Εικονική αναστήλωση του ναΐδρίου
Στον ευλογημένο διάκοσμο της Βαλύρας Μεσσηνίας, όπου η ιστορία, η φύση και η παράδοση συνυφαίνονται αρμονικά, καταγράφονται δεκατέσσερις εκκλησίες και εκκλησάκια, μικρά πνευματικά καταφύγια που στέκουν ως αθόρυβοι μάρτυρες μιας άλλης εποχής. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το παλιό εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής, κρυμμένο στους πρόποδες της Ιθώμης, προς την περιοχή Γοργόρεμα, μέσα στην αγκαλιά των αιωνόβιων ελαιώνων.
Εκεί, ανάμεσα στις ρίζες των δέντρων και στους ψιθύρους του Μεσσηνιακού ανέμου, η πέτρα κρατά ακόμη τη μνήμη των ανθρώπων που πέρασαν, προσευχήθηκαν και άφησαν ένα λουλούδι ευλάβειας στη χάρη της Αγίας. Ο καθηγητής Βιολογίας και ιστοριοδίφης της Βαλύρας, κ. Ιωάννης Δ. Λύρας, με τη φωτογραφική του ματιά διέσωσε την εικόνα του ναού όπως παραμένει για περισσότερο από έναν αιώνα: ένα ταπεινό μνημείο πίστης, με το Άγιο Βήμα εκτεθειμένο στους βοριάδες της ανθρώπινης αδιαφορίας, αλλά όχι λησμονημένο από τη συλλογική μνήμη.
Οι παλαιότεροι κάτοικοι της Βαλύρας θυμούνται ακόμη τη γιορτή της Αγίας Παρασκευής. Τότε το μικρό ξωκλήσι ζωντάνευε· οι δρόμοι ανάμεσα στους ελαιώνες οδηγούσαν τους πιστούς στη χάρη της Αγίας, τα χέρια τους κρατούσαν άνθη και οι ψυχές τους έφερναν προσευχές. Σήμερα η μνήμη της Αγίας Παρασκευής τιμάται στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου Βαλύρας, όπου η εικόνα της κοσμεί το ιερό τέμπλο και συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς για τους κατοίκους.
Το παλαιό εκκλησάκι υπήρξε ένας μικρός πέτρινος βυζαντινός ναός, ένα δημιούργημα ανθρώπων που γνώριζαν να συνομιλούν με τη φύση και να χτίζουν με τα υλικά του τόπου τους. Κατασκευασμένο από αργολιθοδομή, με παχείς φέροντες τοίχους από τοπική πέτρα, στενή τοξωτή είσοδο, μικρά ανοίγματα φωτισμού, ημικυκλική αψίδα στο Ιερό και δίρριχτη κεραμοσκεπή, αποτελούσε ένα απέριττο αλλά αρμονικό αρχιτεκτονικό σύνολο.
Φωτό: lyrasi.blogspot.com
Η λιτότητά του δεν ήταν φτώχεια, αλλά έκφραση μιας βαθιάς πνευματικότητας. Η πέτρα των τοίχων φύλαγε τη δροσιά του καλοκαιριού και τη ζεστασιά του χειμώνα, ενώ τα μικρά παράθυρα άφηναν το φως να εισέρχεται διστακτικά, σαν ευλογία. Στο εσωτερικό, ο θολωτός χώρος, οι καμάρες, οι αγιογραφίες, το ξύλινο τέμπλο, τα καντήλια και τα λιτά εκκλησιαστικά αντικείμενα δημιουργούσαν μια ατμόσφαιρα κατάνυξης, όπου η προσευχή συναντούσε τη σιωπή των αιώνων.
Η μικρή μονόχωρη κάτοψή του, η ημικυκλική αψίδα του Ιερού Βήματος, το πέτρινο δάπεδο και η αυστηρή εξωτερική του μορφή φανερώνουν την παραδοσιακή τεχνική των παλαιών μαστόρων. Κάθε λίθος είχε τη θέση του, κάθε τόξο τον σκοπό του, κάθε άνοιγμα του τοίχου υπηρετούσε όχι μόνο την κατασκευή αλλά και το μυστήριο του χώρου.
Η εικονική αναστήλωση μας επιτρέπει να φανταστούμε ξανά το εκκλησάκι όπως θα μπορούσε να σταθεί: όχι ως ένα απλό κτίσμα, αλλά ως ένας ζωντανός φορέας ιστορίας. Ένα μικρό πνευματικό κόσμημα μέσα στους ελαιώνες της Ιθώμης, που περιμένει τη φροντίδα των ανθρώπων για να ξαναβρεί τη φωνή του. Με πίστη στον Θεό και συλλογική προσπάθεια θα μπορούσε ακόμη και σταυροειδής να είναι ο νέος ναός με τρούλο.
Η αναστήλωση της Αγίας Παρασκευής δεν θα αποτελούσε μόνο αποκατάσταση ενός παλαιού κτίσματος. Θα ήταν μια πράξη σεβασμού προς τους προγόνους, προς την τοπική παράδοση και προς τη μνήμη εκείνων που για αιώνες άναβαν το καντήλι της πίστης σε αυτόν τον μικρό ναό.
Ας ευχηθούμε η πέτρα της Αγίας Παρασκευής να ξαναζωντανέψει, οι τοίχοι της να ξαναδεχθούν το φως και οι ελαιώνες της Ιθώμης να ξανακούσουν τις ψαλμωδίες της εορτής της.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου