Όταν η πλεονεξία μάς κάνει να χάσουμε ακόμη και αυτό που έχουμε
Ο άνθρωπος πολλές φορές δεν χάνει αυτά που έχει επειδή είναι φτωχός.
Τα χάνει επειδή θέλει περισσότερα.
Αυτό είναι το βαθύτερο μήνυμα του μύθου «Ο Σκύλος και η Σκιά του».
Ο σκύλος έχει ήδη ένα κομμάτι κρέας.
Θα μπορούσε να φύγει ευχαριστημένος.
Όμως βλέπει τη σκιά του στο νερό και νομίζει ότι βλέπει έναν άλλο σκύλο που κρατά ένα ακόμη μεγαλύτερο κομμάτι.
Η επιθυμία για το περισσότερο τον κάνει να χάσει το λίγο που ήδη είχε.
Ο Αίσωπος αγγίζει έτσι ένα από τα αρχαιότερα πάθη της ανθρώπινης ψυχής: την πλεονεξία.
Ο μύθος
Ένας σκύλος είχε αρπάξει ένα μεγάλο κομμάτι κρέας και περπατούσε χαρούμενος προς το σπίτι του.
Στον δρόμο έπρεπε να περάσει πάνω από μια μικρή γέφυρα.
Καθώς κοίταξε κάτω στο νερό, είδε την αντανάκλασή του.
Νόμισε όμως ότι έβλεπε έναν άλλο σκύλο που κρατούσε ένα ακόμη μεγαλύτερο κομμάτι κρέας.
Η απληστία τον κυρίευσε.
«Αν πάρω και το άλλο κομμάτι, θα έχω διπλάσια τροφή», σκέφτηκε.
Άνοιξε λοιπόν το στόμα του για να αρπάξει το κρέας που έβλεπε μέσα στο νερό.
Το δικό του κομμάτι έπεσε από το στόμα του και χάθηκε στο ποτάμι.
Τότε κατάλαβε ότι αυτό που ήθελε να αποκτήσει δεν ήταν παρά μια σκιά.
Και εξαιτίας της απληστίας του έχασε ακόμη και αυτό που ήδη είχε.
Δίδαγμα του Αισώπου: Όποιος επιθυμεί τα περισσότερα από απληστία, πολλές φορές χάνει και αυτά που ήδη κατέχει.
Η σοφία που κρύβεται πίσω από τον μύθο
Ο σκύλος έχει ένα αγαθό.
Δεν του λείπει τίποτε εκείνη τη στιγμή.
Η πλεονεξία όμως του δημιουργεί μια ψευδαίσθηση.
Τον κάνει να πιστέψει ότι η ευτυχία βρίσκεται στο «περισσότερο».
Έτσι, χάνει το πραγματικό για να κυνηγήσει το φανταστικό.
Αυτό συμβαίνει συχνά και στη ζωή μας.
Έχουμε μια οικογένεια, αλλά θέλουμε περισσότερα χρήματα.
Έχουμε υγεία, αλλά δεν την εκτιμούμε.
Έχουμε φίλους, αλλά αναζητούμε περισσότερη κοινωνική αναγνώριση.
Έχουμε αρκετά, αλλά πάντοτε πιστεύουμε ότι μας λείπει κάτι.
Η πλεονεξία δεν λέει ποτέ «αρκετά».
Πάντοτε ζητά λίγο ακόμη.
Η Αγία Γραφή φωτίζει τον μύθο
Ο Χριστός μας προειδοποιεί:
«Ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ τῆς πλεονεξίας.»(Λουκ. 12,15)
Και αμέσως προσθέτει:
«Ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἐστιν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ.»
Η ζωή του ανθρώπου δεν εξαρτάται από το πόσα έχει.
Ο Απόστολος Παύλος γράφει:
«Ἡ πλεονεξία ἐστὶν εἰδωλολατρία.»(Κολ. 3,5)
Όταν το χρήμα και τα υλικά αγαθά γίνονται ο απόλυτος σκοπός της ζωής, τότε παίρνουν τη θέση που ανήκει μόνο στον Θεό.
Ο Χριστός μας καλεί να αναζητούμε πρώτα τη Βασιλεία του Θεού.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος μιλά με ιδιαίτερη αυστηρότητα για την πλεονεξία. Διδάσκει ότι ο πλούτος δεν είναι από μόνος του κακός· κακό γίνεται όταν ο άνθρωπος τον αγαπά περισσότερο από τον Θεό και τον συνάνθρωπο.
(PG 58, 508–578, Ὑπόμνημα εἰς τὴν Πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολήν)
Ο Μέγας Βασίλειος υπενθυμίζει ότι τα αγαθά της γης δεν μας ανήκουν αποκλειστικά. Ο πλούσιος που κρατά για τον εαυτό του περισσότερα από όσα χρειάζεται στερεί από τον φτωχό εκείνο που δικαιωματικά θα μπορούσε να έχει.
(PG 31, 276–304, Ὁμιλία «Καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας»)
Ο Άγιος Κλήμης Αλεξανδρείας διδάσκει ότι ο χριστιανός πρέπει να χρησιμοποιεί τα υλικά αγαθά με διάκριση και να μην γίνεται δούλος τους. Η πραγματική ευτυχία δεν βρίσκεται στην κατοχή πολλών πραγμάτων αλλά στην ελευθερία της ψυχής.
(PG 8, 1049–1322, Τίς ὁ σωζόμενος πλούσιος;)
Πνευματικοί Μαργαρίτες
«Ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ τῆς πλεονεξίας.»(Λουκ. 12,15)
«Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι.»(Ματθ. 5,3)
«Ἔχοντες δὲ διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα.»(Α΄ Τιμ. 6,8)
Η ευτυχία δεν βρίσκεται στο «πόσα έχω», αλλά στο «πόσο ευχαριστώ τον Θεό για όσα έχω».
Ο μύθος σήμερα
Ο σκύλος του Αισώπου ζει μέσα στη σύγχρονη κοινωνία.
Είναι ο άνθρωπος που αγοράζει συνεχώς καινούργια πράγματα, ακόμη κι όταν δεν τα χρειάζεται.
Είναι εκείνος που συγκρίνει τη ζωή του με τη ζωή των άλλων.
Είναι εκείνος που βλέπει τις «σκιές» των άλλων και νομίζει ότι είναι πραγματικότητα.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πολλές φορές δημιουργούν αυτή την ψευδαίσθηση.
Βλέπουμε τις διακοπές των άλλων, τα σπίτια τους, τα αυτοκίνητά τους, τις επιτυχίες τους.
Και ξεχνάμε όλα όσα έχουμε εμείς.
Η σκιά φαίνεται μεγαλύτερη από την πραγματικότητα.
Και ενώ κυνηγάμε αυτό που νομίζουμε ότι έχουν οι άλλοι, μπορεί να χάσουμε την ευλογία που βρίσκεται ήδη στα χέρια μας.
Ένα μήνυμα ιδιαίτερα για τους Έλληνες της διασποράς
Οι Έλληνες της διασποράς γνωρίζουν την αξία της εργασίας και της δημιουργίας.
Όμως οι παλαιότερες γενιές γνώριζαν και κάτι ακόμη: την αξία του «αρκετού».
Έζησαν με λιγότερα, αλλά συχνά με περισσότερη ευγνωμοσύνη.
Έχτισαν σπίτια, δημιούργησαν οικογένειες, ίδρυσαν κοινότητες και κράτησαν ζωντανή την πίστη και την Ελληνική παράδοση.
Η μεγαλύτερη κληρονομιά που μπορούν να αφήσουν στις νεότερες γενιές δεν είναι μόνο η οικονομική περιουσία.
Είναι η γνώση ότι ο άνθρωπος δεν μετριέται από όσα κατέχει.
Μετριέται από όσα προσφέρει.
Επίλογος
Ο σκύλος του Αισώπου έχασε το πραγματικό επειδή κυνήγησε μια σκιά.
Πόσες φορές άραγε κάνουμε κι εμείς το ίδιο;
Κυνηγούμε την επιτυχία και ξεχνάμε την οικογένεια.
Κυνηγούμε τον πλούτο και ξεχνάμε την υγεία.
Κυνηγούμε την αναγνώριση και ξεχνάμε την ψυχή μας.
Ο Χριστός μας καλεί σε έναν διαφορετικό δρόμο.
Να μάθουμε να ευχαριστούμε.
Να μάθουμε να αρκούμαστε.
Να μάθουμε να μοιραζόμαστε.
Γιατί η αληθινή ευτυχία δεν βρίσκεται στην κατοχή των πολλών, αλλά στην ευγνωμοσύνη για τα λίγα και πολύτιμα που ήδη μας χάρισε ο Θεός.
Έτσι, ο μικρός μύθος του Αισώπου γίνεται για ακόμη μία φορά ένας καθρέφτης της ψυχής μας.
Και μας θυμίζει μια μεγάλη αλήθεια:
Μην αφήσεις μια σκιά να σου πάρει αυτό που είναι αληθινό και το κατέχεις.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου