Η ΜΝΗΜΗ ΕΥΡΕΣΗΣ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

 

                                        Φωτο: Κοινωνία Ορθοδοξίας

Στις 24 Φεβρουαρίου η εκκλησία μας εορτάζει τη μνήμη της εύρεσης της τιμίας κεφαλής του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου και Βαπτιστού.

Για πρώτη φορά η κεφαλή του Ιωάννου Προδρόμου βρέθηκε στο σπίτι του Ηρώδη από δύο μοναχούς, που ήλθαν στα Ιεροσόλυμα να προσκυνήσουν τον τάφο του Χριστού .Από τους μοναχούς αυτούς την παρέλαβε ένας ευσεβής κεραμέας και την έφερε στην Έμεσα της Συρίας. Πριν από τον θάνατό του την άφησε στην αδελφή του, με εντολή να μην τη φανερώσει σε κανέναν παρά μόνο να την τιμά και να την προσκυνεί. Στη συνέχεια διαδοχικά η κεφαλή πέρασε σε πολλούς άλλους. Τελευταία περιήλθε σε κάποιον ιερομόναχο αρειανό, ο οποίος διαμένοντας σε σπήλαιο απέδιδε στην αίρεσή του τις ιάσεις που ενεργούσε η τιμία  κάρα. Όταν οι Ορθόδοξοι έδιωξαν από το σπήλαιο τον αιρετικό ιερομόναχο, κατά θεία οικονομία η κεφαλή έμεινε εκεί κρυμμένη. Μετά από θεία αποκάλυψη βρέθηκε για δεύτερη φορά η τιμία κάρα του Προδρόμου “εν υδρία” και από τον Επίσκοπο της Έμεσας Ουράνιο (431μ.Χ.) “εισήχθη εν τη εκκλησία, πολλάς ιάσεις και θαύματα ενεργήσασα” (Αγιολόγιον Σαϊτης, 2018).

Α΄και Β΄Εύρεση της τιμίας κεφαλής του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου

Απολυτίκιον. Ήχος δ

΄Εκ γης ανατείλασα, η του Προδρόμου κεφαλή, ακτίνας αφίησι της αφθαρσίας, πιστοίς των ιάσεων· άνωθεν συναθροίζει, την πληθύν των Αγγέλων, κάτωθεν συγκαλείται, των ανθρώπων το γένος, ομόφωνον αναπέμψαι, δόξαν Χριστώ των Θεώ.

Επίλογος  του Εγκωμίου για την Εύρεση της Τιμίας Κεφαλής

Παραθέτουμε ένα μέρος από το εγκώμιο “επί τη ευρέσει της τιμίας κεφαλής του Προδρόμου”, όπως καταγράφεται στον Μ. Συν. 1950, μην. Φεβρ. , σελ.372 και αναφέρεται στην επιστασία και πρεσβείες του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου και Βαπτιστού.

“ Λυπήσουν τον εαυτόν σου Χριστιανέ μου. Λυπήσου την ψυχήν σου. Άκουσε τας ψυχοφελείς του Ιωάννου συμβουλάς και νουθεσίας και άφησε τον φθόνον, άφησε την αρπαγήν και την αδικίαν, άφησε την ασπίδα όπου κεντά δηλητήριον εις την καρδίαν σου και σε κάμνει εχθρόν του Ιωάννου. Συντρόφευε δε την πανήγυρίν του όχι μόνον με ευλάβειαν αλλά με αληθινήν μετάνοιαν και καρπούς αξίους της μετανοίας. Κάμε φίλον τον Ιωάννην, όχι μόνον με την πρέπουσαν τιμήν αλλά και με έργα τα οποία δύνασαι να πράξης, ακούων τους συμβουλευτικούς και θείους εκείνου λόγους. Έχε τον Ιωάννην, μετά την Παρθένον, παντοτεινόν μεσίτην διότι αυτός είναι φίλος πιστότατος του Χριστού, ως Βαπτιστής και Πρόδρομος Αυτού και ημπορεί βέβαια να μεσιτεύση και να σε συμπεριλάβη με τον Χριστόν.

