Στὸν νομικὸ τοῦ Εὐαγγέλιου τῆς Κυριακῆς Η’ Λουκᾶ (ι’ 25-37), ὁ ὁποῖος «ἐκπειράζων» ῥωτάει τὸν Κύριο «τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω», ὁ Κύριος ἀντιστρέφει τὸ ἐρώτημα: ἀφοῦ ἐσὺ ξέρεις καλὰ τὸν νόμο, γιὰ πές μας, λοιπόν: «ἐν τῷ νόμῳ τί γέγραπται; πῶς ἀναγιγνώσκεις;» Καὶ ὅταν ἐκεῖνος ἀπαντάει μὲ τὴν γνωστὴ ἐντολὴ τῆς ἀγάπης «ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου….καὶ τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν», ὁ Κύριος τόν «βάζει στην θέση του», ἐπιτιμῶντας τον γλυκὰ γιὰ τό «πείραγμά» του: Μπράβο, «ὀρθῶς ἀπεκρίθης». Ἀφοῦ, λοιπόν, γνωρίζεις τί πρέπει νὰ κάνῃς: «τοῦτο ποίει καὶ ζήσῃ» (Λουκ., ι’ 26-28).
«Τίς ἐστί μου πλησίον;» Ἡ ἀπορία τοῦ νέου δὲν εἶναι, ὅπως λέγουν οἱ Πατέρες, γνήσια. Ποιός μπορεῖ νὰ εἶναι «πλησίον» γιὰ μένα, ἕναν ἐνάρετο, καθόλα εὐσεβῆ καὶ πιστὸ στοὺς νόμους Ἰουδαῖο, μοιάζει νὰ ῥωτάει ὁ νεαρός. Στὸ τέλος, ὅμως, τῆς παραβολῆς δίνει ἀβίαστα τὴν ἀπάντηση στὸν Κύριο ὅτι πλησίον εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος «ποιεῖ τὸ ἔλεος» στὸν ἀδελφό Του ἀπροϋπόθετα, χωρὶς νὰ τὸν ἀντιπαρέρχεται, ὅπως ὁ ἱερέας καὶ ὁ λευΐτης, ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν ἀντιστοίχως. Ἐκεῖνοι γνωρίζουν μὲν τί πρέπει νὰ κάνουν ἀλλὰ εἴτε ἀδιαφοροῦν, διότι δὲν ἔχουν συμφέρον νὰ τὸ πράξουν, εἴτε καὶ ἀδυνατοῦν νὰ προσφέρουν οὐσιαστικὴ θεραπεία, τὴν ὁποία μόνον ὁ Χριστός, ποὺ εἶναι ἡ πλήρωση τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν, μπορεῖ νὰ προσφέρη!
Σὲ ὅ τι ἀφορᾶ τὴν ἀδιαφορία ἢ καὶ τὴν τυπικὴ ἑρμηνεία τοῦ νόμου ὅτι πλησίον εἶναι μόνον ὁ ὁμοεθνής, ὁ ὁμόθρησκος, ὁ «πιστός» τηρητὴς τοῦ νόμου, οἱ Πατέρες ἐπισημαίνουν χαρακτηριστικὰ ὅτι σκοπίμως δὲν χρησιμοποιεῖται, στὸ σημεῖο αὐτό, τὸ ῥῆμα «παρέρχομαι», διότι γιὰ ὅσους προσπερνοῦν τὸν ἀδελφό των τούς «ἀντιπαρέρχεται» τελικὰ ὁ ἴδιος ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ! (Θεοφάνης ὁ Κεραμεύς, Migne, Patrologia Graeca, τ. 132, 292D-304Β).
Ἐμεῖς, ὅμως, ἐὰν θέλωμε νὰ ἀντιπαρέλθωμε τὶς τυπικὲς διατάξεις καὶ νὰ γίνωμε πραγματικοὶ πλησίον γιὰ τὸν ἀδελφό μας, δὲν ἔχομε παρὰ νὰ πράξωμε, ὅπως ὁ Καλὸς Σαμαρείτης τοῦ Ευαγγελίου. Αὐτός, «ἰδὼν τὸν ἡμιθανῆ» ἀδελφό του, δὲν τὸν «ἀντιπαρῆλθε», ὅπως οἱ ὁμοεθνεῖς του, ἀλλὰ «ἐσπλαγχνίσθη αὐτόν καὶ προσελθὼν κατέδησε τὰ τραύματα αὐτοῦ ἐπιχέων ἔλαιον καὶ οἶνον» (Λουκ., ι’ 34). Τὸν ἐπεβίβασε, μάλιστα, «ἐπὶ τὸ ἴδιον κτῆνος», ὅπως ὁ Χριστὸς πῆρε πάνω Του τὸν τραυματισμένο ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες ἄνθρωπο, καὶ τὸν ὡδήγησε στὸ «πανδοχεῖο» τοῦ ἐλέους, στὴν Ἐκκλησία Του, γιὰ νὰ τὸν ἐπιμεληθοῦν πλέον οἱ «πανδοχεῖς», οἱ ἀπόστολοι, οἱ κήρυκες, οἱ διδάσκαλοι, οἱ συνεχιστὲς τοῦ ἔργου Του.
Θὰ μποροῦσε κάποιος νὰ πῇ ὅτι ἐδῶ τελειώνει ἡ παραβολή, ἐφ’ ὅσον ὁ νεαρὸς τοῦ Εὐαγγελίου παραδέχθηκε ὅτι πλησίον εἶναι ὁ ποιῶν τὸ ἔλεος πρὸς τὸν ἀδελφό του. Ὁ Κύριος, ὅμως, ἔχει τὸν τελευταῖο λόγο: προτρέπει τὸν νεαρὸ καὶ μαζὶ μὲ ἐκεῖνον καὶ ὅλους ἐμᾶς ποὺ γνωρίζομε ἀλλὰ δὲν πράττομε τὸν λόγο Του νὰ κάνωμε ὅ τι ὁ Καλὸς Σαμαρείτης. Νὰ γίνωμε δηλαδὴ καὶ μεῖς πλησίον γιὰ τὸν ἀδελφό μας.
Αὐτὸ δὲν εἶναι ἁπλό. Πῶς θὰ σηκώσωμε ἕναν πεσμένο καὶ ἡμιθανῆ, ἕναν ληστεμένο ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες καὶ παρατημένο στὸ ἔλεός του συνάνθρωπό μας, ἀφοῦ καὶ μεῖς εἴμαστε ὁμοιοπαθεῖς, ἡμιθανεῖς ἁμαρτωλοί;
Χρειάζεται, συνεπῶς, νὰ ἐλεηθοῦμε πρῶτα οἱ ἴδιοι· νὰ δεχθοῦμε νὰ εἰσέλθωμε στὸ πανδοχεῖο τῆς ἀγάπης Του, στὴν Ἐκκλησία, καὶ νὰ χρησιμοποιήσωμε τὰ σωστικά της μέσα· νὰ ἀπολυμανθοῦμε μὲ τὸν οἶνο καὶ νὰ ἐλεηθοῦμε μὲ τὸ ἔλαιο: νὰ ἀκούσωμε, δηλαδή, τὸν παρήγορο και ἀπολυτρωτικό λόγο τοῦ Χριστοῦ μας, καὶ στὴν συνέχεια, μὲ τὴν εἰλικρινῆ ἐξομολόγηση, τὴν ἀληθινὴ μετάνοια, τὴν συνεχῆ Θεία Κοινωνία, νὰ ἐνδυναμωθοῦμε, γιὰ νὰ ἀντεπεξέλθωμε, ὅπως ὁ ἡμιθανὴς τοῦ Εὐαγγελίου συνάνθρωπός μας, στὶς ληστρικὲς ἐπιθέσεις τοῦ ἀντικειμένου καὶ ἀνθρωποκτόνου «ἄρχοντος» τοῦ κόσμου τούτου.
Ἔτσι, ἐνδυναμωμένοι ἀπὸ τὴν θεία χάρη καὶ προσδαπανῶντας γιὰ χάρη τοῦ κάθε ἀναγκεμένου ἀδελφοῦ μας ὄχι καμμιὰ περιουσία, ἀλλὰ λίγα «δηνάρια» ἀπὸ τὸ ἔλεός Του, θὰ ξεπληρώσωμε τὴν εὐεργεσία ποὺ μᾶς ἔκανε ὁ εὔσπλαγχνος Κύριος μὲ τὴν σταυρική Του θυσία γιὰ τὴν σωτηρία μας, ὥστε «ἐν τῷ ἐπανέρχεσθαι» Αὐτόν, κατὰ τὴν Δευτέρα καὶ ἔνδοξη Παρουσία Του, νὰ μᾶς ἀποδώσῃ πολλαπλάσια! Ἀμήν!
Καλή Σαρακοστὴ καὶ καλὸν ἀγῶνα, μὲ τὴν προοπτικὴ τῶν Χριστουγέννων. Ἀμήν! Γένοιτο!
Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος –θεολόγος
Ορθόδοξος Πολιτιστικός Σύλλογος ΕΠΑΛΞΕΙΣ
Ἐνδεικτικὲς πηγὲς γιὰ τὴν ὡς ἄνω παραβολή:
-Ἰωάννου Χρυσοστόμου, Migne, P.G., τ. 61, σ. 755-758
-Θεοφυλάκτου Βουλγαρίας, Migne, P.G., τ. 123, σ. 844-852.
-Εὐθυμίου Ζιγαβηνοῦ, Migne, P.G., τ. 129, σ. 964-968.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου