Η Αγία Μάρτυς Τατιανή

 

                        Ελληνική Ορθόδοξη εικόνα της Αγίας Τατιανής

 

Εισαγωγή

Η Εκκλησία του Χριστού τιμά διαχρονικά τους Αγίους Μάρτυρες ως ζωντανά πρότυπα πίστεως, ανδρείας και θυσιαστικής αγάπης. Ανάμεσά τους εξέχουσα θέση κατέχει η Αγία Μάρτυς Τατιανή, η οποία με το μαρτύριό της φανέρωσε τη δύναμη της χάριτος του Θεού και τη νίκη της αληθινής πίστεως έναντι της ειδωλολατρίας. Η μνήμη της εορτάζεται στις 12 Ιανουαρίου και αποτελεί πηγή πνευματικής ενίσχυσης για τους πιστούς, ιδίως σε εποχές δοκιμασίας και πνευματικής σύγχυσης.

Ο βίος της Αγίας Τατιανής

Η Αγία Τατιανή έζησε στη Ρώμη κατά τον 3ο αιώνα μ.Χ., στα χρόνια του αυτοκράτορα Αλεξάνδρου Σεβήρου (222–235 μ.Χ.). Καταγόταν από επιφανή οικογένεια· ο πατέρας της ήταν τρεις φορές ύπατος και κρυπτοχριστιανός. Φρόντισε να αναθρέψει την κόρη του «ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου» (Εφ. 6,4), εμφυτεύοντάς της από νεαρή ηλικία την αγάπη προς τον Χριστό (Συναξαριστής, Ιαν. 12).

Η Αγία αφιέρωσε τη ζωή της στον Θεό, επιλέγοντας τον δρόμο της παρθενίας και της διακονίας. Χειροθετήθηκε διακόνισσα της Εκκλησίας της Ρώμης, διακονώντας τους φτωχούς, τους ασθενείς και τις χήρες. Όταν ξεκίνησαν οι διωγμοί κατά των Χριστιανών, συνελήφθη και οδηγήθηκε ενώπιον των ειδωλολατρών αρχόντων, οι οποίοι απαίτησαν να θυσιάσει στον Απόλλωνα.

Η Αγία αρνήθηκε κατηγορηματικά. Προσευχήθηκε θερμά και τότε συνέβη σεισμός, ο οποίος κατέστρεψε τον ειδωλολατρικό ναό, ενώ τα είδωλα συνετρίβησαν (Ευσέβιος, Εκκλησιαστική Ιστορία, VI, 21). Μετά από φρικτά βασανιστήρια – μαστιγώσεις, πυρακτωμένα σίδερα και ρίψη σε άγρια θηρία – η Αγία παρέμεινε ακλόνητη. Τελικά αποκεφαλίστηκε, λαμβάνοντας τον στέφανο του μαρτυρίου.

                                                 Ρωσική εικόνα της Αγίας Τατιανής

Τα θαύματα της Αγίας

Η ζωή και το μαρτύριο της Αγίας Τατιανής συνοδεύτηκαν από πλήθος θαυμάτων. Κατά τη διάρκεια των βασανιστηρίων της, τα τραύματά της επουλώνονταν θαυματουργικά, προκαλώντας έκπληξη στους δημίους. Τα άγρια θηρία, στα οποία την έριξαν, όχι μόνο δεν την πείραξαν αλλά ημέρευσαν, γεγονός που οδήγησε αρκετούς ειδωλολάτρες στη χριστιανική πίστη (Μ. Συναξαριστής).

Μετά την κοίμησή της, η Αγία επιτελεί θαύματα θεραπείας, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ψυχικών ασθενειών και σωματικών παθήσεων. Στη ρωσική παράδοση θεωρείται προστάτιδα της νεολαίας και των φοιτητών, καθώς η μνήμη της συνδέθηκε με την ίδρυση του Πανεπιστημίου της Μόσχας το 1755.

Ο λόγος και το φρόνημα της Αγίας

Η Αγία Τατιανή δεν άφησε γραπτό θεολογικό έργο, όμως «ὁ λόγος της» αποτυπώνεται στο μαρτύριό της. Με τη στάση της διακηρύσσει ότι η αληθινή ελευθερία δεν είναι η απουσία διωγμών, αλλά η απόλυτη ένωση με τον Χριστό. Το φρόνημά της συνοψίζεται στον λόγο του Αποστόλου Παύλου:

«Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ;» (Ρωμ. 8,35).

Εκκλησίες και τόποι τιμής της Αγίας

Η Αγία Τατιανή τιμάται ιδιαίτερα στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αλλά και στη Δυτική χριστιανική παράδοση. Ιεροί Ναοί επ’ ονόματί της υπάρχουν στη Ρώμη, στη Ρωσία, στην Ουκρανία και σε άλλες ορθόδοξες χώρες. Στη Μόσχα λειτουργεί ιστορικός ναός της Αγίας, συνδεδεμένος με το Πανεπιστήμιο, όπου τελείται πανηγυρική θεία λειτουργία κάθε χρόνο στις 12 Ιανουαρίου.

Η εικόνα απεικονίζει το μαρτύριο της Αγίας Τατιανής της Ρώμης στην αρένα, όπου ένα λιοντάρι αρνήθηκε να την κατασπαράξει. Η εικόνα είναι μια σύγχρονη βυζαντινή αγιογραφία, πιθανότατα φιλοτεχνημένη από Έλληνες ή Ρώσους αγιογράφους, καθώς κυκλοφορεί ευρέως σε καταστήματα και ιστότοπους πώλησης χριστιανικών εικόνων.

Πνευματικοί θησαυροί από τη ζωή της

Η Αγία Τατιανή μας διδάσκει:

• Σταθερότητα στην πίστη, ακόμη και υπό απειλή θανάτου.

• Αγνότητα και αφιέρωση, ως καρπό ελεύθερης επιλογής.

• Διακονία προς τον πλησίον, ως έκφραση έμπρακτης αγάπης.

• Θάρρος και παρρησία, στοιχεία αναγκαία και στον σύγχρονο χριστιανό.

Η μαρτυρία της υπενθυμίζει ότι η Εκκλησία δεν οικοδομείται με κοσμική ισχύ, αλλά με θυσία και αγιασμό.

Απολυτίκιο της Αγίας Τατιανής

Ήχος δ΄

Ἡ ἀμνάς σου Ἰησοῦ, Τατιανή,

κράζει φωνῇ μεγάλῃ·

Σὲ νυμφίε μου ποθῶ,

καὶ ζητῶ Σε ἀθλοῦσα,

καὶ συσταυροῦμαι,

καὶ συνθάπτομαι τῷ βαπτίσματί Σου,

καὶ πάσχω διὰ Σὲ,

ἵνα βασιλεύσω ἐν Σοί·

διὰ τοῦτο καὶ σὲ θύω,

καὶ προσφέρω Σοι,

ὡς θυσίαν ἄμωμον·

αὐτῆς ταῖς πρεσβείαις,

ὡς ἐλεήμων,

σῶσον τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Ευχές

Είθε η Αγία Μάρτυς Τατιανή να πρεσβεύει υπέρ πάντων ημών, να ενισχύει τους νέους, να στηρίζει όσους αγωνίζονται πνευματικά και να χαρίζει ειρήνη, υγεία και φωτισμό σε κάθε πιστό. Χρόνια πολλά σε όσους και όσες εορτάζουν!

Βιβλιογραφία  

Ευσέβιος Καισαρείας, Εκκλησιαστική Ιστορία, βιβλ. ΣΤ΄.

Ιερόν Ευαγγέλιον και Καινή Διαθήκη, εκδ. ΟΕΒ.

Μέγας Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, τόμ. Ιανουαρίου, εκδ. Αποστολική Διακονία.

Νικόδημος Αγιορείτης, Νέον Μαρτυρολόγιον.

Ware, Kallistos, The Orthodox Way, SVS Press.

-Λόγος Θείου Φωτός