Στη μικρή κωμόπολη, που ήταν σκαρφαλωμένη στην πλαγιά του βουνού και τα σπίτια μύριζαν βασιλικό, ψωμί ζυμωτό και ξύλο από τα παλιά τζάκια, οι άνθρωποι της απελευθερωμένης Ελλάδας γνώριζαν ο ένας τη ζωή του άλλου χωρίς να χρειάζονται πολλές κουβέντες.
Μια ματιά από το παράθυρο, έναν αναστεναγμό στην αυλή, ένα σταμάτημα στο πηγάδι, αρκούσαν για να γεννηθούν ιστορίες. Οι παλιοί έλεγαν πως ο άνθρωπος μιλάει όχι μόνο με το στόμα, αλλά και με τα χέρια, τα μάτια και τη σιωπή .
Κι ανάμεσα σε όλα αυτά τα σιωπηλά σημάδια υπήρχε μια παλιά βεντάλια, μίας νεαρής κυράς καλοαναθρεμμένης, θεοσεβούς , κόρης μεγάλης αρχόντισσας.
Δεν ήταν από εκείνες τις γνωστές βεντάλιες των αρχοντικών σαλονιών, που οι κυρίες του 19ου αιώνα τις κουνούσαν στα χοροστάσια και έστελναν μηνύματα κρυφά στους αγαπημένους τους. Δεν ήταν μια βεντάλια που κάποιος θα μπορούσε εύκολα να αποκωδικοποιήσει.
Η Βασιλική ήταν γυναίκα ήσυχη και ευγενική. Είχε τρία μικρά παιδιά, ένα σπίτι γεμάτο φωνές και έναν άντρα που άλλοτε ήταν καλός και γελαστός, μα τα τελευταία χρόνια είχε γίνει απόμακρος. Οι γειτόνισσες έλεγαν πως έτσι είναι οι άντρες, πως περνάει η ηλικία, πως οι έγνοιες της ζωής βαραίνουν τους ανθρώπους.
Μόνο που η καρδιά της γυναίκας καταλαβαίνει πράγματα που τα λόγια δεν μπορούν να εξηγήσουν.
Κάθε Κυριακή η Βασιλική πήγαινε στην εκκλησία. Καθόταν στο αριστερό μέρος, όπως συνήθιζε από μικρό παιδί με τα τρία της παιδιά. Ο άντρας της καθόταν στο δεξί στασίδι, λίγο πιο μπροστά. Και απέναντί τους στεκόταν η δασκάλα του χωριού.
Η δασκάλα ήταν νέα, μορφωμένη και αγαπητή. Ερχόταν κάθε Κυριακή με τα παιδιά του σχολείου στην εκκλησία. Τους μάθαινε να στέκονται σωστά, να ψέλνουν, να σέβονται τον χώρο.
Όμως η Βασιλική έβλεπε κάτι άλλο.
Έβλεπε τα βλέμματα.
Έβλεπε τον τρόπο που ο άντρας της ίσιωνε το σώμα του όταν έμπαινε η δασκάλα. Έβλεπε πως η προσοχή του δεν ήταν πια στον ψάλτη, ούτε στις προσευχές.
Και μέσα της γεννιόταν ένα ερώτημα:
«Γιατί έρχονται στην εκκλησία; Για τον Θεό ή για να συναντηθούν;»
Η απάντηση ερχόταν μόνη της, σαν μια λογική που πονούσε περισσότερο από την αμφιβολία.
Η δασκάλα συνόδευε τα παιδιά στην εκκλησία. Αυτό ήταν το καθήκον της.
Ο άντρας της όμως συνόδευε εκείνη.
Και τότε η Βασιλική έπιανε τη βεντάλια της.
Όχι για να δροσιστεί.
Για να κρατηθεί.
Εκείνη την Κυριακή, μπροστά στον Κύριο, στην Παναγία και στους Αγίους, δεν άνοιξε απλώς τη βεντάλια. Την κράτησε σφιχτά μέσα στη δεξιά της γροθιά.
Κανείς δεν κατάλαβε το μήνυμα.
Μα εκείνη ήξερε.
Η βεντάλια μέσα στη γροθιά της σήμαινε:
«Θεέ μου, δώσε μου δύναμη να το αντέξω».
Δεν ήταν μήνυμα προς άνθρωπο. Ήταν προσευχή.
Οι παλιές κυρίες έλεγαν πως η βεντάλια είχε τη δική της γλώσσα. Όταν άνοιγε αργά, έλεγε «έχω υπομονή». Όταν έκλεινε απότομα, έλεγε «πονάω». Όταν ακουμπούσε στα χείλη, έκρυβε λόγια που δεν μπορούσαν να ειπωθούν, φιλησέ με σήμαινε. Όταν ακουμπούσε στο δεξί μάγουλο, μπορούσε να σημαίνει ένα κρυφό «ναι», ενώ στο αριστερό μάγουλο ένα σιωπηλό «όχι».
