Όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ: Πνευματικά μηνύματα για τον σύγχρονο πιστό

 

       

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα τη μνήμη του Ὁσίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ, ενός από τους φωτεινότερους αγίους της ρωσικής Ορθοδοξίας και παγκόσμιο πνευματικό φάρο. Ο βίος του συνιστά ζωντανή μαρτυρία της ησυχαστικής παράδοσης, της θεώσεως και της χαρισματικής αγάπης, στοιχεία που παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρα για τον άνθρωπο του 21ου αιώνα.

1. Σύντομος βίος του  Οσίου

Ο Όσιος Σεραφείμ γεννήθηκε το 1754 στο Κουρσκ της Ρωσίας με το όνομα Πρόχορος Μοσνίν. Από νεαρή ηλικία έδειξε έντονη κλίση προς τη μοναχική ζωή. Το 1778 εισήλθε στη Μονή του Σάρωφ, όπου και εκάρη μοναχός λαμβάνοντας το όνομα Σεραφείμ, που σημαίνει «πύρινος» ή «φλεγόμενος από αγάπη Θεού».

Έζησε δεκαετίες ασκητικής αυταπάρνησης:

• αυστηρή νηστεία,

• αδιάλειπτη προσευχή,

• πολυετή ησυχία και εγκλεισμό,

• και τριετή άσκηση πάνω σε βράχο, κατά μίμηση των αρχαίων ασκητών (Ware, 1999).

Παρά την απομόνωσή του, στο τέλος της ζωής του άνοιξε την καρδιά και το κελί του σε πλήθη πιστών, προσφέροντας παρηγοριά, διάκριση και προφητικό λόγο. Εκοιμήθη ειρηνικά το 1833, γονατιστός μπροστά στην εικόνα της Παναγίας.

2. Η πνευματική και θεολογική προσφορά του  Οσίου

Η θεολογία του  Οσίου Σεραφείμ δεν αποτυπώνεται σε συστηματικά συγγράμματα αλλά σε βιωματικό λόγο. Κεντρικός άξονας της διδασκαλίας του είναι:

«Σκοπός της χριστιανικής ζωής είναι η απόκτηση του Αγίου Πνεύματος».

Η φράση αυτή, καταγεγραμμένη στη συνομιλία του με τον Νικολάι Μοτοβίλωφ, συνοψίζει την ορθόδοξη διδασκαλία περί θεώσεως, δηλαδή της μετοχής του ανθρώπου στη χάρη του Θεού (Lossky, 1974).

Ο Όσιος τόνιζε ότι:

• τα μυστήρια,

• η προσευχή,

• η νηστεία και

• η ελεημοσύνη

δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσα κοινωνίας με το Άγιο Πνεύμα.

3. Πνευματικά μηνύματα προς τους πιστούς σήμερα

Ο Όσιος Σεραφείμ προσφέρει διαχρονικά μηνύματα:

1. Χαρά εν Χριστώ
   Ο χαιρετισμός του: «Χαρά μου, Χριστός Ανέστη!» υπενθυμίζει ότι η χριστιανική ζωή δεν είναι μοιρολατρική, αλλά αναστάσιμη.

2. Ειρήνη της καρδιάς
   «Απόκτησε ειρήνη μέσα σου και χιλιάδες γύρω σου θα σωθούν». Ο λόγος αυτός προβάλλει την προσωπική αγιότητα ως μαρτυρία μέσα στον κόσμο (Ware, 1999).

3. Καθολικότητα της αγάπης
   Ο Όσιος δεχόταν όλους χωρίς διάκριση, προαναγγέλλοντας μια Εκκλησία ανοιχτή, αλλά πιστή στην αλήθεια της.

4. Εκκλησίες και τόποι τιμής του  Οσίου

Ο Όσιος  Σεραφείμ τιμάται:

• στη Μονή Σάρωφ και στο Ντιβέγιεβο της Ρωσίας,

• σε πολυάριθμους ναούς στη Ρωσία, την Ελλάδα, την Κύπρο και τη διασπορά,

• σε παρεκκλήσια και μοναστήρια αφιερωμένα στον Άγιο, ιδίως σε πνευματικά κέντρα που καλλιεργούν την ησυχαστική παράδοση.

5. Απολυτίκιον του Οσίου Σεραφείμ

Ἦχος πλ. δ΄

Τῆς ἐρήμου πολίτης καὶ ἐν σώματι ἄγγελος

καὶ θαυματουργὸς ἀνεδείχθης,

θεοφόρε Πάτερ ἡμῶν Σεραφείμ·

νηστείᾳ, ἀγρυπνίᾳ, προσευχῇ

οὐράνια χαρίσματα δεξάμενος,

ἰᾷ τοὺς προστρέχοντας σοι ἐν πίστει.

Δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν,

δόξα τῷ σε στεφανώσαντι,

δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ

πᾶσιν ἰάματα.

6. Ευχές

Εἴθε, διὰ τῶν πρεσβειῶν τοῦ Ὁσίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ,

ὁ Κύριος νὰ χαρίζει εἰρήνη καρδίας,

πνευματικὴ διάκριση,

καὶ τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος

σὲ ὅλους τοὺς πιστούς.

Ἀμήν.

Βιβλιογραφία  

Lossky, V. (1974). The mystical theology of the Eastern Church. Crestwood, NY: St. Vladimir’s Seminary Press.

Ware, K. (1999). The Orthodox way. Crestwood, NY: St. Vladimir’s Seminary Press.

Μοτοβίλωφ, Ν. (1995). Συνομιλία με τον Άγιο Σεραφείμ του Σάρωφ. Αθήνα: Αποστολική Διακονία.

Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. (2003). Ο βίος και τα θαύματα του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ. Μόσχα: Πατριαρχικές Εκδόσεις.

-Λόγος Θείου Φωτός