Ο Απόστολος Α΄ Κορ. 6,12–20 · 7,12–14:Η ελευθερία, το σώμα και η αποκατάσταση της σχέσης

 

  

                                                          Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η Κυριακή του Ασώτου δεν είναι απλώς μια πρόσκληση συγκίνησης, αλλά βαθιά θεολογική αποκάλυψη της ανθρώπινης ελευθερίας. Πριν η Εκκλησία παρουσιάσει την παραβολή της επιστροφής του Ασώτου Υιού, προτάσσει τον λόγο του Αποστόλου Παύλου, ώστε να φωτίσει το υπαρξιακό υπόβαθρο της πτώσης και της σωτηρίας. Ο Παύλος δεν αντιμετωπίζει τον άνθρωπο ως ηθικό υποκείμενο που παραβαίνει κανόνες, αλλά ως πρόσωπο που καλείται να ζήσει σε σχέση με τον Θεό, με ολόκληρη την ύπαρξή του.

 Α΄ Κορινθίους 6,12–20

«Όλα μου επιτρέπονται, αλλά δεν είναι όλα ωφέλιμα· όλα μου επιτρέπονται, αλλά δεν θα γίνω δούλος κανενός.

Τα φαγητά είναι για το στομάχι και το στομάχι για τα φαγητά· όμως ο Θεός και το ένα και τα άλλα θα τα καταργήσει.

Το σώμα δεν είναι για την πορνεία, αλλά για τον Κύριο, και ο Κύριος για το σώμα.

Και ο Θεός, που ανέστησε τον Κύριο, θα αναστήσει και εμάς με τη δύναμή Του.

Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι μέλη του Χριστού;

… Δεν ανήκετε στον εαυτό σας· έχετε αγοραστεί με τίμημα. Δοξάστε λοιπόν τον Θεό με το σώμα και το πνεύμα σας».

Α΄ Κορινθίους 7,12–14

«Αν κάποιος αδελφός έχει σύζυγο άπιστη και εκείνη δέχεται να ζει μαζί του, ας μη τη χωρίσει· και αν μια γυναίκα έχει σύζυγο άπιστο και εκείνος δέχεται να ζει μαζί της, ας μη τον χωρίσει. Διότι ο άπιστος σύζυγος αγιάζεται από τη σύζυγο και η άπιστη σύζυγος αγιάζεται από τον σύζυγο».

Θεολογική ανάλυση

Ο Απόστολος Παύλος ξεκινά με τη φράση «όλα μου επιτρέπονται», την οποία, κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, παραθέτει για να αποκαλύψει τη σύγχυση των Κορινθίων. Η ελευθερία αποκόπτεται από τη σχέση με τον Θεό και μετατρέπεται σε αυθαιρεσία. Ο άνθρωπος πιστεύει ότι είναι ελεύθερος, ενώ στην πραγματικότητα γίνεται δούλος των παθών του και φυλακίζεται θανάσιμα.

Το σώμα παρουσιάζεται ως χώρος θείας παρουσίας. Ο Άγιος Ειρηναίος Λυώνος υπογραμμίζει ότι η σάρκωση του Λόγου του Θεού φανερώνει την αιώνια αξία του σώματος. Η αμαρτία του Ασώτου δεν είναι απλώς σπατάλη υλικών αγαθών, αλλά βεβήλωση της ίδιας της ύπαρξης, η οποία προορίζεται για κοινωνία με τον Θεό.

Η αναφορά στον γάμο αποκαλύπτει ότι η θεία χάρη λειτουργεί μέσα στις σχέσεις. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει ότι η αγάπη του πιστού μπορεί να γίνει οδός αγιασμού και για τον άλλον. Η σωτηρία δεν είναι ατομικό κατόρθωμα, αλλά αποκατάσταση κοινωνίας Θεού και ανθρώπου.

Πνευματικοί Μαργαρίτες

1. Η ελευθερία χωρίς τον Θεό καταλήγει σε δουλεία

 Η πατερική παράδοση είναι σαφής: ελεύθερος δεν είναι εκείνος που κάνει ό,τι θέλει, αλλά εκείνος που δεν εξαναγκάζεται από τα πάθη. Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής διδάσκει ότι η αμαρτία είναι «παρά φύσιν κίνησις» της ελευθερίας. Ο Άσωτος πίστεψε ότι φεύγοντας θα ζήσει, αλλά μακριά από τον πατέρα οδηγήθηκε σε εσωτερική σκλαβιά.

 Παράδειγμα

Η σύγχρονη αντίληψη της αυτονομίας συχνά οδηγεί σε εσωτερική διάλυση. Ο άνθρωπος που ζει χωρίς αναφορά στον Θεό χάνει τον προσανατολισμό του και τελικά την ειρήνη του.Γίνεται ερμαιο των παθών του, αδυνατεί ο νους του και είναι ευάλωτος σε εκείνα που βλάπτουν την ψυχοπνευματική του ανάπτυξη.

2. Το σώμα ως ναός του Αγίου Πνεύματος και όχι ως αντικείμενο χρήσης

 Ο Απόστολος Παύλος καταργεί κάθε δυϊσμό. Το σώμα δεν είναι εμπόδιο στη σωτηρία, αλλά συνεργός της. Ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης τονίζει ότι το σώμα μετέχει της θείας οικονομίας. Όταν ο άνθρωπος το μεταχειρίζεται χωρίς σεβασμό, αρνείται έμπρακτα τη δογματική αλήθεια της Αναστάσεως.

Παράδειγμα

Η εξάντληση, οι καταχρήσεις και η περιφρόνηση του σώματος αποκαλύπτουν βαθύτερη πνευματική σύγχυση.Εκείνο που βιώνει ο άνθρωπος των παθών ως ελευθερία είναι η χειρότερη δέσμευσή του.Στο τέλος καταλήγει βαριά άρρωστος και συχνά δέσμιος χωρίς επιστροφή.

3. Η αγιότητα μεταδίδεται στις σχέσεις

Η θεία χάρη λειτουργεί και στον γάμο, μεταμορφώνοντας τις ατελείς καταστάσεις (Ιωάννης Χρυσόστομος).Η πίστη ενός εκ των δύο συντρόφων αν είναι αληθινή και σταθερή δρα με σωτήριο τρόπο και προς τον σύντροφο που είναι άπιστος ή αλλόθρησκος. 

Παράδειγμα

Πολλές μητέρες έχουν σώσει ολόκληρη την οικογένειά τους με τη βαθιά αγάπη και πίστη τους στον Θεό και την ανιδιοτελή αγαθοεργία τους προς τον πλησίον.Με τη σωστή στάση τους στην οικογένεια, την ευλάβειά τους και τη αγάπη τους αγιάζουν με την παρουσία τους το ίδιο τους το σπίτι.

Συμπεράσματα

Ο Απόστολος της Κυριακής του Ασώτου αποκαλύπτει ότι η πτώση και η επιστροφή δεν είναι απλώς ηθικές κατηγορίες, αλλά υπαρξιακές καταστάσεις. Ο άνθρωπος καλείται να ζήσει την ελευθερία του ως σχέση με τον Θεό, να τιμήσει το σώμα του ως ναό του Αγίου Πνεύματος και να επιτρέψει στη θεία χάρη να μεταμορφώσει τις σχέσεις του με τον Θεό και τον πλησίον με αγάπη Χριστού.

Βιβλιογραφία   

• Chrysostom, J. Homilies on First Corinthians.

• Maximus the Confessor. Chapters on Love.

• Irenaeus of Lyons. Against Heresies.

• Isaac the Syrian. Ascetical Homilies.
  -Λόγος Θείου Φωτός