Αλλ΄ ω μέγιστε Προφήτα, και των Προφητών πάντων υπέρτατε Βαπτιστά και Πρόδρομε του Κυρίου, Αγιώτατε Ιωάννη, Φωνή και Στόμα του Χριστού και Λύχνε άσβεστε του αιωνίου φωτός, εις δε την γην και εις τους ουρανούς πάντοτε υπερθαύμαστε, μετ΄ευλαβείας ημείς άπαντες ζητούμεν την μεσιτείαν σου και θερμώς παρακαλούμεν ίνα δεχθής την ευλαβικήν φωνήν ημών.

Προσπίπτομεν δε σοι και δεόμεθα, Προφήτα του Χριστού Ιωάννη, να μας φωτίζης πάντοτε, ως Λύχνος φωταυγής και Πρόδρομος του Ηλίου, με τας ακτινοβόλους λάμψεις σου εις την οδόν της αληθείας.

Συμφιλίωνε ημάς δια των μεγάλων πρεσβειών σου, με τον Σωτήρα και ελευθερωτήν ημών Ιησούν Χριστόν. Αγίασον άπαντας τους την σην εοαρτήν και πανήγυριν ευλαβώς επιτελούντας, τους την σην Θείαν Κάραν σεμνοπρεπώς, ευλαβώς και τιμίως προσκυνούντας και τους τιμίως, καλώς και θεαρέστως κοπιάζοντας, τέλος δε αξίωσον ημάς άπαντας, δια των σων μεγίστων πρεσβειών να καταστώμεν άξιοι των Ουρανίων αγαθών ίνα συμπανηγυρίζωμεν, μετά τον πρόσκαιρον τούτον βίον, ομού μετά των Αγγέλων του Θεού. Ω, η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων.Αμήν.

Η αγιογράφηση της εύρεσης της Τιμίας Κεφαλής του Αγιωτάτου

 Ιωάννου Προδρόμου

Σε βραχώδες σκαμμένο έδαφος ενός  γκρεμού εμφανίζεται η τιμία κεφαλή, την οποία κρατεί ένας εκ των δύο μοναχών γονατιστός εμπρός της, αριστερά μας. Πάνω στο σκαμμένο χώμα είναι τοποθετημένο το πινάκιον εντός του οποίου βρέθηκε η τιμία κάρα.Ο δεύτερος μοναχός δεξιά στέκεται όρθιος και κρατεί αξίνη εκείνης της εποχής. Ο χώρος είναι περιφραγμένος με ξύλινο φράκτη, σύμβολο της θείας προστασίας, κι ένα δένδρο περιλαμβάνεται , προφανώς  κάποιο φυλλοβόλο δένδρο, σύμβολο της θείας σοφίας . Το έδαφος έχει βλαστήσει ποώδη άνθη πραότητας και θείας ειρήνης πάνω από τον απότομο κρημνό του σκαμμένου εδάφους και στο στενό πλάτωμα του. Η απουσία τρισδιάστατου τοπίου   εντείνει τον υπερβατικό χαρακτήρα της σκηνής, όπου όλα εικονίζονται μόνο σε ύψος και πλάτος και καλείται ο πιστός να δει τον εις βάθος συμβολισμό της εικόνας.Οι μοναχοί φορούν ποδήρη χιτώνα με μακριά μανίκια. Ο γονατισμένος μοναχός φέρει ζώνη στη μέση, που συμβολίζει τη συγκράτηση των παθών της σάρκας.

Η χάρη του Αγίου Προδρόμου  να επιστατεί στην πνευματική μας πορεία.

Ο Θεός μαζί σας!

Ευθυμία Η. Κοντοπούλου

24/2/2022