της μέσα στην καρδιά της: οι γονείς δεν πεθαίνουν, όταν τους αγαπάς αρκετά. Η αγάπη, πίστευε, ήταν δυνατότερη από τον χρόνο.

Ένα απόγευμα, όταν ήταν δέκα χρονών,

Φθινοπωρινή απόδραση στη Στεμνίτσα, τη Δημητσάνα και τη Βυτίνα

 

Ο Σύλλογος Γυναικών Βαλύρας ταξιδεύει στην ορεινή Αρκαδία

Το Σάββατο 17 Οκτωβρίου, ο Σύλλογος Γυναικών Βαλύρας πραγματοποιεί μια όμορφη μονοήμερη εκδρομή στην καρδιά της ορεινής Αρκαδίας, με προορισμούς τη γραφική Στεμνίτσα, την ιστορική Δημητσάνα και την πανέμορφη Βυτίνα.

Πρόκειται για μια ξεχωριστή φθινοπωρινή διαδρομή, γεμάτη ιστορία, παράδοση, θρησκευτική πίστη και φυσική ομορφιά. Μέσα στα καταπράσινα δάση του Μαινάλου, τα πέτρινα χωριά και τα παραδοσιακά καλντερίμια, οι εκδρομείς θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τόπους που συνδέονται άρρηκτα με την ιστορία και τον πολιτισμό της Πελοποννήσου.

Το μπερεκέτι

 

Το δειλινό έπεφτε αργά πάνω στον Βόσπορο, σαν ένα διάφανο πέπλο που κανείς δεν βιαζόταν να τραβήξει. Μια νεαρή γυναίκα, θυγατέρα Έλληνα και μητέρας Τουρκικής καταγωγής, καθόταν μόνη σε ένα μικρό καφενείο, κοντά στο παράθυρο. Μπροστά της είχε έναν γλυκύ βραστό καφέ, ένα ποτήρι νερό και ένα τετράδιο με λευκές σελίδες.

Δεν είχε έρθει στην Πόλη από τη Θεσσαλονίκη για να γράψει.

Αυτό έλεγε τουλάχιστον στον εαυτό της.

Είχε έρθει για να ξεφύγει από τις λέξεις.

Κι όμως, από την πρώτη στιγμή που αντίκρισε τον Βόσπορο, κατάλαβε πως είχε κάνει λάθος. Η Πόλη ήταν γεμάτη λέξεις. Κρέμονταν από τα μπαλκόνια, ταξίδευαν με τα πλοία, κρύβονταν στις μυρωδιές των μπαχαρικών, στις φωνές των πωλητών, στα βήματα των περαστικών. Ακόμη και η σιωπή της είχε κάτι να πει.

Σήκωσε τα μάτια.

Απέναντι, η Αγία Σοφία στεκόταν μέσα στο φως του δειλινού. Οι μιναρέδες της υψώνονταν στον ουρανό και, για μια στιγμή, της φάνηκαν σαν τέσσερα δάχτυλα που έδειχναν προς κάτι που ο άνθρωπος δεν μπορούσε ποτέ να αγγίξει.

Δίπλα της, ένας ηλικιωμένος καφετζής άφησε στο τραπέζι ένα μικρό πιατάκι με λουκούμι.

«Να το φας», της είπε.

Σοφία Μπεκρή: Πολιτικὸς μὲ ὅραμα ὁ Καποδίστριας- Τὸ ὅραμά του γιὰ τὴν παιδεία

 

 Μέσα στὸ κλίμα τῆς γενικῆς σύγχυσης, τῆς ὄξυνσης τῶν κοινωνικῶν συγκρούσεων, τῆς ἔλλειψης πολιτικοῦ ὁράματος καὶ μακρόπνοου ἐθνικοῦ σχεδιασμοῦ, στὴ χώρα μας κυρίως, ἡ θλιβερὴ ἐπέτειος τῆς δολοφονίας τοῦ πρώτου κυβερνήτη τῆς Ἑλλάδος, Ἰωάννου Καποδίστρια, στὶς 27 Σεπτεμβρίου 1831, εἶναι περισσότερο ἀπὸ ποτὲ ἐπίκαιρη.

Ὅπως τότε, μετὰ ἀπὸ τὴ δολοφονία τοῦ Καποδίστρια, ὁ λαὸς βρέθηκε γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ ἔρημος καὶ ἐγκαταλελειμμένος, διχασμένος καὶ παραδομένος ἀνηλεῶς στὶς διαθέσεις τῶν πολλῶν δυναστῶν του, ἔτσι καὶ σήμερα. Παρὰ τοὺς πολλοὺς καὶ χιλιοϋποσχόμενους τὴ σωτηρία του ἡγέτες, ὁ λαὸς αἰσθάνεται πολλαπλῶς προδομένος καὶ ἀπογοητευμένος, διότι διαπιστώνει, ὅλο καὶ περισσότερο, ὅτι κανένας ἀπὸ ὅλους αὐτοὺς τοὺς διαφημιζόμενους σωτῆρές του δὲν ἐνδιαφέρεται στὴν πραγματικότητα γιὰ τὴ σωτηρία του. «Οἱ δοκοῦντες ἄρχειν» δὲν θυσιάζουν τὴν ἀρχή τους γιὰ τὸν λαό· ἀντιθέτως, θυσιάζουν πρόθυμα τὸν λαὸ γιὰ τὴ διατήρηση τῆς ἀρχῆς τους.

Του Οκτώβρη τα καλέσματα

 

Λαογραφικά, θρησκευτικά , λογοτεχνικά και ιστορικά μονοπάτια του δέκατου μήνα

Ο Οκτώβριος, ο δέκατος μήνας του πολιτικού έτους και ο όγδοος του αρχαίου ρωμαϊκού ημερολογίου —από όπου προέρχεται και το όνομά του, από τη λατινική λέξη octo, «οκτώ»— αποτελεί μία από τις πιο γοητευτικές μεταβατικές περιόδους του χρόνου. Καθώς το φθινόπωρο εδραιώνει την παρουσία του, η φύση αλλάζει φορεσιά, οι αγροτικές εργασίες συνεχίζονται με ένταση και ο άνθρωπος στρέφεται περισσότερο προς την εστία, την κοινότητα και την πνευματική του ζωή.

Στην Ελληνική παράδοση, ο μήνας αυτός είναι φορτισμένος με λαογραφικές συνήθειες, θρησκευτικές γιορτές, αγροτικές εργασίες και λογοτεχνικές συγκινήσεις. Είναι ένας μήνας γεμάτος «καλέσματα»: το κάλεσμα της γης για δουλειά, της κοινότητας για συμμετοχή, της Εκκλησίας για προσευχή , της τέχνης για αναστοχασμό και της ιστορίας για  εθνική μνήμη.