Μα η βεντάλια της Βασιλικής δεν μιλούσε για έρωτες κρυφούς και παιχνίδια καρδιάς.
Μιλούσε για μια γυναίκα που πάλευε να κρατήσει όρθιο το σπίτι της.
Η ανοιχτή βεντάλια μπροστά στα χείλη της ήταν σαν να έλεγε:
«Κρατώ μέσα μου όσα θέλω να φωνάξω».
Το πέρασμά της μπροστά από το μέτωπο έλεγε:
«Πόσο άλλαξαν όλα».
Και το αργό κλείσιμό της στο τέλος της λειτουργίας έμοιαζε με μια απόφαση:
«Θα περιμένω».
Γιατί εκείνη την εποχή η γυναίκα δεν είχε τις επιλογές που έχει σήμερα. Δεν ήταν εύκολο να πάρει τον δρόμο της και να αφήσει πίσω της έναν άντρα, ένα σπίτι και τρία παιδιά.
Η Βασιλική φοβόταν.
Φοβόταν τα λόγια του κόσμου. Φοβόταν το αύριο. Φοβόταν μήπως τα παιδιά της πληρώσουν ένα λάθος που δεν έκαναν.
Κάποιες νύχτες έκλαιγε σιωπηλά, με τη βεντάλια ακουμπισμένη δίπλα της.
Κατά την εξομολόγηση την κατάλαβε ο ιερέας του χωριού.
Δεν χρειάστηκαν εξηγήσεις. Οι άνθρωποι που έχουν σοφία βλέπουν εκεί που οι άλλοι προσπερνούν.
Με θεία διάκριση τής είπε:
«Βασιλική, κάνε υπομονή. Μπόρα είναι και θα περάσει. Ο Κύριος βλέπει από ψηλά. Βλέπει την αδικία, βλέπει την πίκρα και κάποτε φωτίζει τους ανθρώπους».
Η Βασιλική χαμήλωσε τα μάτια.
«Πατέρα, δεν ζητώ εκδίκηση. Μόνο να ξέρω τι πρέπει να κάνω».
Ο ιερέας της απάντησε:
«Μερικές φορές η αλήθεια βρίσκει μόνη της τον δρόμο».
Πέρασε ένας χρόνος.
Κανείς δεν έμαθε ακριβώς τι είχε συμβεί ανάμεσα στον άντρα της Βασιλικής και στη δασκάλα. Οι άνθρωποι στις μικρές κοινωνίες συνηθίζουν να ξέρουν πολλά, αλλά υπάρχουν πράγματα που ούτε οι κουβέντες ούτε τα κουτσομπολιά μπορούν να φτάσουν.
Μόνο η αλλαγή φαινόταν.
Ο άντρας της Βασιλικής άρχισε να επιστρέφει νωρίτερα στο σπίτι. Άρχισε να μιλάει ξανά στα παιδιά. Η σιωπή ανάμεσα στους δύο συζύγους άρχισε σιγά σιγά να μικραίνει.
Και η δασκάλα;
Η δασκάλα μια Κυριακή δεν κάθισε πια εκεί που καθόταν παλιά. Ήρθε στην εκκλησία, στάθηκε μπροστά στις εικόνες και κράτησε για λίγο τη δική της βεντάλια.
Η Βασιλική την κοίταξε.
Όταν ο άνδρας της σημάδεψε τη δασκάλα με μία κοφτερή ματιά, εκείνη ακούμπησε τη βεντάλια στο αριστέρο της μάγουλο.
Ήταν σαν να έλεγε:
«Όχι».
Όχι σε μια σχέση που δεν είχε τιμή.
Όχι σε μια αγάπη που πλήγωνε έναν άλλον άνθρωπο.
Όχι σε κάτι που δεν μπορούσε να σταθεί ενώπιον του Θεού.
Η Βασιλική δεν έμαθε ποτέ όλες τις λεπτομέρειες. Δεν έμαθε ποιος μίλησε, ποιος κατάλαβε, ποιος απομακρύνθηκε.
Δεν είχε σημασία.
Γιατί εκείνη τη στιγμή κατάλαβε το μυστικό της βεντάλιας.
Η βεντάλια δεν ήταν μόνο για να στέλνει μηνύματα αγάπης.
Ήταν για να κρατάει ζωντανή την ψυχή ενός ανθρώπου όταν η καρδιά του δοκιμαζόταν.
Είχε γλώσσα η βεντάλια.
Είχε γλώσσα και το σώμα.
Είχαν λόγο τα μάτια.
Και είχε φωνή η σιωπή.
Και κάποτε, όταν οι άνθρωποι δεν ακούν τα λόγια, μιλάει ο Θεός μέσα από εκείνα τα μικρά σημάδια που μόνο οι πληγωμένες καρδιές μπορούν να καταλάβουν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου