Φωτό: pinterest
Η Παναγία που «μετέστη προς την Ζωήν» και δεν εγκατέλειψε τον κόσμο
Ένα πνευματικό αφιέρωμα στην Υπεραγία Θεοτόκο
Η Εκκλησία μας, αφού επί ημέρες έζησε το χαρμόσυνο και συγχρόνως κατανυκτικό μυστήριο της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, φθάνει στην Απόδοση της εορτής, την 23η Αυγούστου. Δεν πρόκειται απλώς για το ημερολογιακό κλείσιμο μιας μεγάλης θεομητορικής πανηγύρεως. Η Απόδοση αποτελεί την τελευταία λαμπρή σφραγίδα μιας εορτής που μάς καλεί να κοιτάξουμε τον θάνατο μέσα από το φως της Αναστάσεως και να αντικρίσουμε την Παναγία όχι ως μια μορφή του παρελθόντος, αλλά ως τη Μητέρα που παραμένει κοντά στην Εκκλησία και πρεσβεύει για τον κόσμο.
Κατά το ημερολόγιο του 2026, η Κυριακή 23 Αυγούστου είναι συγχρόνως η Απόδοση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και η ΙΒ΄ Κυριακή Ματθαίου. Το λειτουργικό τυπικό της ημέρας συνδυάζει, αναλόγως της τοπικής τάξεως, τα αναγνώσματα της Κυριακής και της εορτής.
Η Εκκλησία, δεν μας αφήνει να φύγουμε από τη μεγάλη εορτή χωρίς ένα τελευταίο μήνυμα: η ζωή δεν τελειώνει στον τάφο, η αγάπη δεν νικιέται από τον θάνατο και η Μητέρα του Χριστού παραμένει Μητέρα και παρηγοριά του λαού του Θεού.
1. Τι σημαίνει «Απόδοση της εορτής»;
Στην εκκλησιαστική γλώσσα, Απόδοση ονομάζεται η τελευταία ημέρα ενός εορταστικού κύκλου. Η Εκκλησία επαναφέρει με ιδιαίτερη λαμπρότητα το περιεχόμενο της μεγάλης εορτής, σαν να μας καλεί να ξαναζήσουμε το γεγονός όχι ως ανάμνηση που σβήνει, αλλά ως μυστήριο που παραμένει ζωντανό.
Η Κοίμηση της Θεοτόκου εορτάζεται στις 15 Αυγούστου. Η Απόδοσή της στις 23 Αυγούστου κλείνει τον κύκλο της εορτής και γι' αυτό ο λαός την έχει συνδέσει με τα «Εννιάμερα της Παναγίας».
Όμως η Εκκλησία δεν λέει απλώς ότι η Παναγία «πέθανε». Χρησιμοποιεί τη λέξη Κοίμηση.
Η λέξη αυτή είναι βαθιά θεολογική.
Ο θάνατος, μέσα στο φως του Χριστού, δεν είναι πλέον η απόλυτη καταστροφή. Για τον άνθρωπο που ζει εν Χριστώ γίνεται πέρασμα, αναμονή της αναστάσεως και είσοδος στην αιώνια ζωή.
Γι' αυτό το απολυτίκιο της εορτής ψάλλει:
«Ἐν τῇ Γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας,ἐν τῇ Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες Θεοτόκε·μετέστης πρὸς τὴν ζωήν,μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς ζωῆς...»
Η φράση «τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες» αποτελεί ίσως ένα από τα πιο παρήγορα μηνύματα ολόκληρης της εορτής.
Η Παναγία κοιμήθηκε, αλλά δεν εγκατέλειψε τα παιδιά της.
2. «Μετέστης προς την ζωήν»
Η καρδιά της εορτής βρίσκεται σε αυτή τη φράση:
«Μετέστης προς την ζωήν».
Η Παναγία μεταβαίνει προς τη ζωή, επειδή είναι η Μητέρα του Χριστού, ο οποίος είναι η ίδια η Ζωή.
Η Ορθόδοξη παράδοση συνδέει την Κοίμηση με την Ανάσταση του Χριστού. Ο Χριστός πέρασε από τον θάνατο και τον κατήργησε. Η Παναγία, ως η Μητέρα του Κυρίου, γίνεται εικόνα αυτής της νίκης της ζωής πάνω στον θάνατο.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, στους τρεις εγκωμιαστικούς λόγους του για την Κοίμηση, παρουσιάζει ακριβώς αυτή την αντίθεση: η Μητέρα της Ζωής περνά μέσα από τον θάνατο προς τη ζωή. Η πατερική παράδοση δεν αντιμετωπίζει την Κοίμηση ως τραγικό τέλος, αλλά ως γεγονός ενταγμένο στο μυστήριο της σωτηρίας.
Γι' αυτό και η εορτή έχει χαρμολύπη:
λύπη, γιατί η Μητέρα κοιμάται,
αλλά και χαρά, γιατί η Κοίμησή της φωτίζεται από την ελπίδα της ζωής.
3. Η Θεοτόκος ως Μητέρα της Ζωής
Η Παναγία ονομάζεται στο απολυτίκιο:
«Μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς ζωῆς».
Δεν είναι ένας απλός ποιητικός χαρακτηρισμός.
Ο Χριστός, τον οποίο γέννησε η Θεοτόκος κατά σάρκα, είναι ο Κύριος της ζωής.
Γι' αυτό η Εκκλησία βλέπει στην Παναγία το πρόσωπο εκείνο στο οποίο συναντώνται με μοναδικό τρόπο:
η ανθρώπινη φύση και η θεία οικονομία,
η παρθενία και η μητρότητα,
η ταπείνωση και η δόξα,
ο θάνατος και η ζωή,
η γη και ο ουρανός.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός συνδέει την τιμή της Θεοτόκου με το μυστήριο της Ενανθρωπήσεως: εκείνος που γεννήθηκε από αυτήν είναι ο ίδιος ο Θεός Λόγος που έγινε άνθρωπος.
4. Το Ευαγγέλιο της εορτής: Μάρθα και Μαρία
Για την Απόδοση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου διαβάζεται το Ευαγγέλιο από τον Λουκά:
Λουκ. 10, 38-42 και 11, 27-28.
Το πρώτο μέρος μάς μεταφέρει στο σπίτι της Μάρθας και της Μαρίας.
Η Μάρθα υπηρετεί.
Η Μαρία κάθεται στα πόδια του Χριστού και ακούει τον λόγο Του.
Ο Χριστός δεν καταδικάζει τη διακονία. Διορθώνει όμως την αγχώδη μέριμνα:
«Μάρθα, Μάρθα, μεριμνᾷς καὶ τυρβάζῃ περὶ πολλά·ἑνὸς δέ ἐστι χρεία».
Και προσθέτει:
«Μαρία δὲ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο».
Το μήνυμα είναι συγκλονιστικά σύγχρονο.
Ζούμε μέσα σε έναν κόσμο που μας ζητά να προλάβουμε τα πάντα. Να εργαζόμαστε, να οργανώνουμε, να απαντούμε, να τρέχουμε, να φροντίζουμε.
Και κάποια στιγμή η ψυχή μας μένει άδεια.
Ο Χριστός μάς θυμίζει:
«Ενός δε εστι χρεία».
Υπάρχει κάτι που δεν πρέπει να χάσουμε μέσα σε όλες τις άλλες ανάγκες:
Τη σχέση μας με τον Θεό.
5. Η Παναγία ως η τέλεια Μαρία
Στην Παναγία βλέπουμε την τελειότερη εκπλήρωση του «ἀγαθῆς μερίδος».
Δεν άκουσε απλώς τον λόγο του Θεού.
Τον δέχθηκε.
Τον φύλαξε.
Τον έζησε.
Τον έκανε ζωή της.
Στον Ευαγγελισμό είπε:
«Ἰδοὺ ἡ Κυρίου δούλη· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου».
Αυτό το «γένοιτό μοι» αποτελεί την καρδιά της πνευματικής της στάσεως.
Η Παναγία δεν ζητά να γίνει το δικό της θέλημα.
Παραδίδει τον εαυτό της στο θέλημα του Θεού.
Γι' αυτό μπορεί να γίνει η Μητέρα του Χριστού.
6. Η Παναγία ως τέλεια «Μάρθα»
Ταυτόχρονα όμως η Θεοτόκος δεν είναι μια παθητική μορφή που απλώς ακούει.
Η σιωπή της έγινε διακονία.
Η προσευχή της έγινε προσφορά.
Η ταπείνωσή της έγινε συμμετοχή στο σχέδιο της σωτηρίας.
Ανέθρεψε τον Χριστό.
Τον ακολούθησε.
Στάθηκε κάτω από τον Σταυρό.
Συμμετείχε στην πρώτη ζωή της Εκκλησίας.
Έτσι, στην Παναγία συναντώνται η Μαρία και η Μάρθα.
Η θεωρία δεν χωρίζεται από την πράξη.
Η προσευχή γίνεται διακονία.
Η διακονία τρέφεται από την προσευχή.
Η εργασία χωρίς Θεό μπορεί να γίνει άγχος.
Η προσευχή χωρίς αγάπη προς τον συνάνθρωπο μπορεί να γίνει αυταπάτη.
Στην Παναγία όμως υπάρχει η τέλεια ενότητα.
7. «Μακαρία η κοιλία η βαστάσασά σε»
Στο δεύτερο τμήμα του Ευαγγελίου, μια γυναίκα από το πλήθος φωνάζει προς τον Χριστό:
«Μακαρία ἡ κοιλία ἡ βαστάσασά σε καὶ μαστοὶ οὓς ἐθήλασας».
Ο Χριστός απαντά:
«Μενοῦνγε μακάριοι οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ φυλάσσοντες αὐτόν».
Ο Χριστός δεν υποτιμά τη Μητέρα Του.
Αντίθετα, αποκαλύπτει το βαθύτερο θεμέλιο της μακαριότητάς της.
Η Παναγία είναι μακαρία όχι μόνο επειδή γέννησε τον Χριστό, αλλά επειδή υπήρξε εκείνη που άκουσε, πίστεψε, φύλαξε και έζησε τον λόγο του Θεού.
Η πατερική ερμηνεία που περιλαμβάνεται στο υλικό σας υπογραμμίζει ακριβώς αυτή την πνευματική διάσταση του μακαρισμού.
8. Ο Απόστολος: Η ταπείνωση του Χριστού
Το αποστολικό ανάγνωσμα της εορτής είναι από την προς Φιλιππησίους επιστολή:
Φιλιπ. 2, 5-11.
Πρόκειται για ένα από τα σπουδαιότερα χριστολογικά κείμενα της Καινής Διαθήκης.
Ο Απόστολος Παύλος παρουσιάζει τον Χριστό ως το πρότυπο της τέλειας ταπεινώσεως:
«Ἑαυτὸν ἐκένωσε μορφὴν δούλου λαβών...»
και:
«Ἐταπείνωσεν ἑαυτόν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου».
Στη συνέχεια έρχεται η ύψωση:
«Διὸ καὶ ὁ Θεὸς αὐτὸν ὑπερύψωσε».
Η σύνδεση με την Παναγία είναι βαθιά.
Η Θεοτόκος έζησε με το ίδιο φρόνημα της ταπεινώσεως και της υπακοής.
Δεν αναζήτησε δόξα.
Δεν απαίτησε τίποτε.
Παραδόθηκε στον Θεό.
Και αυτή η ταπείνωση έγινε δόξα.
9. Η Κοίμηση μέσα από τον Άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό
Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός αφιέρωσε τρεις μεγάλους λόγους στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Η παράδοσή του παρουσιάζει την Παναγία ως «πηγή της Ζωής», η οποία μέσω του θανάτου μεταβαίνει προς τη ζωή.
Ο θάνατος της Θεοτόκου δεν παρουσιάζεται ως ήττα.
Ο τάφος δεν είναι το τέλος.
Η φθορά δεν έχει τον τελευταίο λόγο.
Ο θάνατος γίνεται πέρασμα προς τη ζωή.
Έτσι η Κοίμηση γίνεται για κάθε χριστιανό μια μεγάλη υπόσχεση:
Ο Χριστός δεν αφήνει τον άνθρωπο αιχμάλωτο του θανάτου.
10. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και η Θεοτόκος
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς βλέπει στην Παναγία το κατεξοχήν πρόσωπο της κοινωνίας με τον Θεό.
Η ζωή της Θεοτόκου χαρακτηρίζεται από:
ησυχία,
προσευχή,
νήψη,
ταπείνωση,
υπακοή,
καθαρότητα καρδιάς,
ολοκληρωτική αφιέρωση στον Θεό.
Η παράδοση του Παλαμά συνδέει την αγιότητα της Θεοτόκου με την εσωτερική ζωή και τη θέωση του ανθρώπου.
Η Παναγία δεν είναι απλώς το πρόσωπο που βρίσκεται κοντά στον Χριστό.
Είναι ο άνθρωπος που έγινε, με τη χάρη του Θεού, ολόκληρος στραμμένος προς τον Θεό.
11. Η Κοίμηση και η Μετάσταση
Η Ορθόδοξη Εκκλησία μιλά για Κοίμηση και Μετάσταση.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, όπως παρουσιάζεται στην πατερική παράδοση, ομολογεί ότι η Θεοτόκος πέρασε από πραγματικό ανθρώπινο θάνατο και ταφή, αλλά ο θάνατος δεν είχε επάνω της την τελική εξουσία.
Εδώ βρίσκεται μια σημαντική διάκριση:
Δεν πρέπει να συγχέουμε τη Μετάσταση της Θεοτόκου με την Ανάληψη του Χριστού.
Ο Χριστός αναλαμβάνεται στους ουρανούς ως Κύριος.
Η Παναγία μετατίθεται στη ζωή με τη δύναμη και τη χάρη του Θεού.
Η δόξα της είναι πάντοτε καρπός της σχέσεώς της με τον Υιό της.
12. Η εικόνα της Κοιμήσεως
Η βυζαντινή εικόνα της Κοιμήσεως είναι ένα από τα βαθύτερα θεολογικά κείμενα της Ορθόδοξης εικονογραφίας.
Στο κέντρο βρίσκεται η κλίνη της Θεοτόκου.
Γύρω της στέκονται οι Απόστολοι.
Πίσω από την κλίνη βρίσκεται ο Χριστός.
Και στα χέρια Του κρατά την ψυχή της Μητέρας Του σαν μικρή φωτεινή μορφή.
Η εικόνα αυτή είναι συγκλονιστική.
Η Παναγία, που κάποτε κράτησε στην αγκαλιά της τον Χριστό ως Βρέφος, τώρα παραδίδει την ψυχή της στα χέρια του Υιού της.
Σαν να αντιστρέφεται η εικόνα της Βηθλεέμ.
Τότε η Μητέρα κρατούσε τον Υιό.
Τώρα ο Υιός κρατά τη Μητέρα.
Και έτσι η εικόνα μάς λέει σιωπηλά:
Όποιος ανήκει στον Χριστό δεν πεθαίνει μόνος.
13. Οι Απόστολοι γύρω από την Παναγία
Η παράδοση της Κοιμήσεως παρουσιάζει τους Αποστόλους να συγκεντρώνονται θαυματουργικά από τα πέρατα της γης.
Η παρουσία τους συμβολίζει την καθολικότητα της Εκκλησίας.
Όλοι έρχονται να σταθούν γύρω από τη Μητέρα.
Και αυτό είναι επίσης μια εικόνα της Εκκλησίας:
κανείς δεν είναι μόνος στην ώρα του θανάτου.
Η Εκκλησία προσεύχεται.
Η Εκκλησία συνοδεύει.
Η Εκκλησία ελπίζει.
14. Το απολυτίκιο της Κοιμήσεως
Ήχος α΄
«Ἐν τῇ Γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας,ἐν τῇ Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες Θεοτόκε·μετέστης πρὸς τὴν ζωήν,μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς ζωῆς,καὶ ταῖς πρεσβείαις ταῖς σαῖςλυτρουμένη ἐκ θανάτου τὰς ψυχὰς ἡμῶν.»
Το τροπάριο αυτό συμπυκνώνει ολόκληρη την εορτή.
Οι τρεις μεγάλες αλήθειες του είναι:
«Τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες»
Η Παναγία δεν απομακρύνεται από τον λαό του Θεού.
«Μετέστης πρὸς τὴν ζωήν»
Ο θάνατος δεν ήταν το τέλος.
«Μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς ζωῆς»
Η σχέση της με τον Χριστό είναι η πηγή της δόξας της.
15. Το Κοντάκιο της εορτής
Ήχος πλ. β΄
«Τὴν ἐν πρεσβείαις ἀκοίμητον Θεοτόκονκαὶ προστασίαις ἀμετάθετον ἐλπίδα,τάφος καὶ νέκρωσις οὐκ ἐκράτησεν,ὡς γὰρ ζωῆς Μητέραπρὸς τὴν ζωήν μετέστησενὁ μήτραν ἀειπάρθενον οἰκήσας.»
Το Κοντάκιο μας παρουσιάζει την Παναγία ως ακοίμητη πρεσβεία και αμετάθετη ελπίδα.
Δεν είναι όμως ανεξάρτητη από τον Χριστό.
Η πρεσβεία της έχει πάντοτε ως κέντρο τον Χριστό.
16. Πνευματικοί μαργαρίτες από την Απόδοση της εορτής
16.1 Να μη φοβόμαστε τόσο τον θάνατο
Η Κοίμηση μας θυμίζει ότι ο θάνατος δεν είναι ο τελευταίος λόγος.
Ο τελευταίος λόγος ανήκει στον Χριστό.
16.2 Να μάθουμε να λέμε «γένοιτό μοι»
Η Παναγία δεν γνώριζε το σχέδιο του Θεού σε όλες του τις λεπτομέρειες.
Εμπιστεύθηκε όμως Εκείνον που γνώριζε.
16.3 Να μη χάσουμε το «ενός χρεία»
Μπορεί να έχουμε πολλά καθήκοντα, πολλές έγνοιες και πολλές υποχρεώσεις.
Αλλά η ψυχή μας έχει μία βαθύτερη ανάγκη:
τον Χριστό.
16. 4 Η ταπείνωση είναι ο δρόμος της δόξας
Ο Χριστός ταπεινώθηκε.
Η Παναγία ταπεινώθηκε.
Και η ταπείνωση έγινε δόξα.
16.5 Η προσευχή μεταμορφώνει την καθημερινότητα
Το μαγείρεμα, η εργασία, η φροντίδα της οικογένειας, η υπηρεσία προς τον συνάνθρωπο μπορούν να γίνουν διακονία όταν πηγάζουν από καρδιά που προσεύχεται.
16. 6 Να μην αφήνουμε το άγχος να μας κλέβει τον Θεό
Η Μάρθα δεν αμάρτησε επειδή υπηρετούσε.
Αγωνιούσε επειδή η μέριμνα έγινε μεγαλύτερη από την ειρήνη της καρδιάς.
16.7 Η Παναγία είναι Μητέρα
Ο πιστός μπορεί να προστρέχει σε εκείνη με απλότητα παιδιού.
Όχι με μαγικό τρόπο.
Όχι έξω από τον Χριστό.
Αλλά μέσα στη σχέση της Εκκλησίας με τον Χριστό.
17. Ένα μήνυμα για τη σύγχρονη οικογένεια
Η Απόδοση της Κοιμήσεως έχει ιδιαίτερο μήνυμα για την οικογένεια.
Οι άνθρωποι σήμερα κουράζονται.
Οι μητέρες κουράζονται.
Οι πατέρες κουράζονται.
Οι ηλικιωμένοι φοβούνται τη μοναξιά.
Οι νέοι φοβούνται το μέλλον.
Πολλοί άνθρωποι κουβαλούν σιωπηλούς σταυρούς που κανείς δεν γνωρίζει.
Η Παναγία στέκεται ως μορφή παρηγοριάς.
Μας θυμίζει ότι η αγάπη δεν τελειώνει όταν ο άνθρωπος φύγει από αυτή τη ζωή.
Και μας καλεί να γίνουμε εμείς παρηγοριά ο ένας για τον άλλον.
Ένα τηλεφώνημα.
Μια επίσκεψη.
Μια συγχώρηση.
Μια προσευχή.
Ένα «είμαι εδώ».
Μερικές φορές αυτά είναι τα μεγαλύτερα δώρα.
18. Μια μικρή προσευχή προς την Παναγία
Παναγία Θεοτόκε,
Εσύ που πέρασες από την Κοίμηση στη Ζωή,
στάσου κοντά μας στις δύσκολες ώρες.
Όταν φοβόμαστε, δώσε μας πίστη.
Όταν κουραζόμαστε, δώσε μας δύναμη.
Όταν αμαρτάνουμε, οδήγησέ μας στη μετάνοια.
Όταν πονάμε, σκέπασε μας με τη μητρική σου παρηγοριά.
Όταν απογοητευόμαστε, θύμισέ μας ότι ο Χριστός είναι η Ζωή.
Όταν πλησιάζει η ώρα του αποχωρισμού από τους αγαπημένους μας, χάρισέ μας την ελπίδα της Αναστάσεως.
Και μάθε μας να λέμε κι εμείς, όπως εσύ:
«Γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου».
Αμήν.
19. Ευχές προς όλους τους αναγνώστες
Ευχόμαστε η Παναγία να σκεπάζει κάθε σπίτι, κάθε οικογένεια και κάθε άνθρωπο που διαβάζει αυτές τις γραμμές.
Να χαρίζει υγεία στους ασθενείς, δύναμη στους δοκιμαζομένους, παρηγοριά στους πονεμένους, ελπίδα στους απελπισμένους και φως σε εκείνους που περνούν δύσκολες ώρες.
Να προστατεύει τα παιδιά και τους νέους μας, να στηρίζει τους γονείς και τους παππούδες μας και να δίνει ειρήνη στις οικογένειες.
Να θυμάται όσους έφυγαν από αυτή τη ζωή και να χαρίζει στους κεκοιμημένους την ανάπαυση «ένθα ουκ έστι πόνος, ου λύπη, ου στεναγμός».
Να πρεσβεύει για όσους ταξιδεύουν, για όσους εργάζονται μακριά από τα σπίτια τους, για όσους είναι μόνοι, για όσους αγωνίζονται σιωπηλά και για όσους δεν έχουν κανέναν να τους ακούσει.
Και πάνω απ' όλα, να μας οδηγεί πάντοτε στον Υιό της και Θεό μας, τον Ιησού Χριστό.
Η Παναγία να είναι σκέπη, προστασία και παρηγοριά όλων μας.
Καλή και ευλογημένη Απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου!
Χρόνια πολλά, ευλογημένα και θεοσκέπαστα σε όλους!
20. Επίλογος
Η Απόδοση της Κοιμήσεως δεν είναι ένα τέλος.
Είναι ένας αποχαιρετισμός γεμάτος ελπίδα.
Η Εκκλησία μάς αφήνει να απομακρυνθούμε από την πανήγυρη κρατώντας στην καρδιά μας μία μόνο μεγάλη αλήθεια:
«Μετέστης προς την ζωήν».
Και μαζί της μία υπόσχεση:
«Τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες Θεοτόκε».
Ας φύγουμε, λοιπόν, από την εορτή όχι μόνο με μια εικόνα της Παναγίας στο χέρι, αλλά με κάτι από το φρόνημά της στην καρδιά:
Και τότε η εορτή δεν θα έχει τελειώσει.
Θα έχει αρχίσει μέσα μας.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Α΄. Αγία Γραφή
Η Αγία Γραφή, Παλαιά και Καινή Διαθήκη, μετάφραση και εκδόσεις της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Ιδιαίτερα:
Λουκ. 1, 26-38.
Λουκ. 2, 19.
Λουκ. 10, 38-42.
Λουκ. 11, 27-28.
Φιλιπ. 2, 5-11.
Β΄. Πατερικά κείμενα
Γρηγόριος Παλαμάς, Άγιος, Ομιλίες εις την Κοίμησιν της Υπεραγίας Θεοτόκου, PG 151.
Δαμασκηνός Ιωάννης, Άγιος, Λόγοι εις την Κοίμησιν της Θεοτόκου, PG 96.
Δαμασκηνός Ιωάννης, Άγιος, Έκδοσις ακριβής της Ορθοδόξου Πίστεως, Βιβλίο Γ΄.
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, Άγιος, Ερμηνεία εις το κατά Λουκάν Ευαγγέλιον.
Ιωάννης Χρυσόστομος, Άγιος, Ομιλίες εις την προς Φιλιππησίους επιστολήν.
Γ΄. Νεότερες μελέτες
Γιέφτιτς, Αθανάσιος, Η Θεοτόκος — Τέσσερις Θεομητορικές Ομιλίες του Αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού, Αθήναι, 1970.
Μηνιάτης, Ηλίας, Λόγος εις την Κοίμησιν της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Τρεμπέλας, Παναγιώτης Ν., Υπόμνημα εις το κατά Λουκάν Ευαγγέλιον.
Τρεμπέλας, Παναγιώτης Ν., Υπόμνημα εις τας Επιστολάς της Καινής Διαθήκης.
Δ΄. Λειτουργικές πηγές
Μηναίον Αυγούστου, Ακολουθία της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου και της Αποδόσεως της εορτής.
Παρακλητική, εκδόσεις της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου