Μετά τον καθαρισμό.Φωτό: κα Αθανασία Αχιλ.Μπατάλια
Η προστασία της ανθρώπινης ζωής, της δημόσιας υγείας και του φυσικού περιβάλλοντος δεν αποτελεί αποκλειστικά ευθύνη της Πολιτείας ούτε μόνο των πολιτών. Αποτελεί μία διαρκή συνεργασία ανάμεσα στην οργανωμένη πολιτεία, την τοπική αυτοδιοίκηση και τους ίδιους τους κατοίκους. Όταν ένας από αυτούς τους τρεις κρίκους της αλυσίδας αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, τότε δημιουργούνται κίνδυνοι που πολλές φορές μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές συνέπειες.
Η φετινή καλοκαιρινή περίοδος βρίσκει τη Βαλύρα με ιδιαίτερα αυξημένη βλάστηση. Οι πολλές βροχοπτώσεις του χειμώνα και της άνοιξης ευνόησαν την ανάπτυξη χόρτων και θάμνων, τα οποία, καθώς ξεραίνονται από τις υψηλές θερμοκρασίες, μετατρέπονται σε εξαιρετικά εύφλεκτη καύσιμη ύλη. Το γεγονός αυτό καθιστά επιτακτική την ανάγκη για έγκαιρο καθαρισμό οικοπέδων, αγροτεμαχίων, ρεμάτων και κοινόχρηστων χώρων, ώστε να περιοριστεί όσο το δυνατόν περισσότερο ο κίνδυνος εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιάς.
Τα τελευταία χρόνια η Πολιτεία έχει εντείνει τις εκκλήσεις προς τους ιδιοκτήτες οικοπέδων να καθαρίζουν τις ιδιοκτησίες τους. Το μέτρο είναι απολύτως ορθό, καθώς η πρόληψη αποτελεί το σημαντικότερο όπλο απέναντι στις καταστροφικές πυρκαγιές. Στη Βαλύρα αρκετοί πολίτες ανταποκρίθηκαν υπεύθυνα. Καθάρισαν τα οικόπεδά τους, απομάκρυναν τα ξερά χόρτα, κλάδεψαν δέντρα και φρόντισαν τους χώρους τους, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προστασία ολόκληρης της κοινότητας.
Ωστόσο, δεν βρίσκονται όλοι οι άνθρωποι στην ίδια θέση. Υπάρχουν συμπολίτες μεγαλύτερης ηλικίας, άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας ή οικονομικές δυσκολίες, που αδυνατούν αντικειμενικά να πραγματοποιήσουν τις απαραίτητες εργασίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται κοινωνική ευαισθησία, αλληλεγγύη και οργανωμένη μέριμνα, ώστε κανείς να μη μένει μόνος απέναντι σε μία υποχρέωση που σχετίζεται άμεσα με την ασφάλεια όλων.
Πέρα όμως από τις ιδιωτικές περιουσίες, εξίσου σημαντικός είναι ο καθαρισμός των δημοσίων χώρων. Ρέματα, κοινόχρηστα οικόπεδα, δρόμοι, φρεάτια, πλατείες και εγκαταλελειμμένες εκτάσεις αποτελούν ευθύνη των αρμόδιων υπηρεσιών. Όταν αυτοί οι χώροι παραμένουν γεμάτοι ξερή βλάστηση, σκουπίδια και εύφλεκτα υλικά, δημιουργούνται επικίνδυνες εστίες για την εκδήλωση πυρκαγιών, ενώ υποβαθμίζεται και η ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η δημόσια παρέμβαση της κατοίκου Βαλύρας κυρίας Αθανασίας Μπατάλια, η οποία αναδεικνύει με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο τόσο το πρόβλημα όσο και τη δύναμη της προσωπικής προσφοράς.
Όπως αναφέρει η ίδια:
«Οι παρακάτω φωτογραφία είναι από το πιο κεντρικό ρέμα της Βαλύρας, το ρέμα του Αγίου Αθανασίου, το οποίο εδώ και οκτώ χρόνια που κατοικώ στη Βαλύρα το καθαρίζω μόνη μου, μιας και ο κίνδυνος μιας πυρκαγιάς στο συγκεκριμένο σημείο θα μπορούσε να αποβεί μοιραίος όχι μόνο για πολλές περιουσίες αλλά και για ανθρώπινες ζωές. Ζητούν από τους δημότες να καθαρίζουν τα χωράφια και τα οικόπεδά τους, και πολύ σωστά πράττουν. Όμως οι ίδιοι δεν κάνουν το ίδιο με τη δική τους περιουσία, αδιαφορώντας για τις δικές μας ζωές και περιουσίες. Τελικά, σε αυτή τη χώρα από τύχη ζούμε. Ή αλλιώς, ο σώζων εαυτόν σωθήτω.»
Η παρέμβασή της δεν αποτελεί απλώς μία διαμαρτυρία. Αποτελεί ταυτόχρονα μία πράξη προσωπικής ευθύνης. Επί οκτώ συνεχόμενα χρόνια φροντίζει έναν δημόσιο χώρο που κανονικά δεν ανήκει στις υποχρεώσεις της. Με προσωπικό κόπο και χρόνο συμβάλλει στην πρόληψη ενός πιθανού κινδύνου, αποδεικνύοντας ότι ο εθελοντισμός μπορεί να καλύψει προσωρινά κενά, χωρίς όμως να υποκαθιστά τις θεσμικές ευθύνες.
Στο ίδιο πνεύμα κινείται και η επισήμανση της κυρίας Ελένης Γεωργακοπούλου, η οποία αναφέρει ότι το ιστορικό Μπεζεστένι της Βαλύρας παραμένει επίσης χωρίς τον αναγκαίο καθαρισμό. Η επισήμανση αυτή υπενθυμίζει ότι η φροντίδα των δημόσιων χώρων δεν αφορά μόνο την πυροπροστασία αλλά και τη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και της αισθητικής εικόνας του τόπου.
Παράλληλα, ο κ. Χρήστος Παπαγεωργίου, συνταξιούχος αθλητικογράφος και κάτοικος της περιοχής του Αγιοθανάση Βαλύρας, διατυπώνει τη δική του άποψη, αποδίδοντας σημαντικό μέρος των ευθυνών στις αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες, επισημαίνοντας ότι οι καταγγελίες των πολιτών πολλές φορές δεν λαμβάνουν την απαιτούμενη προσοχή.
Οι διαφορετικές αυτές απόψεις αναδεικνύουν μία κοινή αγωνία: την ανάγκη για αποτελεσματικότερη πρόληψη και ταχύτερη ανταπόκριση των αρμόδιων φορέων.
Παρά τις δυσκολίες, η Βαλύρα διαθέτει ένα ιδιαίτερα αισιόδοξο χαρακτηριστικό: τους ανθρώπους της.
Στο Μπιζάνι της Βαλύρας, λίγο πριν από την εορτή της Αγίας Τριάδος, πολλές γυναίκες του χωριού ανέλαβαν εθελοντικά να ασπρίσουν τους δρόμους και τα πεζοδρόμια, συνεχίζοντας μία όμορφη τοπική παράδοση που συνδυάζει την καθαριότητα με την αισθητική και τον σεβασμό προς τις γιορτές της κοινότητας. Η εικόνα των καθαρών δρόμων έδωσε μία ιδιαίτερη αίσθηση νοικοκυροσύνης και συλλογικής προσπάθειας.Διακρίθηκαν για την εθελοντική τους εργασία οι κυρίες Τασία Μπουρίκα, Μαρία Ηλιοπούλου, Ελευθερία Καίσαρη, Νίνα Ντίνου, Γωγώ Κοντοδήμου, Μαρία Χρηστάκη και όλη η ρούγα του Μπιζανίου!
Ανάμεσα στους ανθρώπους που ξεχωρίζουν για την καθημερινή τους προσφορά βρίσκεται και ο κ. Χρήστος Παπαγεωργίου. Εδώ και χρόνια φροντίζει τον δρόμο μπροστά από την κατοικία του, καθαρίζει τον χώρο γύρω από τον κάδο απορριμμάτων και δεν διστάζει να διαθέσει προσωπικά χρήματα για να βελτιώσει την εικόνα της γειτονιάς του. Πρόσφατα έβαψε τόσο τον δρόμο όσο και τον χώρο γύρω από τον κάδο, δημιουργώντας μία φωτεινή κίτρινη πινελιά που προκαλεί ευχάριστη εντύπωση στους διερχόμενους.
Παρότι το γειτονικό οικόπεδο εξακολουθεί να χρειάζεται άμεση παρέμβαση από τον Δήμο Μεσσήνης, ο ίδιος επέλεξε να μην περιμένει παθητικά. Έκανε ό,τι μπορούσε ο ίδιος, δίνοντας το παράδειγμα ότι η αγάπη για τον τόπο ξεκινά από τις μικρές καθημερινές πράξεις.
Λίγο πιο πέρα, μία ακόμη κάτοικος, αθόρυβα και χωρίς προβολή, προσπαθεί να περιορίζει τα ξερά χόρτα στο διπλανό ακαθάριστο οικόπεδο. Η προσπάθειά της δεν είναι εύκολη. Κάθε φορά που εργάζεται βρίσκεται αντιμέτωπη ακόμη και με τον κίνδυνο εμφάνισης φιδιών, γεγονός που καταδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν όσοι αναλαμβάνουν τέτοιες πρωτοβουλίες.
Δυστυχώς, δεν λείπουν και τα αντίθετα παραδείγματα. Υπάρχουν συμπολίτες που περιορίζονται αποκλειστικά στη φροντίδα της ιδιοκτησίας τους, αδιαφορώντας για την κατάσταση του δημόσιου χώρου που βρίσκεται ακριβώς έξω από αυτήν. Φρεάτια γεμάτα ξερά χόρτα, παραμελημένες άκρες δρόμων και εγκαταλειμμένοι κοινόχρηστοι χώροι παραμένουν ακαθάριστοι, με το επιχείρημα ότι «πληρώνουμε τον Δήμο, άρα είναι υποχρέωσή του».
Αναμφίβολα, ο Δήμος έχει την ευθύνη συντήρησης των κοινόχρηστων χώρων. Η υποχρέωση αυτή είναι θεσμική και δεν μπορεί να μετακυλίεται στους πολίτες. Από την άλλη πλευρά, η ενεργός συμμετοχή των κατοίκων, όταν γίνεται με ασφάλεια και χωρίς να υποκαθιστά τις δημόσιες υπηρεσίες, δημιουργεί ένα ισχυρό πνεύμα συνεργασίας και συλλογικής ευθύνης. Οι κοινωνίες που προοδεύουν είναι εκείνες όπου οι πολίτες δεν λειτουργούν μόνο ως διεκδικητές δικαιωμάτων αλλά και ως συμμέτοχοι στη βελτίωση της καθημερινότητας.
Εξαιρετικά αισιόδοξη είναι και μία άλλη εικόνα που συναντά κανείς στη Βαλύρα. Ορισμένες γυναίκες αξιοποίησαν εγκαταλελειμμένους και ακαλλιέργητους μπαξέδες, μετατρέποντάς τους σε μικρούς κήπους γεμάτους λαχανικά, αρωματικά φυτά και πολύχρωμα άνθη. Εκεί όπου κυριαρχούσαν τα αγριόχορτα, σήμερα υπάρχουν καλλιεργημένοι χώροι που ομορφαίνουν τη γειτονιά, ενισχύουν την τοπική παραγωγή και υπενθυμίζουν τη στενή σχέση του ανθρώπου με τη γη.Θερμά συγχαρητήρια στις κυρίες Νίνα Ντίνου , Τασία Μπουρίκα και Γωγώ Κοντοδήμου στο Μπιζάνι, αλλά και σε όλες τις Βαλυραίες κυρίες που συνάδουν με αυτό το πνεύμα.
Οι μικρές αυτές πρωτοβουλίες έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία από ό,τι φαίνεται με την πρώτη ματιά. Δεν βελτιώνουν μόνο την εικόνα του χωριού. Ενισχύουν την κοινωνική συνοχή, εμπνέουν τους νεότερους και αποδεικνύουν ότι η καθημερινή προσφορά μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά έναν τόπο.
Τι οφείλει να κάνει η Πολιτεία
Η πολιτεία οφείλει να αντιμετωπίζει την πρόληψη ως μόνιμη προτεραιότητα και όχι ως εποχική υποχρέωση λίγο πριν από την αντιπυρική περίοδο. Αυτό σημαίνει:
- συστηματικό καθαρισμό όλων των δημοσίων χώρων, ρεμάτων και κοινόχρηστων εκτάσεων,
- τακτικό έλεγχο επικίνδυνων οικοπέδων και έγκαιρη επιβολή της νομοθεσίας όπου απαιτείται,
- συντήρηση φρεατίων, δρόμων και αντιπυρικών ζωνών,
- επαρκή στελέχωση των τεχνικών υπηρεσιών και καλύτερο συντονισμό μεταξύ Δήμου, Περιφέρειας και κρατικών υπηρεσιών,
- άμεση ανταπόκριση στις καταγγελίες των πολιτών,
- προγράμματα υποστήριξης ηλικιωμένων και ατόμων με προβλήματα υγείας που αδυνατούν να καθαρίσουν τις ιδιοκτησίες τους,
- ενίσχυση των εθελοντικών ομάδων πολιτικής προστασίας με κατάλληλο εξοπλισμό και εκπαίδευση.
Η πρόληψη κοστίζει πολύ λιγότερο από την αποκατάσταση των καταστροφών που προκαλεί μία μεγάλη πυρκαγιά.
Πώς πρέπει να σκέπτεται μία οργανωμένη τοπική κοινότητα
Μία σύγχρονη και οργανωμένη κοινότητα δεν περιμένει μόνο τις δημόσιες υπηρεσίες. Δημιουργεί κουλτούρα συνεργασίας και αλληλεγγύης. Οι κάτοικοι ενημερώνουν εγκαίρως τις αρμόδιες αρχές όταν εντοπίζουν κινδύνους, βοηθούν τους ηλικιωμένους και τους ευάλωτους συμπολίτες τους, διατηρούν καθαρό τον χώρο γύρω από τις κατοικίες τους και συμμετέχουν σε εθελοντικές δράσεις χωρίς αντιπαλότητες και μικροπολιτικές σκοπιμότητες.
Η τοπική αυτοδιοίκηση, από την πλευρά της, οφείλει να στηρίζει αυτές τις πρωτοβουλίες, να τις αναγνωρίζει δημόσια και να καλλιεργεί ένα κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και υπηρεσιών. Όταν οι κάτοικοι αισθάνονται ότι η προσφορά τους εκτιμάται και συνοδεύεται από αντίστοιχη συνέπεια των αρμόδιων φορέων, τότε δημιουργείται μία πραγματική συμμαχία υπέρ του κοινού καλού.
Η Βαλύρα διαθέτει ανθρώπους με φιλότιμο, αγάπη για τον τόπο και διάθεση προσφοράς. Οι πρωτοβουλίες της κυρίας Αθανασίας Μπατάλια, των γυναικών που περιποιούνται τους δρόμους και τους κήπους του χωριού, του κ. Χρήστου Παπαγεωργίου και πολλών ακόμη ανώνυμων κατοίκων αποδεικνύουν ότι η εθελοντική δράση μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο σύμμαχο της τοπικής κοινωνίας.
Η εθελοντική προσφορά, όμως, δεν πρέπει ποτέ να αποτελεί άλλοθι για την αδράνεια των αρμόδιων υπηρεσιών. Η ευθύνη της Πολιτείας παραμένει ακέραιη και αδιαπραγμάτευτη. Όταν οι δημόσιες αρχές λειτουργούν αποτελεσματικά και οι πολίτες συμμετέχουν ενεργά, τότε δημιουργούνται ασφαλέστερες, καθαρότερες και περισσότερο ανθρώπινες κοινότητες.
Η Βαλύρα έχει όλα τα εφόδια για να αποτελέσει παράδειγμα μιας τέτοιας κοινότητας. Με συνεργασία, υπευθυνότητα, εθελοντισμό και συνέπεια, μπορεί να προστατεύσει το φυσικό της περιβάλλον, την ιστορική της κληρονομιά και, πάνω απ' όλα, την ανθρώπινη ζωή. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα κάθε σύγχρονης τοπικής κοινωνίας και η μεγαλύτερη παρακαταθήκη που μπορεί να αφήσει στις επόμενες γενιές.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου